Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2016/5766 K.2016/4966

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tazminat tespiti davasına dair karar, davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kiracı tarafından kiralanana yapılan faydalı ve zaruri masraf alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin davalıya ait 4599m2 alanlı arsaya inşa edilen 247 no’lu lokanta ve müştemilatını ihale sonucu yap- işlet- devret şeklinde 24.11.2009 tarihinde 10 yıl süreli olarak kiraladığını, sözleşmeye ekli projede belirtildiği şekliyle inşaatın 03.07.2010 tarihinde tamamlanarak faaliyete başlandığını, kira bedelinin zamanında ödenmemesine bağlı olarak icra hukuk mahkemesinin kararı üzerine 12.10.2012 tarihinde temerrüt nedeniyle tahliye edildiğini, sözleşmenin 10 yıl süreli olarak yapılmış olmasına duyulan güven sonucu masrafa katlanıldığını, ekli proje dışında da faydalı ve zorunlu imalatlar yaptığını,

13.11.2012 tarihinde yaptırılan 2012/98D.İş sayılı tespit dosyasında faydalı imalatların tespit edildiğini belirterek diğer tazminat hakları saklı tutularak 1.003.129TL faydalı imalatın tahsilini istemiştir.

Davalı cevap dilekçesinde; davacının temerrüde düşmesi nedeniyle mahkeme kararı uyarınca tahliyesine karar verildiğini, kusurun davacı kiracıda olduğunu, sözleşmenin 12/3 ve ihale şartnamesinin 19/3 maddesi uyarınca yapılan imalatların belediyeye ait olduğunu belirterek haksız ve yersiz açılan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, 22.01.2015 tarihli bilirkişi heyetinden aldırılan rapor ve buna ek olarak alınan rapor esas alınarak davanın kısmen kabulü ile 954.606TL’nin dava tarihinden yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerekçelere göre davacının temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Davalının temyiz itirazlarına gelince; Taraflar arasında 24.11.2009 başlangıç tarihli 10 yıl süreli kira sözleşmesi ile taşınmazın 12.10.2012 tarihinde tahliye edildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Kural olarak kiracı kiralanana yapmış olduğu değer artırıcı imalat bedelini kiralayandan isteyebilir. Zorunlu ve faydalı masraf alacağına ilişkin uyuşmazlığın, dava tarihinde yürürlükte olup olaya uygulanacak 6098 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 526 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekaletsiz iş görme hükümlerine göre çözülmesi gerekir.

Davacı tarafından 13.11.2012 tarihinde yaptırılan 2012/98D.İş sayılı tespit dosyasında mecura yapılan faydalı masrafların güncel rayiç değerinin 1.003.129TL olduğu, tespit dosyası ve dosya üzerinden inceleme yapan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 22.01.2015 tarihli rapor ile buna ek olarak alınan raporda; “mimari” olarak yapılan faydalı giderin sözleşme kapsamında yapılan giderler olup 2.sınıf (B) gurubu yapılardan olduğu ve 2013 yılı Yapı Yaklaşık Maliyet Tebliğinde belirlenen birim fiyatlara göre toplam 19.840TL olduğu,

“İnşaat”a yönelik yapılan faydalı imalatların, sözleşmeye uygun olarak yapılanlarının sözleşme tarihi itibariyle malzeme ve işçilik bedeli olmak üzere dava tarihi itibariyle değerinin 442.419TL olduğu, sözleşme dışı yapılan faydalı imalatların toplamının 309.308TL, “makina” imalat bedelinin ise 105.339TL, “Elektrik” imalatına yönelik giderin %30 yıpranma düşmek suretiyle 75.425TL olduğu, toplamda sözleme kapsamında ve sözleşme dışı faydalı imalat bedelinin 954.606TL yapıldığı tespit edilmiş mahkemece bilirkişi raporunda belirlenen bu bedele karar verilmiştir.

Mahkemece mahallinde keşif yapılmak suretiyle faydalı imalatların yapıldıkları tarih itibariyle değerleri tespit edildikten sonra yıpranma payı da düşülerek sözleşmenin kalan süresi ile orantılı olarak bir hüküm kurulması gerekirken yanılgılı değerlendirme ile imalatların dava tarihi itibariyle değerleri tespit edilip amortisman (yıpranma) gideri düşülmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.