Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2016/6434 K.2016/6024

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kiracılık sıfatının tespiti davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kiracılık sıfatının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı kiracı vekili, dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı belediyeye ait ......... ilçesi Merkez Mahallesi camii önünde bulunan çay ocağını 08/05/2012-.../01/2014 dönemi için işletmek üzere 620.00 TL aylık kira bedeli üzerinden anlaştıklarını ve taraflar arasında kira sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin .../.../2013 tarihinde ....

Noterliği'nden ihtarname göndererek gerekli kira artışının yapılarak, kira sözleşmesinin aynı koşullar ile ... yıl daha uzatılmasını talep ettiği ancak davalı ... tarafından bu yazıya herhangi bir cevap verilmediğini, bu tarihten sonra da davalı tarafından bir ihale açılmadığını, daha sonra davalı tarafından bu işyerinin ihaleye çıkarılacağına dair ilanlar yapılmaya başlandığını ve 25/02/2015 tarihli bir yazı ile müvekkiline bu işyerinin 03/03/2015 tarihinde ihalesinin yapılacağının bildirildiğini,

uyuşmazlığın 6570 sayılı kanun ve borçlar kanunu uyarınca çözüleceğinin belirtildiğini 6570 sayılı kanun yürürlükten kalktığına göre 6098 sayılı kanunun 347. maddesi uyarınca sözleşmenin aynı koşullar ile ... yıl süre ile uzayacağını yine 339 .maddede de kamu kurum ve kuruluşlarının hangi usul ve esaslar içinde olursa olsun yaptıkları bütün kira sözleşmelerine de bu hükümlerin uygulanacağı belirtilmekle, sözleşmenin ... yıl süre ile aynı koşulları ile uzamış olması nedeniyle fuzuli işgalin bulunmadığı ve kiraya veren belediyenin sözleşme süresi bitimine kadar sözleşmeyi sona erdiremeyeceğini,

müvekkilinin bu nedenle kiracılık sıfatının devam ettiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Davalı vekili ise. Taşınmazın ihale ile kiraya verildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece. Kira sözleşmesinin ... 339/.... maddesi delaletiyle 347/.... maddesi uyarınca aynı koşullarla ...’er yıl uzayacağı belirtilerek davanın kabulü ile davacının kiracılık sıfatının devam ettiğinin tespitine karar verilmiştir.

2886 Sayılı Devlet İhale Kanununun 5737 Sayılı Kanunun 79/c maddesi ile değişik “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75.maddesinin ... ve ....fıkrasında; “kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm var ise ona göre hareket edilir. Aksi halde ecrimisil alınır. İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine bulunduğu yer mülkiye amirince en geç onbeş gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir.” hükmü bulunmaktadır. Bu madde önceleri sadece Hazine tarafından bu kanun hükümlerine göre kiraya verilen taşınmazlar hakkında uygulanırken, ....07.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5393 Sayılı Belediye Kanununun .../p-... maddesi hükmüyle belediye taşınmazları, 5538 Sayılı Kanunun 26/b ./..

maddesi uyarınca İl Özel İdareleri ve son olarak 5737 Sayılı Kanunun 79/c maddesi uyarınca .... Müdürlüğüne ait taşınmazlar hakkında da uygulanması öngörülmüştür.

Bu madde ile adı geçen kurumlara tahliye konusunda bir ayrıcalık tanınmıştır. Yasa, süre bitiminden itibaren ecrimisil alınacağını hüküm altına aldığından, 2886 Sayılı Yasanın ....maddesi uyarınca usulüne uygun yeni bir sözleşme yapılmadıkça kiracıyı fuzuli şagil kabul etmek gerekir.

Hazine, ..., İl Özel İdareleri ve belediyeler 2886 Sayılı Yasa uyarınca kiraya verdikleri taşınmazlarını, kira süresi sonunda, işgal ne kadar süre devam ederse etsin kiralananın 6570 Sayılı Yasaya ya da Borçlar Kanununa tabi olup olmadığına bakılmaksızın her zaman gerek mahkemeden gerekse mülkiye amirinden tahliyesini isteyebilirler. Ecrimisil olarak alınması gereken paranın “kira parası” adı altında alınmış veya ödenmiş olması, taraflar arasındaki kira sözleşmesinin yenilendiği anlamına gelmez.

Hazine, ..., İl Özel İdareleri ve Belediyeler dışındaki diğer kamu kuruluşları, taşınmazlarını 2886 Sayılı Yasa uyarınca kiraya vermiş olsalar bile bu kanunun 75. Maddesine dayanarak idareye yada mahkemeye başvurmak suretiyle kiralananın tahliyesini sağlayamazlar. .... Hazine, Belediyeler, ... ve İl Özel İdareleri de 2886 Sayılı Yasaya göre "ihale yoluyla" kiraya vermedikleri taşınmazlar hakkında 75. Maddeden yararlanamazlar.

6570 Sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkındaki Kanunun yürürlüğe girdiği 27.05.1955 tarihinden sonra ....09.1983 tarihinde yürürlüğe giren 2886 Sayılı Yasanın 75. Maddesi ihale ile verilen Hazine taşınmazları hakkında uygulanan özel bir hüküm olup, 6570 Sayılı Kanunun .... Maddesi (şimdi ....nun 339/... md.) kapsamı dışındadır. Hazine dışındaki kamu kurum ve kuruluşları musakkaf nitelikteki taşınmazlarını ihale yoluyla kiraya verseler dahi ....

Madde uyarınca bu taşınmazlar hakkında da 6570 Sayılı Yasa hükümleri uygulanmakta idi. ....nun 339/... maddesi düzenlemesiyle 6570 Sayılı Kanunun .... Maddesine paralel bir düzenleme yapılmıştır. Buna göre Hazine, sonradan Belediye, İl Özel İdareleri ve ... dışındaki kamu kurum ve kuruluşları çatılı işyeri veya konut niteliğindeki taşınmazlarını ihale yoluyla kiraya verseler dahi ....nun konut ve çatılı işyeri kiraları hakkındaki hükümlere göre tahliyesini sağlayabilirler.

Hükme esas alınan 08.05.2012 başlangıç tarihli ve ....01.2014 bitim tarihli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kiralananın ihale ile kiraya verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda 2886 Sayılı Kanun'un 75. Maddesi gereğince kira ilişkisi sözleşme süresinin bitiminde sona ereceğinden, ....nun 339/....maddesinin olaya uygulanma imkanı yoktur. Sözleşme süresinin bitimi ile davacı fuzuli şagil sayılacağından Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.