Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2021/1217 K.2022/1105

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın manevi tazminat yönünden reddine, maddi tazminat yönünden kabulüne yönelik verilen hüküm davacı vekilince duruşmasız, davalılar vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalılar vekili Avukat ... ile davacı ... ve vekili Avukat ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı, davalı ile arasında bila tarihli bir kısım inşaat işlerinin yapılması için eser sözleşmesi imzalandığını, sözleşme bedelinin 40.000,00 TL olarak kararlaştırıldığını ve davalıya 10.000 Amerikan Doları kısmi ödeme yapıldığını, sözleşmenin teminatı olarak da 40.000,00 TL’lik senedin davalıya teslim edildiğini, davalının sözleşme gereği edimini yerine getirmediğini, çekilen ihtarnamenin sonuçsuz kaldığını, davalının ise senedi ciro ettiğini ve dava dışı Müberra Kesdal tarafından Eskişehir 1. İcra Müdürlüğünün 2011/2971 sayılı dosyasında toplamda 54.618,54 TL’nin kendisinden tahsil edildiğini,

Eskişehir 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2010/200 D. İş sayılı dosyasında yapılan tespitte davalının eksik bıraktığı işlerin 27.366,64 TL olduğu, Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/294 Esas sayılı dosyasında ise yapılan işe göre fazladan ödenen 3.350,54 TL’nin tahsiline karar verildiğini, icra yoluyla ödemek zorunda kalınan 54.618,54 TL ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini, davanın kabulünü talep etmiştir.

Davalı vekili, ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/294 Esas sayılı dosyasında verilen kararın kesin hüküm teşkil ettiğini, davacının ileri sürdüğü sözleşmenin ... Yapı ve Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile değil şirket temsilcisi ... tarafından imzalandığını, şirkete husumet düşmediğini, sözleşme gereği edimlerin yerine getirildiğini, manevi tazminatın ödenmesini gerektiren bir hal bulunmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Yerel mahkemece, alacak isteminin kabulüne, manevi tazminat isteminin reddine dair verilen ilk hüküm Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 2018/2532 Esas, 2018/4652 Karar, 23.11.2018 tarihli ilamı ve kısa karar ile gerekçeli kararın çelişkili olması nedeni ile bozulmuştur.

Bozmaya uyan yerel mahkemece, Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/294 Esas sayılı dosyasında da 40.000,00 TL’lik senedin verildiği, ancak bu konuda bir talep olmadığı için hüküm tesisine gidilmediği, taraflar arasında başkaca bir hukuki ilişkinin ispatlanamadığı, davalı tanığı ...’in de beyanında davacıdan 40.000,00 TL’lik senet aldıklarını beyan etmesi birlikte değerlendirildiğinde bu senedin sözleşme kapsamında verilen teminat senedi olduğu sonucuna varıldığı, davalının sözleşme gereği edimini yerine getirmediğinin mahkeme kararı ile sabit olduğu ve bu nedenle davacı tarafından icra dosyasında ödenmek zorunda kalınan 54.618,54 TL’nin davalıdan tahsili ile manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

Bu karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma ilamı gereğince inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, bina onarım sözleşmesinden kaynaklanan, davacının teminat olarak verdiği 40.000,00 TL bedelli senedin, işin gereği gibi yapılmadığı halde, senedin 3 kişiye ciro edilmesi sebebiyle icra yoluyla ödemek zorunda kalınan 54.618,54 TL ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Manevi zarar, bir kişinin değerlerinde, isteği dışında meydana gelen eksilmedir. Manevi tazminat, zarar görenin kişilik değerlerinde iradesi dışında meydana gelen eksilmenin giderilmesidir. (Fikret Eren-6098 sayılı Türk Borçlar Kanununa Göre Hazırlanmış Borçlar Hukuku Genel Hükümler Ankara 2012-s. 780 vd)

Kişilik değerleri, maddi kişilik değerleri, duygusal kişilik değerleri ve sosyal kişilik değerleri olmak üzere üç grupta toplanabilir. Bu değerlerin herhangi birisinde meydana gelen eksilme objektif eksilmedir. Başka bir anlatımla manevi zarar ancak objektif olarak kişilik haklarının zedelenmesi halinde söz konusu olur. Bunun yanında manevi zararın gerçekleşmesi için objektif unsurun yanında subjektif unsurun da gerçekleşmesi gerekir. Kişilik değerlerine yapılan saldırı sonucu kişinin acı ve üzüntü duyması ve ruhsal dengesinin bozulması doğaldır. Bu durum kişinin ruhsal bütünlüğünde bozulma meydana getirir.

Bu açıklamalar ışığında, manevi tazminat zarar görenin kişilik değerlerinde iradesi dışında meydana gelen manevi zararın giderilmesidir. (Deschenoux – Tercier – S. 24 vd)

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun (Mülga 818 sayılı BK m. 49) 58. maddesine göre;

Madde 58- Kişilik haklarının zedelenmesinde zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini işleyebilir.

Hakim, bu tazminatın ödenmesi yerine diğer bir giderim biçimi kararlaştırabilir veya bu tazminata ekleyebilir, özellikle saldırıyı kınayan bir karar verebilir ve bu kararın yayımlanmasına hükmedebilir.

Haksız yere bir kimsenin mallarının haczettirilmesi, o kimsenin şeref ve haysiyetini ihlal eden, kişilik haklarına saldırı teşkil eden ve yukarıda da belirtildiği üzere Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesi (818 sayılı BK 49. maddesi) gereğince manevi tazminat ile sorumlu tutulmayı gerektiren bir davranıştır.

Somut olayda, davacı iş sahibi ile davalı yüklenici arasında fazla ödenen iş bedelinin iadesine ilişkin Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/294 Esas sayılı davasının 25.04.2011 tarihinde açıldığı, yapılan işe göre fazladan ödenen 3.350,54 TL’nin tahsiline karar verildiği, bu kararın davalı tarafça temyizi üzerine Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 2012/8074 Esas, 2013/6134 Karar, 20.11.2013 günlü ilamı ile düzeltilerek onandığı, davacı iş sahibi aleyhine ise 12.05.2011 tarihli talep ile Eskişehir 1. İcra Müdürlüğünün 2011/2971 sayılı dosyasında takip başlatıldığı,

takip dosyasının incelenmesinde davacının evine hacze gidildiği ve ev eşyası niteliğinde taşınırların haczedildiği, 30.09.2011 tarihli haciz yazısı ile adına kayıtlı taşınmazlara haciz şerhi konulduğu, 16.09.2011 tarihi ile 07.08.2013 tarihleri arasında emekli maaşından kesinti yapılmak sureti ile takip konusu borcun infaz edildiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamının incelenmesinde, takip konusu 40.000,00 TL bedelli senedin sözleşme kapsamında davalıya verilmiş olduğu, Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/294 Esas sayılı dava dosyasında davalı tarafça yerine getirilmesi gereken işlerin yarım bırakıldığının tespit edildiği, davalının tüm bunlar karşısında sözleşme kapsamında iade etmesi gereken senedi ızrar kastıyla ciro ederek devamında davacının esasında sorumlu olmadığı bir borç nedeni ile hacze maruz kalmasına sebebiyet verdiği anlaşıldığından, manevi tazminat isteminin koşulları oluşmakla, bu istemin değerlendirilmesi gerekirken reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.