Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2021/2619 K.2022/4349

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik verilen hüküm davalı vekilince duruşmalı temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. 13.09.2022 gününde duruşmalı temyiz talebinde bulunan davalı vekili Avukat ... ile davacı vekili Avukat ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. KARAR

Uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanan istirdat istemine ilişkindir. Mahkemece; bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne dair verilen karar, davalı iş sahibi vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı yüklenici vekili dava dilekçesinde; müvekkil şirket ile davalı iş sahibi BOTAŞ arasında düzenlenen Adıyaman-Şanlıurfa-Elazığ-Diyarbakır Doğal Gaz Dağıtım/Bağlantı Hattı Faz-III projesi yapım işi sözleşmesinin 30.12.2004 tarihinde imzalandığını, işin 31.07.2007 tarihinde geçici kabulünün yapıldığını, kesin hakediş raporlarının 15.02.2008 tarihinde davalı iş sahibine sunulduğunu, ancak kesin kabul işlemlerinin yapılmadığını,

davalının boru hattını işlettiği döneminde hatta meydana gelen tıkanmanın açılması için yapılan boru boyunca ilerleyen malzeme ile boru hattının kurutulması işlemi (pig atma) ile havaya vent (verilen) edilen gaz bedellerini müvekkilinden mükerrer şekilde talep ettiğini, sözleşme eki proje şartnamesinde kurutma işlemlerinin sadece bir tanesinden müvekkilinin sorumlu olacağının belirtildiğini, bu işlemin de tam olarak yapıldığını ve geçici kabul tutanağında eksik iş olarak gösterilmediğini ileri sürerek,

davalı iş sahibinin 17.06.2014 tarihli ve 61088255-755.99-18881 sayılı yazı ile talep edilen Elazığ branşmanında boru hattındaki buzlanma nedeniyle tıkanıklıklarının açılması için yapılan pig atma işleminin giderleri toplamı 389.333,14 ABD doları bakımından borçlu olmadığının tespitini talep etmiş, yargılama sırasında ise teminat mektubunun davalı tarafından 05.01.2015 tarihinde nakde çevrilmesi nedeni ile 389.334,14 USD'nin 05.01.2015 tarihinden itibaren Devlet Bankalarında USD olarak açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının inşa ettiği boru hattını sözleşme eki teknik şartname ve hidrostatik test prosedürüne uygun kurutmaması nedeniyle boru hattındaki tıkanmaların meydana geldiğini, kurutma işleminin usulüne uygun yapılmadığının hatta gaz alımı gerçekleştikten sonra yaşanan buzlanma/tıkanma olayları neticesinde yapılan WDP ölçümlerinin pozitif değerlerde olması nedeniyle tespit edilebildiğini, teminat süresi içinde ortaya çıkan ayıpların giderim bedelinden davacı yüklenicinin sorumlu olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi bozma ilamına uyarak yaptığı yargılama sonucunda; taraflar arasında düzenlenen 30.12.2004 tarihli Adıyaman-Şanlıurfa- Elazığ-Diyarbakır Doğalgaz Boru Hattı (FAZ-III) (AŞED Faz 3) yapımına ilişkin sözleşme kapsamında, davacı yüklenici tarafından imal edilen boru hattının geçici kabulünden sonra boru hattının usulüne uygun olarak kurutulmaması nedeniyle oluşan donmaların davalı iş sahibi tarafından giderildiği, ilk pig atma işleminden sonra davalı iş sahibinin 09.03.2012 tarihli yazısına istinaden talep ettiği 48.435,51 TL bedelin davacı yüklenici tarafından 21.03.2012 tarihinde ödendiği,

iş bu davaya konu pig atma işlemi bedelinin ise, alınan bilirkişi raporuna göre, daha önce pig atma işlemi gerçekleştirilen aynı yerde daha sonra meydana gelen donmanın giderilmesi için yapılan işleme ilişkin olduğu, davalı iş sahibinin bedelini alarak onun nam ve hesabına yaptırdığı pig atma işleminden sonra aynı yerde yeniden yapılan pig atma işleminden doğan zarardan davacı yüklenicinin sorumlu olmadığı kanaatine vararak davanın reddine karar verilmiştir.

Yargıtayın bozma kararına uyulması ile oluşan ve bozma kararı lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak, ikincisi bazı konuların bozma kararının kapsamı dışında kalması ile doğan usuli kazanılmış haktır. Bozma kararına uymuş olması halinde mahkeme, bu uyma kararı ile bağlı olup, usuli kazanılmış hak ilkesi uyarınca lehine bozulan taraf yararına araştırma ve inceleme yapmak zorundadır (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

Bu anlatım çerçevesinde somut olay incelendiğinde, (Kapatılan) Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 04.12.2019 tarihli, 2019/731 Esas, 2019/5005 Karar sayılı ilamında; davalı iş sahibinin 09.03.2012 tarihli yazısına istinaden talep ettiği ve davacı yüklenici tarafından 21.03.2012 tarihinde ödenen bedelin konusunun ne olduğu, dava konusu eksik ve ayıbın giderildiği yere ilişkin olup olmadığı,

yine sözleşme konusu doğalgaz boru hattında geçici kabul işlemlerinden sonra meydana gelen buzlanma ve tıkanmalar ile bunların giderilmesi için davalı iş sahibi tarafından davacı yüklenici namına yaptırılan pig atma işlemlerinin davacı yüklenicinin doğalgaz boru hattı işletmeye alınmadan önce sözleşme ve ekleri ile fen ve sanat kurallarına göre yapmak zorunda olduğu kurutma işleminden kaynaklanıp kaynaklanmadığı,

donma ve tıkanmaların olduğu ve pig atma işleminin yapılmasını gerektiren yerlerin hattın hangi bölümünde olduğunun tam olarak belirlenmesi ve özellikle yüklenici nam ve hesabına yapılan pig atma işleminin yapıldığı yerlerde bu işlemlerden sonra yeni bir pig atma işleminin gerekip gerekmediğinin, davalı iş sahibince aynı yerler ile ilgili mükerrer talepte bulunup bulunulmadığıkonularında denetime elverişli rapor alınması gerektiği bildirilmiş olmasına rağmen mahkemece alınan raporda; davacı tarafından ödenen 48.435,51 TL bedelin konusunun ne olduğu, ne için ödendiği, eksik ve ayıbın giderildiği yere ilişkin olup olmadığı,

yapılan pig atma işleminin yapıldığı yerlerde bu işlemlerden sonra yeni bir pig atma işleminin gerekip gerekmediği konularının Yagıtay denetimine elverişli şekilde tespit edilmediği anlaşılmıştır. Açıklanan nedenle uyulan bozma ilamı yerine getirilmeden karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bununla beraber, alınan kök rapora karşı davalı vekilinin teknik itirazlarını giderir ek rapor da alınmadığı, bu kapsamda; ödenen 48.435,51 TL bedelin gaz bedeli olup olmadığı, hattın işletmeye alınmasından sonra tek bir pig atma işlemi ile hattın kurutulup kurutulamayacağının teknik olarak mümkün olup olmadığı, tek işlem ile kurutulma mümkün değil ise davalı tarafından yapılan işlemlerin teknik olarak uygun ve mükerrer işlem olup olmadığı ve bunların denetlenebilir şekilde açıklattırılmadığı, rapora karşı yapılan itirazların giderilmediği anlaşılmakla eksik inceleme ile rpaora yapılan teknik itirazlar giderilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuş, kararın açıklanan nedenlerle davalı yararına bozulması uygun görülmüştür.