Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2021/3284 K.2021/1715

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen dosyada alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davanın kabulü yönelik verilen hüküm süresi içinde asıl ve birleşen dosyada davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında düzenlenen 07.05.2012 tarihli sözleşme ile İkmal ve Maliye Okulu Eğitim Merkezi Komutanlığı .... ... Isıtma Sisteminin onarım işinin kararlaştırıldığını, işin bitirildiğini ve kesin hakedişin davalı tarafından yapıldığını, ancak işin yapımı sırasında davalının talimatı ile yapılan sözleşme dışı iş bedellerinin ödenmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 11.02.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 250.000,00 TL'ye yükseltmiş, birleşen dosyada ise sözleşme dışı iş bedelinin 368.437,17 TL olduğunu ileri sürerek, bakiye 118.437,17 TL’nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı-birleşen dosyada davalı vekili; davacı tarafından fazladan yaptığı iddia edilen tüm imalât kalemlerinin işin başında davacıya teslim edilen projelerde yer aldığı halde uygulama projelerine yasal süre içinde itirazda bulunulmadığını savunarak, davanın ve birleşen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece davanın kabulüne, 250.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline dair verilen kararın davalı vekilince temyizi üzerine Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 20.03.2018 tarih, 2016/6318 Esas ve 2018/1097 Karar sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiş, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne, 250.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, birleşen davanın kabulüne, 118.437,17 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline dair verilen karar davalı-birleşen dosyada davalı vekilince yasal süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 20.03.2018 tarih, 2016/6318 Esas ve 2018/1097 Karar sayılı kararında; taraflar arasında düzenlendiği ihtilâfsız olan sözleşmenin 8.2.1 maddesinde sözleşme ekleri sayılmış olup, sayılan ekler arasında Yapım İşleri Genel Şartnamesi de bulunduğu, şartname 6100 sayılı HMK'nın 193. maddesine göre delil sözleşmesi niteliğinde olup, mahkemelerce görevi gereği kendiliğinden gözetilmesi gerektiği, anılan Şartnamenin 21. maddesinde götürü bedelli işlerde sözleşme kapsamında kalması halinde %10 fazla imalâtın sözleşme fiyatlarıyla yaptırılacağı hükmü bulunduğu,

bu nedenle sözleşme dışı imalâtlar yönünden inceleme yapılırken sözleşmenin ilgili hükümleri ile şartname hükümlerinin dikkate alınması zorunlu olduğu, yapılacak incelemede %10'u aşan imalâtın tespiti halinde ise bedelinin sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 413 ve devamı maddeleri gereğince iş sahibi yararına olması koşuluyla yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleriyle belirlenmesi gerektiğine işaret edilmiştir.

Mahkemece bozma ilâmına uyulmasına karar verildiği halde bozma ilâmının gerekleri yerine getirilmemiş, ilâmda belirtilen şekilde iş bedelini hesaplamayan bilirkişi kurulu raporu hükme esas alınarak karar verilmiş, taraflar arasındaki yazışmalar, özellikle davacı yüklenicinin 04.06.2012 tarihli ve üç adet yeni brulör takılmasının kararlaştırıldığını, fiyat artışı talep edilmeyeceğini belirten yazısı değerlendirilmemiştir.

O halde mahkemece yapılacak iş.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 281/3. maddesi uyarınca maddi gerçeğin ortaya çıkması için HMK’nun 266. maddesi hükmüne göre yeniden oluşturucak konusunda uzman bilirkişi kurulundan Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 20.03.2018 tarih, 2016/6318 Esas ve 2018/1097 Karar sayılı bozma ilâmında belirtilen hususlar dikkate alınarak, sözleşme ve eklerine göre davacı yüklenicinin gerçekleştirdiği ilâve işler ve ek imalâtların ayrı ayrı nelerden ibaret olduğu, bunlardan hangilerinin sözleşme kapsamında yaptırılan ilâve işler olduğu,

hangilerinin de sözleşmede bulunmayan işler kapsamında kaldığı tespit edildikten sonra sözleşme kapsamında yaptırılan ilâve işlerin sözleşmenin götürü bedelli olması sebebiyle iş bedelinin %10’una isabet eden kısmının sözleşme fiyatlarıyla, bu oranı aşan bölümünün iş sahibi yararına ise yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçlerine göre bedelinin (mahalli piyasa rayiçlerine KDV ve yüklenici kârı dahil olduğundan ayrıca KDV ve yüklenici kârı ilave edilmeden) hesaplanması,

sözleşmede bulunmayan yeni iş kalemleri veya gruplar olup da bunların ihale dökümanı ve tebliğ kapsamında fiyatları varsa kararlaştırılan fiyatlara göre, olmadığı takdirde ise Yapı İşleri Genel Şartnamesinin 22. maddesi’nin 2. fıkrasına göre yeni tespit edilecek fiyata göre bedeli hususlarında dosyada bulunan bilirkişi raporları da değerlendirilerek hazırlanacak ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli, karara dayanak yapılacak nitelikte rapor alınıp, davacı yüklenicinin 04.06.2012 tarihli yazısı da değerlendirilmek suretiyle ulaşılan sonuca göre asıl ve birleşen dava için karar vermekten ibaret olmalıdır

Mahkemece bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve yanlış değerlendirme sonucu yetersiz bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.