Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2021/4073 K.2022/1805

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik verilen hüküm süresi içinde davalı Mercan Yapı Boya ve İzolasyon-Mecit Karapınar tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinin feshi, ödenen iş bedelinin iadesi ve yapılan imalâtın tamamen sökülerek temizlenmesi suretiyle eski hale getirme masraflarının tahsili taleplerine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar, davalı Mecit Karapınar tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün olmamasına ve temyiz edenin sıfatına göre davalı Mecit Karapınar’ın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-1086 sayılı HUMK'nın yürürlükte olduğu dönemde çıkarılan 09.05.1960 tarih, 1960/21 Esas, 1960/9 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nda.

Yargıtay bozma kararına uyulmakla orada belirtilen biçimde işlem yapılması yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına usulî kazanılmış hak, aynı doğrultuda işlem yapılması yolunda yerel mahkeme için de zorunluluk doğacağı, usulî kazanılmış hakka ilişkin açık kanun hükmü olmasa da temyiz sonucu verilecek bozma kararının hakka ve usule uygun karar verilmesini sağlamaktan ibaret olan amacı ve muhakeme usulünün hakka varma ve hakkı bulma maksadıyla kabul edilmiş olması yanında hukuki alanda istikrar amacıyla kabul edilmiş bulunması bakımından usulî kazanılmış hak müessesesi usul hukukunun dayandığı ana esaslardan olup,

kamu düzeniyle de ilgili olduğu belirtilmiştir. 6100 sayılı HMK'da da usulî kazanılmış hakka ilişkin açık bir düzenleme bulunmamakta ise de, bu ilkenin uygulanma gerekliliği HMK hükümleri karşısında da varlığını sürdürmektedir. Yargıtayın bozma kararına uyan mahkeme, bozma kararı uyarınca işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Çünkü, mahkemenin bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usulü müktesep hak doğmuştur.

Yargısal ve bilimsel içtihatlarda “usulî kazanılmış hak” ya da “usulî müktesep hak” olarak adlandırılan bu ilke Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10.02.1998 tarih, 1987/2-520 Esas, 1988/89 Karar sayılı ilamında “Mahkemenin bozma kararına uymasıyla meydana gelen bozma gereğince işlem yapma ve hüküm verme durumu, taraflardan birisinin lehine ve diğeri aleyhine hüküm verme neticesini doğuracak bir durumdur ve buna usuli kazanılmış hak denilmektedir...” şeklinde tanımlanmaktadır.

Dairemizin 11.04.2018 tarihli 2018/56 Esas ve 2018/1493 Karar sayılı ilamı ile; mahkemece akdî ilişkinin fesih ile sonlandırılması sebebiyle davacı ödediği iş bedelinin iadesini de talep etmiş olup, olumlu zarar kapsamında eserdeki eksik ve kusurların giderim bedelini isteyemeyeceğinden hükme esas raporu düzenleyen teknik bilirkişiden kabule icbar edilemeyecek derecede ayıplı yapıldığı ve rededildiği anlaşılan ayıplı iş ve imalâtların delil tespitinin yapıldığı 2012 yılı Mayıs ayı mahalli piyasa rayiçleri ile sökülerek temizlenmesi suretiyle sözleşmenin ifasına başlanmasından önceki eski hale getirilmesi gereken masraf miktarı konusunda gerekçeli ve denetime elverişli ek rapor alınıp değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda; her ne kadar eski hale getirme bedeli olarak 38.500,00 TL’ye hükmedilmiş ise de, dosya kapsamı ve özellikle taraflar arasındaki sözleşmede su yalıtım işinin de bulunduğu bilirkişi raporunda açıkça tespit edildiği dikkate alınarak yapılması gereken izolasyon bedelinin eski hale getirme bedeli içinde yer almaması gerekmektedir.

Mahkemece yapılması gereken iş; eski hale getirme bedeli olarak 16.500,00 TL'ye hükmetmekten ibaret olup, aksi yönde verilen karar doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.