Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2021/4397 K.2023/355

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil ile tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davacının davalı kooperatifin üyesi olduğunun tespitine, tapu iptali ve tescil talebinin reddine, tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 31.01.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde taraflar adına gelen olmadığından temyiz incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek duruşmadan sonra işin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı Kooperatifin 03.01.2006 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında kooperatifin fazla dairenin 45.000,00 TL'den az olmamak üzere sayılarak yeni üye kaydı yapılmasına karar verildiğini, müvekkili ile kooperatifin 11.06.2007 tarihinde yaptıkları anlaşma ile A blok 11 ve 12 numaralı bağımsız bölümlerin 92.000,00 TL bedelle satılması ve üye olarak kaydedilmesi konusunda anlaşma yapıldığını, müvekkilinin daire bedeli olan 92.000,00.TL'yi nakden ve peşin olarak ödediğini, dairelerin müvekkiline teslim edildiğini ve müvekkilinin halen bu yerde ikamet ettiğini,

yönetim kurulunun 22.06.2007 tarihli kararı ile müvekkilinin üyeliğe kabul edildiğini, bağımsız bölümlerin tapularının verilmediğini, yaptığı araştırmada üye listesinde adının olmadığını öğrendiğini, taraflar arasındaki protokolde sözleşmeye aykırı davranılması halinde kooperatifin müvekkiline 150.000,00.TL ödemeyi taahhüt ettiğini ileri sürerek müvekkilinin kooperatif üyeliğinin tespitine, tapu iptali ve tesciline mümkün olmadığı takdirde fazlaya ilişkin hakları saklı kalması kaydı ile 150.000,00 TL ceza-i şartın 11.06.2007 tarihinden itibaren reeskont oranında ticari faiz ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkil kooperatifin defterlerinde satış ile ilgili bir anlaşma olmadığını, satış olmadığı gibi alınan para da olmadığını, davacıların kooperatif defterlerinde herhangi bir kaydı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının kooperatife üyelik başvurusunda bulunduğu, üyeliğine 22.06.2007 tarihli yönetim kurulu kararı ile karar verildiği ancak bu kararın altında ismi bulunan müdür ... ...'ün imza yetkisinin tescil ettirilmemiş olması nedeniyle davacının üyeliğinin kabulüne dair kararın olmadığı davacının üye kaydı yapılması ile ilgili talebinin reddine karar verildiği, davacının terditli olarak protokoldeki 150.000,00.TL lik ceza-i şart talebinde bulunduğu,

protokolün 9. maddesinde protokolün yapılacak ilk genel kurulda onaylatılacağının kararlaştırıldığını, 15.02.2007 tarihli genel kurul toplantısında yönetim kurulu asil üyelerinin seçildiği ve bu kişilerin kooperatifi temsil etmeye, bankalara para yatırma ve çekmeye, ve ahzu kabza yönelik olarak yetkilendirildikleri, sözleşmede ceza-i şart olarak belirlenen maddenin davalı ... sorumluluk altına sokması için yönetim kurulu üyelerinin buna ilişkin özel olarak yetkilendirilmeleri gerektiği, ceza-i şartın borç altına sokan bir işlem olduğu, yönetim kuruluna verilen yetkilere bakıldığında sadece ahzu kabz yetkisi bulunduğu,

ayrıca taraflar arasında yapılan protokolün 9. maddesinde belirtildiği üzere genel kurula sunulmadığı ve onaylatılmadığı, bu nedenlerle davacı tarafça talep edilen ceza-i şartın davalı ... bağlamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalı kooperatif genel kurulu tarafından kooperatifle ilgili işlemlerin takibi ve yürütülmesi için yönetim kuruluna yetki verildiğini, kooperatif adına müvekkili ile protokol imzalayan yönetim kurulu üyelerinin protokolü aynen kabul ettiğini, mahkeme tarafından aldırılan bilirkişi raporlarında müvekkilinin terditli davasında haklı olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin kendi üzerine düşen tüm edimleri yerine getirdiğini ve kooperatif üyeliğine hak kazandığını, ancak protokole aykırı davranılarak müvekkilinin kooperatife üye yapılmaması durumunda ise müvekkiline ceza-i şartın ödenmesi gerektiğini,

yönetim kurulu haiz olduğu ahzu kabz yetkisine dayanarak müvekkilinden para tahsilatı yaptığını ancak davalının müvekkilini kooperatife üye yapmadığını, tapuları müvekkile vermediğini ve aldıkları parayı da iade etmediğini, yönetim kurulunun kooperatifin en önemli organlarından olduğunu, bu organ tarafından yapılmış olan haksız işlemin bizzat kooperatif tarafından yapılmış sayılacağını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 03.01.2016 tarihli genel kurul toplantısında alınan 6 no.lu kararla, yönetim kuruluna kooperatife ait daireleri 45.000,00 TL den az olmamak üzere satılarak yeni üye kaydı yapılması için yetki verildiği, kooperatif yönetim kurulu üyeleri Hayrettin ... ve ... tarafından anılan genel kurul kararına dayanılarak davacı ile 11.06.2007 tarihli protokolün imzalandığı, protokolle A blok 11 ve 12 no.lu bağımsız bölümlerin toplam 92.000,00 TL ye davacıya satıldığı ve bedelinin peşin olarak alındığı,

davalı kooperatifin 22.06.2007 tarihli yönetim kurulu kararı ile davacının davalı kooperatife üyeliğine karar verildiği, bu nedenle davacının davalı kooperatife üye olduğunu ispat ettiği, protokolde bağımsız bölümlerin bedeli olarak 92.000,00 TL nin peşin olarak alındığı belirtildiğinden davacının belge ile ödeme yaptığını ispat ettiği, davacının protokol kapsamında davalı kooperatife karşı edimlerini yerine getirdiği ve peşin ödemeli ortaklığa hak kazandığı, davalı kooperatif tarafından davacıya teslim edilebilecek konutun bulunmadığı

Yargıtayın kendisine konut verilmeyen üyeye ödenmesi gereken tazminata ilişkin formülü esas alınmak suretiyle davacının iki daire için kooperatiften talep edebileceği tazminat miktarının 150.000,00 TL olduğu gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davacının, davalı kooperatifin üyesi olduğunun tespitine, davacının tapu iptali ve tescil talebinin reddine, davacının tazminat talebinin kabulü ile, 150.000,00 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı vekili temyiz dilekçesinde; protokolün genel kurulda onaylattırılmadığını, yönetim kuruluna sorumluluk altına sokacak işlem veya sözleşme yapma yetkisinin verilmediğini, davacının bedeli peşin ödemediğini, davaya konu bağımsız bölümlerin davacıya inşaatın eksik işlerinin tamamlanması için verildiğini ancak hiçbir iş yapmadığını, satış kararında kooperatif müdürünün, yöneticilik sıfatının olmadığını, müdürlük kararının da ticaret sicil gazetesinde tescil ve ilan ettirilmediğini, yönetim kurulunun üç kişi ile toplanması gerektiği ve iki kişiyle karar alınamayacağını, peşin ödemeli üye alınacağına dair kararın bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bağımsız bölümlerin rayiç değerlerinin verilmesi gerektiğini, faizin başlangıç tarihinin protokolün imzalandığı tarih olması ve faizin de yasal faiz değil reeskont oranında ticari faiz olması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kooperatif üyeliğine dayalı tapu iptali ve tescili, mümkün olmadığı takdirde ceza-i şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Kooperatiflerde kural üyelerin aynı statüde olmasıdır. Ancak genel kurul kararlarıyla bazı üyelerden toplu ödeme alınarak farklı statü yaratılabilir. Somut olay incelendiğinde kooperatifin 3.1.2006 tarihli genel kurulunun 6 no.lu kararı ile özel statüde üye alınması kararlaştırılmış bu karara istinaden kararda belirlenen bedelden daha yüksek bedelle davacının da içlerinde bulunduğu bazı üyelere taşınmaz satılarak peşin bedelli üye kaydedildiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca satım bedelinin peşin ödendiği de kooperatif tarafından imzalanan belge ile sabit hale gelmiştir. Bu durumda, davalı kooperatifçe davacıya verilecek bağımsız bölüm olmadığı, davacı tarafından ortaklık bedelinin peşin ödendiği gözetilerek, davaya konu bağımsız bölümlerin dava tarihi itibariyle rayiç bedelinin hüküm altına alınması gerekirken, 6’lı formüle göre hesap yapılarak yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olmuş, kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Yukarıda 2. bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunmayan davacı yararına duruşma vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Aşağıda yazılı harcın temyiz eden davalıdan alınmasına,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,