Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2021/4893 K.2022/2706

Asıl ve birleşen dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanmış olup, asıl dava eksik ve kusurlu işler giderim bedeli ile gecikme tazminatının tahsili için nama ifaya ve satışa izin istemine; birleşen dava ise gecikme tazminatının tahsili için nama ifaya ve satışa izin istemine ilişkindir.

Mahkemece asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Temyiz dilekçesinin verilme usulü HUMK'nın 434. maddesinde açıklanmış olup, buna göre harca tabi ise temyiz dilekçesinin temyiz defterine kayıt ettirilip, temyiz harcının yatırılmış olması gerekmektedir. Temyiz defterine kayıt ettirilip, harcı alınmayan temyiz dilekçeleri bakımından çözüm getiren 21.05.1985 gün, 1984/5 Esas, 1985/1 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında harca tabi olmasına rağmen hesap edilip ilgilisinden alınmadan temyiz defterine kaydedilen temyiz dilekçeleri hakkında da HUMK'nın 434/3. maddesinde öngörülen eksik harç ödenmesi ile ilgili işlemin kıyasen uygulanması ve bu durumda temyiz isteminin, temyiz defterine kaydedildiği tarihte yapılmış sayılması gerektiği açıklanmıştır.

1-Somut olayda, asıl ve birleşen davalarda davacı arsa sahibi vekili asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmü her iki dava yönünden temyiz ettiği halde tek temyiz yoluna başvurma harcı ve maktu temyiz karar harcı yatırmıştır. Oysa temyiz dilekçesinin süresinde temyiz kaydı yapılmış ise de, iki ayrı dava yönünden adı geçen davacı tarafça ayrı ayrı temyiz yoluna başvurma harcı ve maktu temyiz karar harcının yatırılması gerekmektedir.

Hükmü temyiz eden asıl ve birleşen davalarda davacı vekili tarafından 2 ayrı dava yönünden harçlar yatırılmışsa buna ilişkin belgenin eklenmesi, yatırılmamışsa hangi dava yönünden anılan harçların yatırıldığına ilişkin yazılı açıklama alındıktan sonra temyiz başvuru ve maktu temyiz karar harcı yatırılmayan dava yönünden anılan harçları yatırması için vekile HUMK'nın 434/3. maddesi uyarınca muhtıra çıkarılması, sonucuna göre gerektiğinde aynı hüküm uyarınca mahkemece bir karar verilmesi, harçları yatan dava yönünden dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi gerekmektedir.

2-Yine asıl ve birleşen davalarda davalı yüklenici vekili tarafından verilen temyiz dilekçesinden, hem asıl hem de birleşen davada verilen hükmün temyiz edildiği anlaşılmakta olup, asıl davada hüküm altına alınan 77.582,06 TL üzerinden 1.324,91 TL;

birleşen davada hüküm altına alınan 183.000,00 TL üzerinden 3.125,19 TL nispi temyiz karar harçları ile 2 ayrı şekilde 292,10 TL tutarlı temyiz yoluna başvurma harcı yatırılması gerekmekte ise de, sayman mutemedi alındılarına göre yüklenici vekili tarafından 162,10 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 3.125,00 TL nispi istinaf karar harcı ve 292,10 TL temyiz yoluna başvurma harcı yatırılmış olup, asıl dava için 1.324,91 TL nispi temyiz karar harcı ile bakiye 130,00 TL temyiz yoluna başvurma harcı ve birleşen dava için bakiye 0,19 TL nispi temyiz karar harcının yatırılmadığı anlaşılmaktadır.

Karar ve ilam harcı, maktu ve nispi olmak üzere iki çeşittir. (492 sayılı Kanun m.15,21). Bu anlamda davanın maktu veya nispi harca tabi olup olmaması, kural olarak dava konusunun para ile değerlendirilebilir olup olmamasına göre değişmektedir. Nispi harç, konusu belli bir değerle (para veya para ile değerlendirilebilen bir şey) ilgili davalarda, hüküm altına alınan değer üzerinden tarifedeki belli nisbete göre alınan harçtır (1 sayılı Tarife, madde III/1-a).

Maktu harç ise, konusu belli bir değerle tespit edilemeyen davalarda ve davanın reddine ilişkin kararlardan alınan harçtır (1 sayılı Tarife, madde III/2-a). Harçlar Kanunu'nun 16/1. maddesinde değer ölçüsüne göre harca tabi işlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin esas alınacağı öngörülmüştür. Harçlar Kanunu'nun 32. maddesi gereğince eksik harç tamamlanmadan müteakip işlemler yapılamaz.

Temyiz dilekçesinin, temyiz kaydı yapılmış ise de hükmü temyiz eden asıl ve birleşen davalarda davalı tarafça toplamda 1.325,82 TL eksik nispi temyiz karar harcı ile 130,00 TL eksik temyiz yoluna başvurma harcının tamamlanması gerekmektedir. Hükmü temyiz eden davalı vekilince anılan eksik temyiz harçları yatırılmışsa buna ilişkin belgenin eklenmesi, yatırılmamışsa; yatırması için HUMK'un 434/3. maddesi uyarınca anılan vekile muhtıra çıkarılması sonucuna göre gerektiğinde dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi ya da aynı madde uyarınca mahkemece bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine geri çevrilmesi gerekmiştir.