Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2021/6161 K.2022/729

Taraflar arasındaki tapu iptal tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik verilen hüküm süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacılar vekili, müvekkillerinin üyesi oldukları S.S. ... Kent Konut Yapı Kooperatifi'ne gerekli ödemeleri yaptıklarını ve müvekkilerine tapuları almaya hak kazandıklarına ilişkin yazılar verilerek yapılan dairelerin kooperatifçe davacılara teslim edildiğini, davalı ... ile kooperatif arasında anlaşmazlıklar çıkması üzerine davalı belediyece vefa hakkı kullanılmak suretiyle kat irtifak tapularının iptal edildiğini ve taşınmazın halen davalı adına arsa vasıflı olarak kayıtlı olduğunu, davacıların üyesi bulundukları kooperatifin bu süreçte davalı belediyeye devrolunduğunu belirterek, davalı adına kayıtlı olan ancak davacılara teslim edilen bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile davacılar adına tescilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın zamanaşımından reddi gerektiğini, 1989 yılında dar gelirlilerin konut sahibi olmalarına yönelik başlatılan kampanya kapsamında vefa hakkı şerhi ile davacılar adına kat irtifak tapularının verildiğini ancak 10 yıl içinde taşınmazlar üzerine konut yapılmadığından vefa hakkı gereğince belediye tarafından açılan davalar sonucunda tapuların iptal edilerek müvekkili adına tescil edildiğini, davacılar tarafından kendi mülkiyetlerinde olmayan arsalar üzerinde konut yapıldığını, davacılardan 14’ünün kooperatif üyesi olarak belediye meclisi kararı gereğince belirlenen parasal yükümlülüklerini yerine getirmediklerini, bir kısım davacıların da isminin kooperatifin belediyeye devri esnasında kayıtlarda kooperatif üyesi olarak bulunmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece tüm dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporu gereğince, davacıların belirttiği vefa hakkına ilişkin iptal edilen gayrimenkullerin tapu kayıtlarını bildirdiğine ilişkin dosyada herhangi bir bilgi, belge kayıt bulunamadığı, tapu kayıtlarında 01.03.1989 tarih ve 1544 yevmiye no ile 10 yıl müddetle vefa haklarının konulduğunun anlaşıldığı buna göre tapu iptali ve tescil talep etme koşulları davacılar lehine gerçekleşmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, bir kısım davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kooperatif üyeliğine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Her ne kadar yerel mahkemece tapu iptali ve tescil koşulları bulunmadığından davanın reddine karar verilmişse de, davacılar tarafından sunulan belgelerin incelenmesi neticesinde; devralan davalı ... Belediyesi ile devrolunan SS ...

Kent Yapı Kooperatifi arasında akdolunan 01.12.2005 tarihli ve "ön devir protokolü" başlıklı adi yazılı protokolün konusunun "vefa davaları sonucu davalı ... adına tescil edilen arsalar üzerinde konut inşaatı yapan koperatifin davalı belediyeye devri hususunda varılan anlaşmaya" ilişkin olduğu; protokolün 1. maddesinde "söz konusu kooperatifin yaptırmış olduğu inşaatların 7531 ada 1, 7557 ada 1 ve 7555 ada 1 parsellerde bulunduğu".

2. maddesinde "kooperatifin üye adedinin 610 olduğu" 4. maddesinde "kooperatifin bitmiş ve sahiplerine teslim edilen konut adedinin 212, kaba inşaat seviyesinde olan konut adedinin 24 olduğu ve 12 konutun kaba inşaat halinde teslim edildiği, diğer konutlarının da farklı seviyelerde inşaat halinde olduğu".

6-b maddesinde "kooperatifçe daha önce bitirilmiş ve üyelere teslim edilmiş konutların tapularının hak sahiplerine Belediyece intikal ettirileceği" kararlaştırılmış olup, buna ilaveten kooperatifçe ve/veya inşaatın yüklenicisi dava dışı şirketçe bir kısım davacılar adına muhtelif zamanlarda düzenlenen adi yazılı belgelerde de "bir kısım davacıların şirkete ve/veya kooperatife borcu bulunmadığının" belirtildiği ve bir kısım davacılar adına bağımsız bölümlere ilişkin kat irtifak tapularının düzenlendiği görülmüştür.

Davacıların talebi kooperatif üyesi olarak yerine getirdikleri yükümlülükler sebebiyle kendilerine teslim edilen bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile adlarına tescili istemine ilişkin olup, bu kapsamda iddialarının ispatına yönelik deliller sundukları ve celbi gereken delillerini de gösterdikleri gözetildiğinde, mahkemece yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan, gösterilen deliller toplanılmadan davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş; davacıların sunduğu kat irtifak tapu senedi örnekleri, davalıya devrolunan kooperatif ve/veya yüklenici şirketçe verildiği iddiasıyla örnekleri sunulan adi yazılı belgeler ve borcu yoktur belgeleri, taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri, SS ...

Konut Yapı Kooperatifine ait üye kayıt defteri, davacıların talep ettiği bağımsız bölümlerin açıkça belirtilmesi suretiyle dosyaya celbi gereken tüm tapu kayıtlarının geldi, gittileri ile birlikte tedavüllü örneği, tahsilat makbuzu ve senetler, dava konusu taşınmazları kapsayan protokol, devir ve diğer belediye kayıtları, davacıların ödediklerini iddia ettikleri emlak vergisi ödemelerine dair belediye kayıtları, devrolunan kooperatif kayıtları ve ticaret sicil kayıtları birlikte taraflarca gösterilen ve celbi istenen tüm deliller birlikte değerlendirilerek,

gerektiğinde mahallinde keşif ile kooperatifler konusunda uzman ve hesap uzmanı bilirkişilerden oluşan bilirkişi incelemesi de yaptırılarak, davacıların kooperatif üyesi olarak kooperatife karşı edimlerini yerine getirip getirmediklerinin tespiti, davalı tarafça bakiye alacak kaldığı ve bir kısım davacıların hak sahibi olmadığı savunması da gözetilerek yapılacak araştırma ve sonucuna uygun karar vermekten ibarettir.

Bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.