Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2021/683 K.2021/303

Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmesi bulunduğunu, sözleşme kapsamında davalılar tarafından çalıştırılan dava dışı işçinin müvekkili aleyhine açtığı işçilik alacakları ile ilgili davanın işçi lehine sonuçlandığını ve bu kapsamda müvekkili tarafından dava dışı işçiye icra takibi sonucunda ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemeden sözleşme hükümlerine göre davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek, müvekkili tarafından ödenen bedelin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... Organizasyon Turizm Sağlık Reklam Ltd. Şti. ve ... Grup İnş. Gıda Mak. İlaçlama Ltd. Şti. davanın reddini dilemiş, diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davacı ile davalı alt işverenler arasında düzenlenen sözleşme ve teknik şartnamelere göre kıdem tazminatı gibi işçilik alacaklarından alt işverenlerin sorumlu olduğunun belirtilmiş olması nazara alındığında davacı tarafından ödenen tüm bedellerin yapılan hesaplamalar nispetinde davalı şirketlerden rücu edebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne dair kararın, davalılar ... Organizasyon ve ...

Grup vekilli tarafından temyiz edilmesine üzerine, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 06/02/2019 tarihli, 2017/7530 E., 2019/1322 K. sayılı ilamıyla, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve eklerinde davalı yüklenici şirketlerin dava dışı işçinin işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna dair hüküm bulunmadığından,

son işveren olan davalının kıdem, yıllık izin ücreti, hafta tatili, fazla mesai, genel tatil ücretlerine işçilik alacaklarından kendi dönemine isabet eden miktarların yarısından asıl işveren konumundaki davacının, diğer yarısından davalı yüklenicilerin sorumlu olduğunun kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bu kez, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin kararına karşı davacı vekilince karar düzeltme talebinde bulunulmuştur.

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Buna göre somut olayda, davalı yüklenicilerin sorumluluklarının belirlendiği yerel mahkeme kararının yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde verildiği anlaşılmakla Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 06/02/2019 tarihli, 2017/7530 Esas, 2019/1322 Karar sayılı bozma ilamının kaldırılarak yerel mahkeme kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.