Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/1002 K.2023/1787

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... ve ...İnş. Gıda Teks. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekillerince duruşmasız, davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 10.05.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacı vekili Avukat ... geldi. Tebligata rağmen başka gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ...İnş. Gıda Teks. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve yetkilisi diğer davalı ... arasında, davalı şirketin yaptığı inşaatların plastik doğrama işlerinin yapılması hususunda anlaşmaya varıldığını, müvekkilinin yaptığı işler karşılığında keşidecisinin ... ve diğer davalı... Mobilya İnş. Gıda Tekstil San. Tic. Ltd.

Şti. olan çekleri aldığını ve kullandığını, çeklerin karşılıksız çıktığını ve müvekkilinin icra takiplerine maruz kalması üzerine davalı ... ve ...İnş. Gıda Teks. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile davalı... Mobilya İnş. Gıda Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. yetkililerin bir araya gelerek 03.08.2010 tarihli bir protokol düzenlediklerini, bu protokole göre müvekkilinin icra dosyalarının kapatılmasını ve bu dosyalara konu 51.500,00 TL’yi ödemeyi, bunun karşılığında ... ve ...İnş.

Gıda Teks. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin de bu alacağı ve sonradan yapılacak 28.500,00 TL iş karşılığında 80.000,00 TL değerindeki Esenyurt ilçesinde bulunan 7 no.lu daireyi devir etmeyi üstlendiğini, müvekkili ile ... ve ...İnş. Gıda Teks. San. ve Dış Tic. Ltd.

Şti. arasında 15.03.2011 tarihli bir protokol daha yapıldığını bu protokolle müvekkilinin yapmayı üstlendiği 14.000,00 TL bedelli işleri de yaptığını ve yine davalılara 14.500,00 TL'lik iş yaptığını, protokollerden kaynaklanan tüm edimlerini yerine getirerek davalılara teslim ettiğini, ancak müvekkiline verilmesi gereken dairenin verilmediğini, davalı şirket ve diğer davalılar arasında bağlantı ve ilgi bulunduğunu, tüzel kişiliğin perdesi aralanma ilkesi gereğince dava konusu dairenin davalı adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline,

bunun mümkün olmaması halinde dairenin rayiç değeri olan şimdilik belirsiz dava olarak 80.000,00 TL alacağın reeskont faiziyle birlikte aralarında fikri birliktelik, organik bağ ve muvazaa bulunan davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili ıslah dilekçesi ile talebini 121.247,67 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...İnş. Gıda Teks. San. ve Dış Tic. Ltd.

Şti. vekili ile davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 03.08.2010 tarihli protokole dayanarak dava açtığını, BK’nın 237. maddesine göre resmi şekilde yapılmayan satış vaadi sözleşmesinin geçerli olmadığını, davacının dayandığı 03.08.2010 tarihli protokole göre davacının verilen çeklere ilişkin icra dosyalarını kapatma taahhüdünü yerine getirmediği gibi 28.500,00 TL bedelli işi de yapmadığını, takip borcunun büyük kısmının müvekkilince ödendiğini, protokolde geçen 14.500,00 TL bedelli işin de yapılmaması nedeniyle başka bir şirkete yaptırıldığını, davacının bu işleri yaptığına ilişkin bir belge ve fatura ibraz edemediğini,

perdenin aralanması ilkesinin uygulanamayacağını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil ile davacı arasında herhangi bir ilişki bulunmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davacının davalı ...İnş. Gıda Teks. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile işlem yaptığını, şirketin işi ve işlemlerinden dolayı ortağa başvurulamayacağını, davacının muvazaa ve diğer perdenin aralanması iddiasının doğru ve mümkün bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

3.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil ile davacı arasında herhangi bir ilişki bulunmadığını,müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davacının davalı ...İnş. Gıda Teks. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile işlem yaptığını, şirketin işi ve işlemlerinden dolayı ortağa başvurulamayacağını, davacının muvazaa ve diğer perdenin aralanması iddiasının doğru ve mümkün bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

4.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacı ile kendi arasında herhangi bir ilişki bulunmadığını, husumet yöneltilemeyeceğini, davacının davalı ...İnş. Gıda Teks. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile işlem yaptığını, şirketin işi ve işlemlerinden dolayı ortağa başvurulamayacağını, davacının muvazaa ve diğer perdenin aralanması iddiasının doğru ve mümkün bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

5.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacı ile kendi arasında herhangi bir ilişki bulunmadığını, husumet yöneltilemeyeceğini, davacının davalı ...İnş. Gıda Teks. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile işlem yaptığını, şirketin işi ve işlemlerinden dolayı ortağa başvurulamayacağını, davacının muvazaa ve diğer perdenin aralanması iddiasının doğru ve mümkün bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

6.Davalı... Mobilya İnş. Gıda Teks. San. Tic. Ltd. Şti. cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; davacının sözleşmeyle yükümlendiği çek bedellerini ödediğini, PVC işini de yaptığını ispat etmiş bulunduğunu, diğer yandan bu davalıların protokolle yükümlendikleri daireyi devretmediklerini, taraflar arasındaki 03.08.2010 tarihli protokolün taşınmaz mülkiyetinin devrine ilişkin olarak adi yazılı şekilde yapılmış olması nedeniyle hukuken geçersiz olduğunu, dolayısı ile geçersiz sözleşmeye dayanılarak mülkiyetin devrinin talep edilemeyeceğinden davacının bu yöndeki talebinin yerinde görülmediğini, fakat davacının,

protokolün diğer yanları yararına 51.500,00 TL borç ödemesini gerçekleştirmiş ve ayrıca protokol gereğince 28.500,00 TL'lik PVC doğrama işi yapmış olup bunların toplam bedeli olan 80.000,00 TL'yi nedensiz zenginleşme hükümleri gereğince geri istemeye hakkı olduğunu davacının, davalıları davadan önce temerrüde düşürmediğinden dava tarihinden itibaren faiz isteyebileceğini, her ne kadar davacı, diğer davalılara da husumet yönelterek bu davalılar ile diğer davalılar arasında organik bağ olduğunu ve alacaktan sorumlu bulunduklarını ileri sürmüş ise de bu iddiasını ispat edemediğini belirterek davalılar ..., ..., ...,

... ve ... hakkındaki davanın reddine, davalılar, ...İnş. Gıda Teks. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., ... Mobilya İnş. Gıda Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... hakkındaki davanın kısmen kabulü ile 80.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle davalılardan müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ...İnş. Gıda Teks. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve yetkilisi ... vekillerince istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı İstinafı Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tüzel kişiliklerde perdenin aralanması teorisi uyarınca haklarında ret kararı verilen tarafların davada husumetlerinin bulunduğunu, sözleşme uyarınca taşınmazın en geç 01.01.2011 tarihinde müvekkili adına tescil edilmesi gerektiğini, bu tarihten dava tarihine kadar geçen süre için bilirkişi hesabına göre faizin 41.247,67 TL olduğunu, bu durumda bilirkişi raporu ile ortaya çıkan 121.247,67 TL'nin kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasına ve tüm davalılar için davanın tam kabulüne karar verilmesi talep etmiştir.

2.Davalı İstinafı

Davalılar ...İnş. Gıda Teks. San. ve Dış Tic. Ltd.

Şti. ve yetkilisi ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan davanın belirsiz alacak davası niteliğinde olduğunu, müvekkillerinin temerrüde düşürülmediğini, muhtemel zararı bulunmayan davacının belirsiz alacak davasının reddi gerektiğini, mahkemenin gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi geçersiz olduğundan, sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince karar verdiğini, sebepsiz zenginleşme davasının bir ve on yıllık zamanaşımı sürelerine tabi olduğunu, davanın süresi içinde açılmadığını, davaya konu 03.08.2010 tarihli protokol hükümlerinin yerine getirilmediğini, işin başka bir firmaya yaptırıldığını,

müvekkili şirket yetkililerinden ... tarafından çek bedellerinin büyük bir kısmının ödendiğini, çeklerin davacı tarafından ödenmiş olması halinde çek asıllarının müvekkilinde olacağını, icra dosyalarının kapatılmış olacağını, davacı tarafından 51.500,00 TL’nin ödendiğine ilişkin dosyaya yazılı belge sunulmadığını, yazılı delillerle ispatlanma mecburiyeti bulunduğunu, davacı tarafından 03.08.2010 tarihli protokolün 3. maddesindeki 28.500,00 TL bedelli işin yerine getirilmediğini, bu işin müvekkili tarafından başka bir firmaya yaptırıldığını,

ispat yükü kendisinde olan davacı tarafın alacağını ispat edemediği halde davanın kabulüne karar verildiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece; davacı yüklenicinin işi eksik bıraktığı iddiası davalı iş sahipleri tarafından yasal delillerle ispat edilemediğinden yapılan işin yüklenici tarafından gerçekleştirildiği, bu durumda iş sahiplerinin sözleşme gereği belirlenen iş bedelinden sorumlu olduğu, taraflar arasındaki 03.08.2010 tarihli adi yazılı sözleşmede değeri 80.000,00 TL olarak kabul edilen 306 ada 28 parselde kayıtlı 7 nolu bağımsız bölümün bedel karşılığında davacı yükleniciye satışının kararlaştırıldığı,

tapuda pay devri gerektiren sözleşmelerin resmi şekilde yapılması gerekirken, taraflarca şekil şartına uyulmadığından satışa ilişkin sözleşme hükmünün geçersiz olduğu, davacının davalıyı dava tarihinden önce ihtar çekmek suretiyle temerrüde düşürmediğinden, sözleşme gereği belirlenen 80.000,00 TL değer üzerinden karar verilmesinin doğru bulunduğu, borcun yükümlüsü olan tüzel kişilerin, davacı alacaklıdan mal kaçırmak ve onu zarara uğratmak amacıyla kötü niyetli olarak işlemlerin yapıldığının ve bu nedenle asıl borçlu şirketten alacağın tahsil edilemediğinin somut verilerle ispatlanması gerekmekte olduğu,

somut uyuşmazlık bakımından bu ispat yükünün yerine getirilmediği, salt davalılar arasında akrabalık bağı bulunmasının bu ilkenin uygulanmasını gerektirmeyeceğinden mahkemece bu doğrultuda diğer davalılar hakkındaki davanın reddine karar verilmesinin de doğru olduğu belirtilerek taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ...İnş. Gıda Teks. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. ve yetkilisi ... vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı Temyizi

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; tüzel kişiliklerde perdenin aralanması teorisi uyarınca haklarında ret kararı verilen tarafların davada husumetlerinin bulunduğunu, 03.08.2010 tarihli sözleşmenin 2. maddesine göre dava konusu gayrimenkulün, davacı müvekkil adına en geç 01.01.2011 tarihinde tescil edilmesi gerektiği, ancak bu tescilin gerçekleşmediği ve bu tarihten dava tarihi olan 19.08.2014 tarihine kadar geçen süre için müvekkilin zararının hesaplanması gerektiği, söz konusu zararın 01.01.2011-19.08.2014 dönemi ve T.C.

Merkez Bankası dönemler için geçen reeskont faiz oranları üzerinden hesaplama yapıldığında müvekkilin asıl alacağı ile birlikte talep edebileceği faiz miktarının 41.247,67 TL olduğunu, açıklanan nedenlerle ıslah edilen davanın tamamen kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu belirtilerek kararın bozulması talep edilmiştir.

2. Davalılar ...İnş. Gıda Teks. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve ...'in Temyizi

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; sebepsiz zenginleşme davasının bir ve on yıllık zamanaşımı sürelerine tabi bulunduğunu ve bu süreler dikkate alınmadan karar verilmesinin hatalı olduğunu, protokol yerine getirilmediğinden müvekkil şirket yetkililerinden ... tarafından çek bedellerinin büyük bir kısmının ödendiğini, bu çeklerin iddia edildiği üzere davacı tarafından ödenmiş olması durumunda icra dosyalarının da kapatılmış olacağını, davacı tarafından 51.500,00 TL’nin ödendiğine ilişkin dosyaya yazılı belge sunulmadığını, davacının 03.08.2010 tarihli protokolün 3. maddesindeki 28.500,00 TL bedelli işi yapmadığını,

bu işin müvekkilince başka bir firmaya yaptırıldığını, davacı tarafın alacağını ispat edemediği halde davanın kabulüne karar verilmiş olmasının hatalı ve hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup iş bedeli olarak belirlenen dairenin tapu iptali ile tescili mümkün olmadığı takdirde sözleşmede belirtilen bedelin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, TBK’nın 470. vd.maddeleri

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda Dairemizin yerleşik içtihat ve uygulamalarında; akdî ilişki devam ettiği sürece gerçekleştirilen iş ve imalâtların yüklenici tarafından gerçekleştirildiğinin karine olarak kabul edildiği, bunun aksinin dosya kapsamında ispatlanamadığı,

hakkında davanın reddine karar verilen davalıların akraba olmasının bu kişilerin birlik içerisinde davranıp davacıyı zarara soktuklarına ve davalı şirket ve temsilcisinin mal kaçırdığına tek başına delil olmayacağı ve bunun dışında da dosya kapsamında delil olmadığı, davalının dava konusu bakımından dava tarihinden önce temerrüde düşürülmediğinden faize hükmedilmemesinin doğru olduğu anlaşılmakla davacının tüm, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2. Davalılar ...İnş. Gıda Teks. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

2.1 Mahkemece, davacının 03.08.2010 tarihli protokoldeki edimlerini yerine getirdiğinden bahisle protokoldeki iş bedelinin tahsiline karar verilmiş olsa da protokolün 4. maddesinde. Bakırköy 8. İcra Müdürlüğünün 2010/15482 ile Kadıköy 4. İcra Müdürlüğünün 2010/1592 sayılı icra dosyasındaki borcun kapatılıp kapatılmadığı dosya kapsamından anlaşılamamaktadır.

Davacı tarafından her ne kadar Av. ... tarafından borcun davacı tarafından ödenerek kapatıldığına dair yazı getirilmiş ve diğer dosya için de Av. ...'a resmi yazı ile borcun ödenip ödenmediği husunun sorulması talep edilmiş ise de yazının doğruluğu araştırılmamış, Av. ...'a borcun ödenip ödenmediğine dair resmi yazı yazılmamış ve ilgili icra dosyaları celp edilerek incelenmemiştir.

Bu durumda eksik inceleme ile protokoldeki şartların yerine getirildiğine karar verilmesi doğru olmamıştır.

2.2 Bu durumda mahkemece yapılacak iş; Bakırköy 8. İcra Müdürlüğü'nün 2010/15482 ile Kadıköy 4. İcra Müdürlüğü'nün 2010/1592 sayılı icra dosyalarının celp edilmesi, Av. ... ve Av. ...'a mahkeme aracılığı ile icra dosyasındaki borçların ödenip ödenmediğinin sorulması ve toplanan deliller değerlendirilerek protokolün 4. maddesindeki şartın yerine getirilip getirilmediğinin araştırılarak sonucuna göre hüküm kurulmasından ibarettir. Eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bozulması uygun görülmüştür.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.Davacının tüm, davalılar ...İnş. Gıda Teks. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve ...'in diğer temyiz itirazlarının 1. bentte belirtilen nedenlerle reddine,

3.İlk Derece Mahkemesi kararının 2. bentte belirtilen nedenlerle temyiz eden davalılar yararına BOZULMASINA,

4.Kararı temyiz eden davalılar Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunmadıklarından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalılara iadesine,

Aşağıda yazılı harcın temyiz eden davacıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,