Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/1015 K.2023/714

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalılardan yüklenici ... arasında 12.03.1997 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, davalı yüklenici ...'in sözleşmeye uymadığını, sözleşmeye aykırı olarak kaçak katlar ile eksik işler yaptığını, eksik işlerin tazmini için müvekkilince Kartal 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/966 E. sayılı dosyasında açılan davanın imara aykırı olan projenin uygun hale getirilmesinin mümkün olmadığından bahisle reddolunduğunu, böylelikle yüklenici olan davalı ... ...'in sözleşmeye uymayarak edimlerini yerine getirmediğinin kesinleştiğini,

müvekkilinin diğer kardeşinin hissesini de satın aldığını ileri sürerek, sözleşmenin geriye etkili olarak feshi ve davalılara intikal eden payların iptali ile payları oranında arsa sahibi müvekkili adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1-Davalılar ..., ..., ... vekilleri yasal sürede öncelikle zamanaşımı itirazında bulunarak, davanın reddini savunmuşlardır. 2-Davalı ... vekili cevap dilekçesi sunmamış ve davanın reddini savunmuştur. 3-Davacı vekili tarafından davalı ... hakkındaki dava 20.09.2012 tarihinde atiye bırakılmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.04.2014 tarih ve 2012/281 Esas, 2014/133 Karar sayılı kararı ile davanın reddine, davalı ... ile ilgili davanın atiye bırakılmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1-Yerel mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2-Yargıtay (kapatılan) 23. Hukuk Dairesinin 21.03.2016 tarihli ve 2014/9545 Esas 2016/1741 Karar sayılı ilamında "Taraflar arasında 12.03.1997 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalanmış, inşaatın eksikliklerinin tazmini için Kartal 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/966 E.-2005/596 K. sayılı ilamında sözleşme uyarınca yapılan inşaatın tümüyle kaçak olduğu, tasdikli proje ve ruhsata uygun hale getirilmesinin mümkün bulunmadığı belirlenmiş ve bu belirleme üzerine davanın reddine dair karar Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiştir.

Bu durumda henüz ifadan söz etmek mümkün değildir. İfa henüz gerçekleşmediğine göre gerek arsa sahipleri gerekse yükleniciden yer alan 3. kişilerin bu yerde oturması da bu olguyu değiştirmez. Ruhsat ve projelere aykırı kaçak inşaatın ekonomik değeri de bulunmadığından yıkılması gerekmektedir.

Hal böyle olunca taraflar arasındaki sözleşmenin geriye etkili olarak feshi ile yükleniciden bağımsız bölüm satın alan davalıların tapu kayıtlarının iptali ve davacı adına tesciline karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Karar Düzeltme Kararı

1-Yargıtay dairesinin yukarıda belirtilen ilamına karşı süresi içinde davalılar ..., ..., ... ve ... karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

2-Karar düzeltme istemini inceleyen Yargıtay (kapatılan)15. Hukuk Dairesinin 29.05.2018 tarih ve 2018/740 Esas, 2018/2228 Karar sayılı ilamında "...18.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7143 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle 3194 sayılı Kanun'a eklenen geçici 16. madde gereğince yapıların yasal hale getirilip getirilemeyeceğinin araştırılması gerekir.

Bu durumda imara aykırı ve kaçak yapılar için Yapı Kayıt Belgesi alınarak yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerli olmak üzere geçici de olsa yasal hale getirilmesi imkanı getirildiğinden maddedeki süre içinde başvurulup gerekli işlemler tamamlanarak Yapı Kayıt Belgesi alınmak suretiyle yapının yasal hale getirilip getirilmediği saptanmak suretiyle uyuşmazlığın mahkemece yeniden değerlendirilmesi gerektiği" gerekçesiyle davalıların karar düzeltme istemi kabul edilmiş, Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin bozma ilamı kaldırılarak,

hükmün sair hususlar incelenmeksizin değişik bu gerekçeyle bozulmasına karar verilmiştir.

C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Yerel mahkemece, davalı ... ile ilgili davanın atiye bırakılmasına, diğer davalılar yönünden ise "davalılar tarafından keşide edilen ihtarnameye rağmen davacının yükümlülüklerini yerine getirmediği, somut olayda ancak tüm tarafların birlikte hareket etmeleri halinde Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda yapının yasal hale getirilip getirilemeyeceğinin araştırılabileceği, iş bu haliyle davalıların üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmelerine rağmen davacı tarafın yükümlülüğünü mahkemece kendisine yapılan ihtarlara rağmen yerine getirmediği ve bu durumun 4721 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile bağdaşmadığı,

yine davacı vekilinin yapı kayıt belgesinin alınmasının kişisel bir hak tesis etmeyeceğine yönelik beyan ve iddiaları mevcut ise de yapı kayıt belgesi alınmadan binanın yasal hale getirilme imkanının bulunup bulunmadığının da araştırılamayacağı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, mahkemenin davalıların istemleri doğrultusunda davacının, davalılarla birlikte hareket etmemesini dürüstlük kuralına aykırı olarak nitelemesinin anlaşılmaz olduğunu, davacının yapı kayıt belgesi için müracat ettiği düşünülse dahi yapılan bu müracat ile yapının ruhsatına uygun hale getirilmesi veya yasal olarak oturma izni anlamına gelen iskanın alınmasına olanak vereceğine dair hiçbir belgenin dosyaya sunulmadığını, sadece yapı kayıt belgesi için yapılmış olan müracaaatın, yasal eksikliklerin giderilip binanın yasal zemine oturtulması için yeterli olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanmış olup, dava sözleşmenin feshi ile tapu iptali ve tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddeleri,1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme 1.Karar düzeltme istemi üzerine verilen Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyan mahkemece davalılar tarafından yapı kayıt belgesi alınmasına rağmen davacı tarafca yapı kayıt belgesi alınmadığı, ancak tüm tarafların birlikte hareket etmeleri halinde yapının yasal haline getirilip getirilemeyeceğinin araştırılabileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

2.Yapı kayıt belgesi imara aykırı yapının kullanılmasına ilişkin olup, yapıyı imara uygun hale getirmemektedir. İmar Kanunu‘nun geçici 16. maddenin 10.bendinde belirtildiği üzere, yapı kayıt belgesi, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşümüne kadar geçerlidir. Düzenlemenin amacı da, yapının yeniden yapılmasına kadar kullanımına idare tarafından imkân sağlanmasından ibarettir.

Aksi takdirde, imara aykırı bir yapı yapmış olan yüklenici, yapı kayıt belgesi alındığını ileri sürerek, ediminin ifasını yapının tekrar yapılmasına kadar ertelemiş olur ki, bu durum başlı başına edimin ifa edilmediğini gösterir. Edimin ifasının, yapının tekrar yapılmasına kadar beklenmesini talep etmek de kabul edilemez bir durum olup, hakkın kötüye kullanılması niteliğindedir.

Netice itibariyle, İmar Kanunu'na eklenen geçici 16. madde ile getirilen düzenlemenin, kat karşılığı inşaat yapım sözleşmelerinde kararlaştırılan edimlerin ifasına bir etkisinin bulunmadığı sonucuna varmak mümkündür. Tabii ki sözleşme hürriyeti gereğince, tarafların yapı kayıt belgesi alınması sonrasında kavuştukları yeni durum karşısında, karşılıklı olarak edimlerinin ifa durumunu değerlendirmeleri ve mevcut duruma göre yeni bir tavır takınmaları da imkan dahilindedir.

3.Bu durumda, mahkemece Maltepe Belediye Başkanlığına yeniden müzekkere yazılarak, dava konusu inşaata yapı kullanma izin belgesi (iskan) verilmesinin mümkün olup olmadığı, verilmesi mümkün ise bunun koşulları ve yapılması gereken işlemlerin nelerden ibaret olduğu sorulup, belediyeden gelecek yazı cevabına göre davalı yüklenici ...'ye inşaatın tamamına yapı kullanma izin belgesini alması için belediye ile diğer kurum ve kuruluşlarda arsa sahibi, kat maliki ve yüklenicinin yapmak zorunda olduğu iş ve işlemleri yapmak üzere yetki ve bu işlemleri tamamlamak üzere makul süre verilip, oluşacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken, yapı kayıt belgesinin iskan izni yerine geçmeyeceği dikkate alınmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde davacıya iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,