Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/125 K.2022/5463

Yukarıda tarih ve numarası yazılı olan bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen kararın temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili şirketin, borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemez duruma düştüğünü, belirli bir vade tanınması halinde borçlarını ödeyebileceğini ileri sürerek, konkordato projesinin tasdikini talep ve dava etmiştir. İlk derece mahkemesince, İİK'nın 305. maddesinde sayılan tasdik şartlarının somut olayda mevcut olduğu gerekçesiyle, talebin kabulü ile davacı şirketin konkordatosunun tasdikine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı, bir kısım alacaklılar vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi tarafından, tasdik hükmünde yer alan, konkordatodan etkilenen adi alacaklıların, adi alacaklarının ana para kısmı hariç faiz ve diğer bütün fer’ilerinden feragat etmiş sayılmalarına ilişkin hükmün, kapsamı belli olmayacak şekilde bir kısım alacakların tamamen konkordatonun dışında bırakılması sonucunu doğuracağı ve alacaklılar arası eşitlik ilkesine aykırı olduğu, bu nedenle tasdik kararının yerinde olmadığı,

borca batık durumda olmayan davacı şirket hakkında dosyaya yansıyan başkaca bir doğrudan iflas nedeni de bulunmadığı belirtilerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve konkordato isteminin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı şirket vekili temyiz etmiştir. Talep İİK 276 ve devamı maddeleri çerçevesinde konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir.

Konkordato, borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurabileceği kendine özgü bir cebri icra kurumudur.

Konkordatoda amaç, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen, mali durumu bozulmuş olan ve borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklıların, borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır. Konkordato ile alacaklılar, alacaklarının bir kısmından vazgeçerler ve/veya borçluya, ödeme konusunda belirli bir vade tanırlar.

Borçlunun borcun belli bir yüzdesini ödemeyi taahhüt ettiği ve alacaklıların da kalan alacaklarından vazgeçtiği durumda tenzilat konkordatosu söz konusu olur. İçinde bulunduğu mali koşullara göre borçluya borçlarını belirli bir oran ve/veya vadeyle ödeme imkanı verilmesi hem borçlu bakımından ve hem de alacaklılar bakımından olumlu sonuçlar doğurur.

Aksi halde bu durumdaki borçlunun iflas etmesi, faaliyetlerinin tümüyle sona ermesine ve alacaklıların alacaklarını büyük oranda tahsil edememelerine neden olacaktır.

Tasdik için aranan şartlar İİK'nın 305. maddesinde belirtilmiştir. Bu maddede sayılan koşulların dışında mahkemenin yasanın öngördüğü birtakım ilkeleri de gözetmesi gerekmektedir. Bunlardan biri; dayanağını İİK'nın 308/d maddesinden alan 'alacaklılar arası eşitlik' ilkesidir. Konkordato süreci alacaklılar arası eşitlik ilkesine dayalı olarak yürütülür. Alacaklılar arasında mutlak eşitliğin sağlanması şart olmayıp, adil ve dengeli bir ödeme planının ortaya konulması alacaklıların da buna göre tatmin edilmesinin sağlanması gereklidir.

Konkordatoda oylamaya katılan alacaklıların nisabı konkordato talebi öncesi asıl alacaklar ile faiz ve fer'ilerinin toplamına göre belirlenir. Projede ana para dışındaki faiz ve fer'ilerden vazgeçme hali tenzilat konkordatosunun tipik bir örneğidir. Alacağı fazla olanın faizinin de fazla olacağı, belli oranda tenzilat yapılması halinde alacak miktarına göre bazı alacaklıların alacaklarına kavuşamayacakları konkordatonun doğasında vardır. Örneğin 1.000,00 TL alacağı olan alacaklı %40 tenzilatla 400,00 TL alacağına kavuşamayacakken, 10.000,00 TL alacağı olan alacaklı 4.000,00 TL alacağından mahrum kalacaktır. Bu açıklamalardan yola çıkarak tüm alacaklılar için faiz ve fer'ilerinden vazgeçme konkordatosunun eşitlik ilkesine zarar vermeyecektir.

Faiz dışında fer'i alacağının bulunduğunu iddia eden ve bu hususu temyize getiren bir alacaklı da olmadığına göre şekli birtakım gerekçelerle iktisadi darboğazın aşılmasına yarayacak bir konkordato kararının önlenmeye çalışılması kabul edilemez. Hal böyle olunca Bölge Adliye Mahkemesince, projede yer alan "Alacakların ana para hariç faiz ve fer'ilerinden vazgeçeceklerine" dair hükmün konkordatonun eşitlik prensibine aykırı görülmesi ve salt bu gerekçeyle ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak, konkordatonun tasdiki talebinin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.