Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/1535 K.2023/1416

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi karar taraflar davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. 1 ve 2. kısım ...İlçe yolları beton yol yapımı işini yapılan ihale sonucunda dava dışı yüklenici ... Beton Elemanları San. Tic. Ltd.

Şti.'nin üstlendiğini ve şirket tarafından 38.393,47 TL tutarında teminat mektubu ile 17.07.2013 tarih, TMDZ12-39561 numaralı ve 36.480,24 TL tutarında teminat mektuplarının idareye teslim edildiğini, Trabzon Büyükşehir Belediyesi Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nın 11.05.2015 tarih ve 787-788 sayılı yazıları ile davalı bankaya gönderilen ihtarname ile ... Beton Elemanları San. Tic. Ltd.

Şti. isimli firmanın ihale ile öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmediği, kesin kabulün ihale ile öngörülen süre tekemmül etmesine rağmen yapılamadığı ve teminat mektuplarının süresinin 30.06.2015 tarihinde dolacağından teminat mektuplarının süresinin uzatılması veya mümkün olmaması halinde teminatın nakde çevrilerek idareye ödenmesinin talep edildiğini, ancak davalı banka şubesi olan ...İş Bankası’nın bu taleplere riskin gerçekleşmemesini gerekçe göstererek olumsuz cevap verdiğini belirterek 74.873,71 TL alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı idarenin tazmin taleplerinde riskin gerçekleşip gerçekleşmediğini belirtmediğini, vadenin uzatılmasını, uzatılmaması halinde teminat mektubunun nakde çevrilmesini talep ettiğini, tazmin talebinin usulüne uygun olmadığını, riskin gerçekleşmediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 30.03.2017 tarihli ve 2016/20 Esas, 2017/129 Karar sayılı kararıyla; Mahkemece 04.08.2015, 10.11.2015 ve 12.08.2015 tarihli yapım işleri kesin kabul tutanaklarına göre işin kesin kabul, eksik, kusur ve arızalarının bulunmadığı, öngörülen işin süresinde bitirildiği, inşaatın tamamen yerine getirildiği, teminat mektuplarında belirtilen riskin gerçekleşmediği, SGK prim borçlarının bulunmadığı sonuçta rizikonun gerçekleşmediğinin alınan rapor ve müzekkere cevaplarıyla da teyit edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 01.03.2018 tarihli ve 2018/170 Esas, 2018/253 Karar sayılı kararıyla; davacının istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesince 2018/2476 Esas 2018/4486 Karar sayılı kararı ile, Dava konusu kesin ve süreli teminat mektubu, “protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve ... Ltd.

Şti. ile idareniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet ve kanuni sonuçları dikkate alınmaksızın, yukarıda yazılı tutarı ilk yazılı talebiniz üzerine derhal ve gecikmeksizin idarenize nakten ve tamamen, talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faiziyle birlikte ödeyeceğimizi ...taahhüt ve beyan ederiz. Bu teminat mektubu 30.06.2015 tarihine kadar geçerli olup, ...” ifadelerini taşımaktadır.

Banka teminat mektubu ilk talepte kaydını içermekte olup, muhatap bankadan ödeme talebinde bulunduğunda, banka sadece şekli manada bir inceleme yapabilecek olup, riskin gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda esasa dair inceleme yapamayacağı gibi teminat mektubu lehtarı ile muhatabı arasındaki sözleşmenin ifa edilip edilmediği ya da gerektiği şekilde ifa edilip edilmediği gibi sözleşmenin taraflarınca ileri sürülebilecek def'i ve itirazları ileri sürerek ödeme yapmaktan kaçınamayacağından davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin doğru olmadığı belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile banka teminat mektubu ilk talepte kaydını içermekte olup, muhatap bankadan ödeme talebinde bulunduğunda, banka sadece şekli manada bir inceleme yapabilecek olup, riskin gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda esasa dair inceleme yapamayacağı gibi teminat mektubu lehtarı ile muhatabı arasındaki sözleşmenin ifa edilip edilmediği ya da gerektiği şekilde ifa edilip edilmediği gibi sözleşmenin taraflarınca ileri sürülebilecek def'i ve itirazları ileri sürerek ödeme yapmaktan kaçınamayacağından davanın çekilen ihtarda verilen sürede nazara alınarak davacının davasının kabulü ile 74.873,71 TL’nin 30.06.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; muhatap idarenin 11.05.2015 tarihli 787 ve 788 sayılı teminat mektuplarına ilişkin olarak yapılan tazmin taleplerinin uygun olmadığı, bu sebeple taleplerinin kabul edilemeyeceğini, tazmin taleplerinde garanti edilen riskin gerçekleştiğinin bildirilmesinin zorunlu olduğunu, dava konusu teminat mektuplarında, yüklenicinin "taahhüdünü anılan kanunlar ile ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre kısmen veya tamamen yerine" getirmesi garanti edilmesine rağmen,

muhatap idarenin tazmin talebinde teminat mektubu ile garanti edilen borcun kısmen/tamamen yerine getirilmediğini veya teminat mektubu ile garanti edilen borç yerine getirilmediğini ifade etmediğinden davanın reddi gerektiği, tazmin talebinin süresinde gerçekleştirilmemiş olduğu, Bankaca riskin gerçekleşmediği iddiasının bankaca mektupların tazmin edilmeme gerekçesi yapılmadığı,

verilen cevaplarda açıkça vade uzatımının uygun bulunmadığının belirtildiği ve teminat mektubunun tazmini için garanti edilen riskin doğmuş olduğunun teminat mektubunun vadesi içinde Bankanın elinde olacak şekilde yazılı olarak bildirilmesinin talep edildiğini, davanın reddedilmesi gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, kararın esas yönünden hukuka uygun olduğu ancak kararda Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen oranlara göre lehlerine verilen vekalet ücreti 10.533,50TL olarak hesaplanması gerekirken 8.586,11TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle vekalet ücreti yönünden yerel mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesi dolayısıyla alınmış olan banka teminat mektubu bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri,

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen oranlara göre hesaplandığı anlaşıldığından davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Fazla yatırılan harcın istek halinde davacıya iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,