Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/1602 K.2023/1981

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 23.05.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacı vekili Avukat ... geldi. Tebligata rağmen karşı taraftan gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı yüklenici ile akdedilen Beyoğlu 48. Noterliğinin 17.03.2010 tarihli ve 68306 yevmiye numaralı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca davalı yüklenicinin taahhütlerini süresinde yerine getirmediği gibi eksik ve ayıplı işler yaptığını ileri sürerek eksik ve ayıplı işler giderim bedeli, gecikme nedeniyle ceza-i şart alacağı, kiracı bulunmadığı döneme ilişkin ödenen aidat gideri, kira kaybı alacağı ile sözleşmenin feshine bağlanan 100.000,00 USD ceza-i şartın tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; talep edilen cezai şartın şartlarının oluşmadığını, dairelerin zamanında yapılarak teslim edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.07.2019 tarihli ve 2012/554 Esas, 2019/195 Karar sayılı kararıyla; diğer alacak kalemleri bakımından davanın kabulüne, sözleşmenin feshine bağlanan 100.000,00 USD ceza-i şart talebinin ise inşaatın %97 oranında bitirilmiş olması nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 06.02.2020 tarihli ve 2019/1725 Esas, 2020/200 Karar sayılı kararıyla; davacının, dava dışı arsa sahibi ...’un kızı olup, annesinden aldığı vekalete dayanarak davalı yüklenici ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladığı, davadan önce sözleşme gereğince annesine kalan bağımsız bölümleri satış suretiyle iktisap ettiği, sözleşmede taraf olmadığı için sözleşmeye dayalı olarak talepte bulunamayacağı, sözleşmenin devri ya da sözleşmesel hakların temlik edildiğinin de iddia ve ispat edilmediğinden aktif dava ehliyetine sahip olmadığı,

dava ehliyetinin de dava şartı olup ileri sürülmese de mahkemece kendiliğinden her aşamada gözetilmesi gerektiği gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davacının aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle davanın husumetten reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizin (kapatılan 15.Hukuk Dairesi) 29.04.2021 tarihli 2020/1787 Esas, 2021/2063 Karar sayılı ilamıyla; somut olayda arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı olan arsa sahibi ...’un dava tarihinden önce 18.08.2011 tarihinde vefat ettiği, tek mirasçı olarak kızı davacı ...’nün kaldığı, davacının iş bu davayı kendi adına açtığı, annesinin vefatı ile tek mirasçı olarak ondan kanunen intikal eden hakların ve borçların külli halef sıfatıyla sahibi olduğu, aktif dava ehliyetinin bulunduğu gerekçesiyle kararın bozulmasına karara verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sözleşmenin A-1/a son paragrafında aynen "sözleşmede kararlaştırılan müteahhit edimlerinin, sözleşme koşullarına uygun olarak yerine getirilmemesi halinde, arsa sahibinin sözleşmeyi feshi anında müteahhit arsa sahibine 100.000 USD cezai şart ödemesi kabul ve taahhüt ederler.

İşbu cezai şartın fesih olduğu beyan ve tenkis talebinden taahhüt edenler şimdiden feragat etmiştir" şeklinde düzenlendiği, bu ceza koşulu edimlerin sözleşme koşularına uygun olarak yerine getirilmemesi halinde ödenmek üzere kararlaştırılan seçimlik ceza niteliğinde olduğu, seçimlik cezada, davacının ya akdin icrasını yani ifayı ya da cezai şartın tahsilini isteyebileceği, oysa somut olayda, arsa sahiplerinin ifaya yönelik talepleriyle birlikte ceza koşulunu da istediği,

mahkemece kabul edilen bu ifaya yönelik taleplere karşı istinaf yoluna başvurulmadığından kesinleşmiş olup seçimlik ceza talebinin reddine karar verilmesi gerektiği, o halde mahkemece belirtilen sebepler nedeniyle şartları bulunmadığından bahisle ceza koşulu talebinin reddine karar verilmesi gerekirken işin tamamlanma (%97) oranı gözetilerek verilen ret kararının gerekçe yönünden hatalı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davada dava ile davalının, eksik imalatları gidermesi, ayıplı imalatları düzeltmesi, yapı kullanma izin belgesinin alınması ve kat mülkiyeti tesisine ilişkin edimlerinin ifasının talep edilmediğini, bunun yerine edimlerini yerine getirmemiş olması nedeniyle, ayıp ve eksik imalatların yerine getirilmemesi nedeniyle tazminat ile sözleşmede açık ve net bir şekilde belirtilen 100.000,00 USD cezai şartın tazmininin talep edildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı eksik ve ayıplı işler bedeli, gecikme nedeniyle cezai şart alacağı, kiracı bulunmadığı döneme ilişkin aidat gideri, kira kaybı alacağı, sözleşmenin feshine bağlanan cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, TBK’nın 179.maddesi ve 470 vd.maddeleri,

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Yargıtay duruşmasında vekille temsil edilmeyen davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,