Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/1669 K.2022/4781

Yukarıda tarih ve numarası yazılı olan bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen kararın temyizen tetkiki müdahil ... Bankası A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, davacı gerçek kişinin tarım ve hayvancılık sektöründe kullanılan makinelerin ticareti alanında faaliyet gösterdiğini, ancak zaman içinde ekonomik durumunun bozulduğunu ileri sürerek İİK’nın 286. maddesi kapsamında davanın kabulü ile 3 aylık geçici mühlet kararı ve sonrasında kesin mühlet kararı verilmesini ve konkordato projesinin tasdikini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesince, davacının korkordato projesinin kanunun aradığı nisapla kabul edilmiş olduğu ve projeyle hem davacı borçlunun hem de alacaklıların menfaatinin gözetildiği gerekçeleriyle konkordato projesinin tasdikine karar verilmiştir. Bu karara karşı bir kısım alacaklılar vekillerinin yaptığı istinaf başvurusunu inceleyen Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince, istinaf başvurusunda bulunan alacaklıların başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Talep, borçlu hakkında, İİK’nın 285. vd. maddeleri uyarınca geçici ve kesin mühlet kararları verilmesi ile konkordato projesinin tasdiki istemine ilişkindir.

Konkordatoda amaç, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen, mali durumu bozulmuş olan ve borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklıların, borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır. Konkordato ile alacaklılar, alacaklarının bir kısmından vazgeçerler ve/veya borçluya, ödeme konusunda belirli bir vade tanırlar.

Bu durumdaki bir borçlunun iflas etmesi, faaliyetlerinin tümüyle sona ermesine ve alacaklıların alacaklarını büyük oranda tahsil edememelerine neden olur. İçinde bulunduğu mali koşullara göre borçluya borçlarını belirli bir oran veya vadeyle ödeme imkanı verilmesi hem borçlu bakımından ve hem de alacaklılar bakımından olumlu sonuçlar doğurur. Alacaklılar arasında eşitlik esasına dayalı bir ödeme sağlanır ve borçlu iktisadi faaliyetlerine devam eder.

Böylece borçlu, piyasadaki varlığını sürdürürken, piyasadaki istikrar ve istihdam imkanları da korunmuş olur.

Konkordato sürecinde, dava teorisinin aksine yargılama sırasında değişen sermaye artırımı, iş ortaklığı yapılması vs. gibi durumların da nazara alınması, değişen hususların projenin uygulanabilirliğine etkisinin tartışılması gerekmektedir. Somut olaya bakıldığında, hükümden sonra sunulan kayyım raporları uyarınca davacının, konkordato projesinde öngörülen ödeme planına uymaya muktedir olamadığı anlaşılmaktadır.

Öyle ki davacı borçlu 2022 yılına ilişkin projede öngörülen taksitlerin hiçbirini ödememiştir.

Bu durumda, mahkemece gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırılıp, davacının güncel durumu ve borç ödeme kabiliyetini yitirmiş olduğu karşısındaki kayyım raporları da değerlendirilerek bir karar verilmesi, şartların mevcut olması halinde iflas hususunun değerlendirilmesi gerekirken somut ve uygulanabilir olmayan konkordato projesinin tasdikine karar verilmesi doğru görülmemiş, istinaf mahkemesi kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararının bozulması uygun görülmüştür.