Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/2047 K.2023/2209

Taraflar arasındaki sözleşmenin geriye etkili feshi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı arsa sahipleri ile müvekkilinin hisseli olarak malik olduğu taşınmaz üzerinde inşa edilecek gayrimenkuller için davalı şirket ile Arsa Payı Karşılığı İnşaat Yapımı ve Satış Vaadi Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre 24 ay içerisinde inşaatın 05/12/2019 tarihi itibariyle tamamlanacağının ve iskanın alınacağının kararlaştırıldığını, davalı şirketin ve diğer davalı arsa sahiplerinin müvekkilini oyaladığını, inşaatın temelinin dahi atılmadığını belirterek,

noterde düzenlenen sözleşmenin geriye etkili olarak feshine, arsa sahibi olan davalılar yönünden davaya muvafakat gösterip sözleşmenin feshini talep ederlerse yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamalarına, aksi halde yargılama giderlerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...İnş. Malz.Mob.Gıd.Tur.Tic. ve San.

Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşme sonrası Tepebaşı Belediyesine imar çapı almak için başvuruda bulunduklarını, fakat Büyükşehir Belediyesi ile bu yerin mahkemelik diyerek uzunca bir süre taraflarına imar çapı verilmediğini ve bu nedenle proje çalışmasına başlanamadığını, tekrar belediyeye başvuruda bulunduklarını, kendilerine tüm projelerinin de denetleneceğinin bildirildiğini, belediyedeki personel yetersizliğinden tekrar gecikme yaşandığını, ayrıca belediyeye teslim edilen belgelerin kaybolması neticesinde evrakların tekrar hazırlanarak belediyeye teslim edildiğini,

bu arada yapı denetim yönetmeliğinin yürürlüğe girdiğini, her bir villa için ayrı ruhsat ve ayrı yapı denetim olması zorunluluğunun ortaya çıktığını, bakanlığın bu süreçte ruhsatları durdurduğunu, tüm uğraşları sonucunda 15 ay gibi bir sürede yapı ruhsatlarının ancak alınabildiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Davalılar ..., ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşme sonrasında yüklenici tarafından resmi kurumlara yapılan müracaatların neticelenmesinde yaşanan gecikmeler ve ülke genelinde yaşanan ekonomik süreçlerin olumsuz etkileri nedeniyle inşaat süresinin uzanmasından müvekkillerinin bilgisinin bulunduğunu, yükleniciye ek süre verilmesinin uygun olacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Diğer davalı ...'a usulüne uygun tebligat yapılmış, ancak davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı yüklenici vekili inşaat süresinin bürokratik işlemlerden dolayı uzadığını iddia etmiş ise de belediye başkanlığı yazı cevaplarına göre belediyeden kaynaklı bir gecikme bulunmadığı, bu nedenle davalı yüklenici vekilinin buna yönelik savunmasına itibar edilemeyeceği, olayda mücbir sebep hallerinin de bulunmadığı, davalı yüklenici vekilinin beyanına göre, inşaatın sadece temeli kazılarak temel betonunun atıldığı, dava ve karar tarihi itibariyle inşaatın seviyesinin %90'ı bulmadığı,

davalı yüklenicinin inşaatı sözleşmede kararlaştırılan sürede tamamlamaması nedeniyle edimini yerine getirmeyerek temerrüte düştüğü, bu haliyle davacı arsa sahibinin sözleşmeden dönerek sözleşmenin geriye etkili feshini talep hakkı bulunduğu gerekçesi ile Eskişehir 2. Noterliğinin 05/12/2017 tarih ve 31064 yevmiye numaralı düzenleme şeklinde daire karşılığı inşaat yapımı ve satış vaadi sözleşmesinin geriye etkili olarak feshi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı şirket vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davalı arsa sahiplerinin inşaata başlanılmadığını ikrar etmelerine rağmen, davacının açtığı davaya muvafakat vermediklerini, yargılama esnasında da davanın reddini talep ettiklerini, davalıların sözleşmenin feshi talebine karşı çıkmaları nedeni ile, iyiniyetli sayılamayacaklarını, Yargıtay içtihatları gereğince sözleşme bedeli olan 946.000,00 TL üzerinden tüm davalıların yargılama harç ve giderlerinden sorumlu tutulmaları gerektiğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın tümden kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...İnş. İnşaat Malz. Mob. Gıd. Tur. Tic. San. Ltd. Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde; sözleşmenin ifasının gecikmesinin davalı şirketten kaynaklanmadığını, ilgili belediye başkanlığının ruhsat başvurusundan sonra 15 ay inşaat ruhsatı vermediğini, belediyedeki gecikmelerin sorumlusunun davalı şirket olmadığını, davacı arsa sahibinin tek başına böyle bir dava açamayacağını, tüm arsa sahiplerinin TMK. 692. maddesi uyarınca davacı olması gerektiğini, davacı dışındaki tüm arsa sahiplerinin davadan kaynaklanmayan işlemler sebebi ile, davacıya yeniden süre tanıdığını, Mahkemenin TBK. 123. maddesi uyarınca davacıya süre vermesi gerektiğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, anlaşılmakla davalılardan ...İnşaat Malzemeleri Mobilya Gıda Turizm Ticaret ve San. Ltd. Şti. vekilinin; davalı gerçek kişilerin davanın reddini istedikleri yönünde bir beyanlarının olmadığı, davacının bu davalıların davaya direnimi olduğunu gösterir bir belge de sunamadığı, bu sebeple yargılama harç ve giderlerinden gerçek kişi davalıların sorumlu tutulmamalarında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın tümden karar verilmesi istemi ile katılma yolu ile temyiz talep etmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle,yerel mahkeme kararından sonra tarafların bir araya geldiklerini, davalı şirketin inşaatın %95’inin istinaf kararına kadar veya 2022 yılının 6. ayına kadar bitirilirse davadan feragat edileceği hususunda mutabık kalındığını, inşaatın şuan da %100e yakın olmak üzere tamamlandığını, ancak davacının birkaç eksiklik nedeniyle davadan feragat etmediğini, inşaat alanında keşif yapılmadan karar verilmesinin yerinde olmadığını, keşif yapılmak üzere kararın bozulmasını talep ederek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasında imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı TBK 470-486 maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.1.Taraflar arasındaki sözleşme gereğince dava konusu inşaatın temel seviyesinde kaldığı yargılama aşamasındaki son celsede davalı şirket yetkilisi tarafından da kabul edilmiş, davalı vekili temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü müvekkilinin inşaatı tamamladığına ilişkin beyanını ispatlayamamıştır. Bu nedenle istinaf kararı yerinde olup davalı şirket vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2.2.Davacı vekilinin temyiz itirazları değerlendirildiğinde ise, yargılama giderleri ve harç bakımından mahkeme kararının değerlendirmesinde bir yanlışlık olmadığı görüldüğünden bu husustaki temyiz itirazlarının da reddine karar vermek gerekmiştir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen itirazların ispatlanamamış göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,