Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/3986 K.2024/83

Taraflar arasında açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince kararın kaldırılması ve yeniden hüküm kurulmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... sahibi davacı ile ile yüklenici davalı firmanın 13/11/2015 tarihinde yapılan sözleşme ile davalının 50 cm çikolata vitrini, 120 cm soğuk pasta vitrini, 120 cm dönerli pasta kule, 320 cm baklava ve kuru pasta, 150 cm kuru pasta, 200 cm soğuk yaş pasta, 340 cm soğuk sıcak kahvaltı, duvar ahşap kaplama, çizilmez tezgahlar imalatı işini üstlendiğini, ... bedelinin 47.000 Euro olduğunu ve davalıya sözleşme esnasında davacının 10.000 Euro peşin ödeme yaptığını, fakat sipariş edilen imalatın bugüne kadar yapılmadığını ve müvekkiline teslim edilmediğini,

edimin ifa edilmemesi nedeniyle müvekkili tarafından akdin feshi ve ödenen bedelin iadesinin istendiğini, karşı tarafça cevabi ihtarname ile müvekkilinden 10.000 Euro tahsil edildiği, ancak ürünlerin teslim edilmediğinin açıkça ikrar edildiğini ileri sürerek 13/11/2015 tarihli sözleşmenin feshi ile peşin ödenen 10.000 Euro'nun davalıya ödeme tarihi olan 13/11/2015 tarihinden fiili ödeme tarihine kadar devlet bankalarının Euro ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ... sahibinin kasten ve kötü niyetle eseri teslim almadığını, davaya konu pasta dolaplarının son derece titiz şekilde ve süresinde üretildiğini, pasta dolaplarının fuarda sergilendiğini, dolabın üzerinde bulunan levhada "...

Baklava - Köln - Satılmıştır" ibaresinin olduğunu, bu aşamadan sonra ise davacının dolapları teslim almadığını, bakiye rakamı ödememek için bu yolun seçildiğini, dolapların hali hazırda müvekkili şirket fabrikasında teslime hazır vaziyette durduğunu, davacı tarafın müvekkili şirketi açıkça zarara uğrattığını, muhatabın Türkiye'de olmaması nedeniyle müvekkilinin hakkını arayamadığını, Almanya'da hukuk mücadelesine girecek zaman ve imkan bulamadığını, davacının borcunu ödeyip malı teslim almaya yanaşmadığı için davadaki talebinin haksız olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi’nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında yapılan "Sipariş Sözleşmesi" başlıklı 13.11.2015 tarihli sözleşmede "Şekil ve renk seçenekleri için numune yapılır. ... bey ...'da onay verecektir. ... bitimine on gün kala mamul onayı için ... bey ...'da bulunacaktır. ...'da." ibarelerinin bulunduğu, söz konusu ibareler sözleşme konu şeylerin teslimi için yüklenici açısından gerekli olduğu,

... sahibinin sözleşmede yazılı olan bu edimleri yerine getirmeden sözleşme konusu eserin teslimini isteyemeyeceği gibi sırf sözleşme konusu eserin teslim edilmemesinden kaynaklı olarak sözleşmeden dönemeyeceği, ödediği bedeli talep edemeyeceği, zira ... sahibinin kendisinden kaynaklanan kusur ile de sözleşmenin feshi yoluna gidilmesinin mümkün olmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesi’nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafın dava konusu eseri süresinde teslime hazır hale getirmediğini ve teslime hazır olduğunun davalı tarafça ispat edilemediğini, yüklenicinin üstlendiği işi özenle yapıp teslim etme borcu bulunduğunu belirterek hükmü istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi’nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasındaki sözleşmede işin hangi sürede tamamlanacağı ve ne zaman teslim edileceği yazılı değil ise de yüklenicinin makul sürede yapılması gerekeceğinden sözleşme tarihi ile ihtarname tarihi arasında geçen 2 yıllık süre makul sayılamayacağından işin süresinde tesliminin yapılmadığı kabul edilmesi gerektiği, genel olarak eser sözleşmelerinde yüklenicinin sadece eseri meydana getirmesi, aslî edim borcunu yerine getirdiği anlamına gelmediği,

yüklenicinin sözleşmeye uygun meydana getirdiği eseri teslim borcu altında olduğunu, yüklenicinin üstlendiği eseri meydana getirecek ve meydana getirdiği bu eseri, ... sahibine usul, yasaya ve sözleşme hükümlerine uygun olarak teslim edeceği, eser sözleşmelerinde teslim, yüklenicinin tamamladığı eseri sözleşmeyi ifa etmek niyeti ile ... sahibinin fiili hakimiyetine geçirmesi olarak tanımlanmakta olduğu (Yargıtay 15. HD. 2018/3774 Esas, 2018/4129 Karar), dönme tek taraflı irade beyanı ile sözleşmenin sona erdirilmesi olup ihtarname ile davacının sözleşmeden döndüğü,

sözleşmeden dönme halinde buna ilişkin ayrı bir tespit hükmünün kurulmasına gerek olmadığı, zira dönmenin haklılığına göre eda hükmü tesis edilebileceği, davalı yüklenici süresinde teslim borcunu yerine getirmediğinden ve bedel talep hakkı eserin teslimi ortaya çıkacağından davacının sözleşmeden dönme talebi haklı olduğu, ödenen ... bedelinde ihtilaf bulunmadığına göre 10.000 Euronun davacı tarafça sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiği ve yapılan ödemenin derhal iadesinin istendiği ...

40. Noterliğinin 27399 yevmiye numaralı ihtarnamesinin davalıya tebliğ ediliği 23.10.2017 tarihinde davalı taraf temerrüte düştüğünden, bu tarihten itibaren 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un ''Yabancı para borcunda faiz'' başlıklı 4/a. maddesi uyarınca Devlet Bankalarının euro ile açılmış (1) yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksel faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği kannatiyle hükmün düzeltilerek esas hakkında karar verilmek üzere ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiş ve davanın kabulüne dair hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesi’nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki eser sözleşmesine göre eseri alacaklının gelip ...’da teslim alması gerektiği, üretilen ürünlerin özel siparişe göre üretilmesi nedeniyle başkasına satılamayacağını belirterek ve resen dikkate alınacak nedenler göz önünde bulundurularak Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.

2. İlgili Hukuk TBK 470. madde ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,