Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/4019 K.2023/230

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 24.01.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir..

Belli edilen günde davalı vekili Avukat ... geldi. Tebligata rağmen karşı taraftan gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Kamu İhale Kanununa tabi olmayan davalı tarafından 10.05.2017 tarihinde Genel ve Yardımcı Hizmetler Alımı ihalesi yapıldığını, ihalenin 30.942.264,24 TL ile en avantajlı teklifi sunan davacı uhdesinde kaldığını, davalının 29.05.2017 tarihinde sözleşmeye davet yazısını davacıya bildirildiğini, ancak şartnamede ihaleye katılacak isteklilerin ilk ilan tarihinden geriye doğru son 5 yıl içinde kabul işleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgelerin sunulması zorunluluğu bulunmasına rağmen davacı şirket tarafından sehven devam etmekte olan işe ait iş deneyimi belgesi sunulduğunu,

yapılan yanlışlığın farkına varıldığını ve şartnamedeki koşul yerine getirilmediğinden davacı şirketçe yapılan teklifin değerlendirme dışı bırakılacağının düşünüldüğünü, ayrıca teklif bedel hazırlanırken bir kısım hesaplamaların yanlış yapılması ve bazı kalemlerin hesaba dahil edilmemiş olması nedeniyle teklif edilen bedelde esaslı hataya düşülmüş olduğunu ileri sürerek, teminat mektubunun iadesini mümkün olmadığı takdirde bedelinin tahsilini, davalıya borçlu olunmadığının tespiti ile muarazanın giderilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ihale uhdesinde kalan davacının 29.05.2017 tarihli yazı ile sözleşme imzalamaya davet edildiğini, ancak haksız ve gerekçesiz olarak imzadan imtina ettiğini, ihale şartlarının belirlendiği Genel ve Yardımcı Hizmetler Alımı İdari Şartnamesinin 22. maddesinde yüklenicinin sözleşmeyi imzalamadan imtina etmesi halinde geçici teminatın cezai şart olarak ... ... Ltd. Şti. lehine irat kaydedileceğinin düzenlendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ihale komisyonuna sunulan tüm tekliflerin yaklaşık maliyet tutarının altında kaldığı, davacı tarafça ileri sürelen SGK işveren payı oranını yanlış hesap etmeleri, personel yol giderini hesaba katmamaları ve 3 yıl süreli hizmet alımı söz konusu iken kıdem tazminatı ve yıllık izin karşılıklarını sadece 1 yıl olarak hesaba katmaları nedeniyle düşük fiyat teklifinde bulundukları iddiasının TBK'nın 31/1-5 maddesi kapsamında esaslı hata niteliğinde olmadığı,

keza davacı lehine davalı aleyhine olmak üzere ihaleye katılırken sunulan deneyim belgelerinin tamamlanan hizmet işleri yerine devam etmekte olan işlere ait olmasının davacı yönünden sözleşme imzalamaktan imtinayı haklı kılan bir sebep olarak ileri sürülemeyeceği, katıldığı ihaleye ilişkin şartname hükümlerinin basiretli bir tacir olarak davacıyı bağlayıcı nitelikte olduğu, bu kapsamda idari şartnamenin 21.1 maddesi uyarınca yapılan davete rağmen sözleşme imzalamaktan imtina eden davacının vermiş olduğu geçici teminat mektubunu davalının irat kaydetme hakkının bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; teklif tutarda esaslı hataya düşüldüğü, aradaki farkın aşırı orantısız olduğu, imzadan imtinanın haklı sebebe dayandığı, basiretli tacir gibi hareket etme ilkesine dayanılarak hüküm kurulmasının hatalı olduğu, raporlar arası çelişki giderilmeksizin karar verildiği, aşırı düşük teklifin farkında olunmasına rağmen ısrarla imzaya davetin MK. 2 ve 4. maddelerine aykırı olduğu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da söz konusu olmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; Bölge Adliye Mahkemesi kararının matbu ve gerekçesiz olduğunu iddia ederek, istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ihale konusu hizmet sözleşmesini imzadan kaçınan tarafın teminat mektubunun iadesi, mümkün olmadığı takdirde bedelinin tahsili, davalıya borçlu olunmadığının tespiti ile muarazanın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 31. maddesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 18/2. maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

8.400,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak Yargıtay duruşmasında vekil ile temsil olunan davalıya verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,