Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/4370 K.2023/4268

Taraflar arasında görülen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında kanalizasyon hattı yenilenmesine ilişkin birim fiyat sözleşmesi akdedildiğini, yüklenilen işin zamanında ve sözleşmeye uygun olarak yerine getirildiğini, hakedişlerle sadece teknik şartnamede belirtilen iş kalemleri üzerinden hesaplama ve ödeme yapıldığını, ancak fazladan yapılan kazı, tuvenan, kırmataş, kesilen asfalt miktarı, kazı, moloz miktarları yönünden fazla imalâtı bulunduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 500.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmede yapılacak işin mahallinde yapılacak ölçüm sonucu çıkan miktarlar ile birim fiyatının çarpılması sonucu oluşan değerler üzerinden hakedişlerin ödendiğini, yüklenici ile birlikte hazırlanan ve beraber imza altına alınan metraj ataşmanında belirtildiği gibi iş mahallinde yapılan ölçüm sonucu çıkan bedelin ödendiğini, fazla iş yapılmadığını, davacının fazladan kazı yapıldığı iddiasınında doğru olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 02.02.2016 tarihli 2013/302 E., 2016/152 K. sayılı kararı ile; davacı yüklenicinin sözleşmenin eki niteliğindeki Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uyarınca hakedişlere süresinde itiraz etmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 27.03.2018 tarihli, 2016/5006 E., 2018/1186 K. sayılı ilâmıyla; Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin hakedişlere girmeyen imalat kalemleri ve metraj kalemlerinin hakedişlere girse dahi sözleşme dışı olduğu için ve metraj yönünden de hakedişlere itiraz gerekmediğinden itirazın gerekli olmadığı ve mahkemece kesin hesabın çıkartılabilmesi için uzman bilirkişi heyeti marifetiyle keşif icra edilerek Şartname’nin 21 inci maddesi gözetilerek birim fiyatlı sözleşmelerde %20’ye kadar sözleşme fiyatlarıyla artan kısmın ise TBK’nın 529 uncu maddesi gereğince vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca yapıldığı yıl serbest piyasa fiyatlarıyla hesaplama yapılması gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 07.01.2020 tarihli, 2018/442 E., 2020/10 K. sayılı kararı ile; talep edilen fazla imalat kalemlerine yönelik olarak hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davacının asfalt kesim bedeli alacağının 19.465,68 TL, moloz nakline ilişkin alacağın 91.756,87 TL, kırmataş nakline ilişkin ise alacağının 153.072,11 TL olduğu, diğer alacak kalemlerine yönelik olarak ise davanın reddinin gerektiği gerekçesiyle davanın 264.294,00 TL üzerinden kısmen kabulüne, dahili davalı ... Su ve Kanalizasyon İdaresi hakkında usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 22.02.2021 tarihli, 2020/1286 E., 2021/400 K. sayılı ilâmı ile; sözleşmenin ekleri arasında sayılan Teknik Şartname’nin 49/18. maddesinin “… söz konusu tesis inşaatına ait her türlü imalatta kullanılacak malzemenin (tüvenan, kum-çakıl, stablize, granülometrik kum-çakıl, kırmataş, taş vs.) temini için idare tarafından ocak yeri gösterilmeyecek ve bu hususlarla ilgili olarak yüklenici herhangi bir talepte bulunmayacaktır.

Yüklenici, inşaat bünyesinde kullanacağı ve idarece uygun görülecek ilgili standartlara uygun nitelikteki her türlü malzemenin temin edeceği yeri dikate alarak teklif verecektir…” hükmü gereğince yüklenicinin kırmataş nakline yönelik isteminin reddi gerekirken bilirkişi raporunda hesaplanan alacağa hükmedilmesinin doğru olmadığı, mahkemece reddi gereken kırmataş nakline ilişkin alacak kalemi dışındaki asfalt kesilmesi ile kazı ve moloz nakline ilişkin poz kalemlerine ilişkin sözleşme ve eklerinde belirtilen hesaplama yöntemine uygun şekilde rapor alınarak sonuca gidilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozma ilâmı doğrultusunda alınan bilirkişi raporu hükme esas alınarak sözleşme bedeli dikkate alındığında yapılan işin oranının %20'lik iş artış oranını aşmaması nedeni ile yapılan işin sözleşmedeki fiyatlara göre belirlenmesi gerektiği, sözleşme birim fiyatlarına göre davacının yaptığı fazla iş miktarı 14.599,26TL asfalt kesimi, 91.756,87 TL kazı ve moloz bedeli olmak üzere 106.356,13 TL olarak tespit edildiği gerekçesiyle davalı ... yönünden davanın kısmen kabulüne, dahili davalı ... Su ve Kanalizasyon İdaresi hakkında usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, dava tarihinden sonra kurulan Van Su ve Kanalizasyon İdaresi hakkında davacı tarafça verilen dahili dava dilekçesinin hükme esas alınmamasının hatalı olduğunu, davacı tarafça yapılan sözleşmede işin bitirilerek bedelin alındığının dosya kapsamından anlaşıldığını, davacı taraf hak edişlere YİGŞ gereğince usulüne uygun şekilde itiraz etmediğinden alacak talebinin yerinde olmadığını, teknik bilirkişilerden alınan ve müvekkil aleyhine çıkan raporun usulüne uygun olmadığını ve gerçeği yansıtmadığını, bilirkişi raporunda;

asfalt kesim bedelinin hatalı olarak metre cinsinden hesaplandığını, teknik şartname ve mahal listesinde bu birimin sehven metre olarak yazıldığını ve bu bedelin yükleniciye eksiksiz olarak ödendiğini, birim fiyat cetvelinde kazı moloz nakli sehven ton olarak belirtilmişse de yaklaşık maliyet ve hak edişlere göre metreküp cinsinden hesaplanması gerektiğini beyanla kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan ilave iş bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 427 ncı ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun geçici 3 ncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanunun 427 nci maddesi ile 439 ncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,