Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/4383 K.2024/856

1. Mahkemece, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshi ya da geçersizliğinin tespiti ile tapu iptal ve tescil istemli olarak açılan asıl davada ve birleşen Konya 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/626 E. sayılı (bozma sonrası 2020/460 E.) davasında, dava dilekçelerinin görev yönünden reddine ve karar kesinleştiğinde dosyanın talep halinde tüketici mahkemesine gönderilmesine dair verilen karar, birleşen 2014/626 E. sayılı davada davacılar vekilince temyiz edilmiş, Dairemizin (kapatılan 23. Hukuk Dairesi) 03.11.2016 tarih ve 2016/4904 E., 2016/4856 K. sayılı kararıyla davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek bozulmuştur.

2. Dairemiz bozma kararından sonra, asıl davada mahkemenin 2017/68 E. sayılı dosyasında yargılamaya devam edilmiş, aralarında hukuki ve fiili irtibat olduğu gerekçesiyle Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/444 E., Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/57 E., Konya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/48 E. sayılı davaları asıl dava ile birleştirilmiştir.

3. Bozma öncesi birleşen 2014/626 E. sayılı dava, mahkemece önce asıl davadan tefrik edilerek 2020/460 Esas numarasını almış, sonra bu numara üzerinden asıl dava ile tekrar birleştirilmiştir.

4. Mahkemece, asıl ve birleşen davalarda yapılan yargılama sonucunda, asıl ve birleşen davaların kabulü ile dava konusu olan sözleşmelerin geçersizliğinin tespitine ve davalılar ..., ... ve ... adına olan tapu kayıtlarının iptal ile devirden önceki hisseleri oranında asıl ve birleşen davalarda davacılar adına tesciline karar verilmiştir.

5. Mahkemenin 18.11.2021 tarihli ek kararı ile HMK’nın “Hükmün Tamamlanması” başlıklı 305/A maddesine dayalı olarak, asıl kararda hakkında hüküm tesis edilmeyen birleşen 2020/444 E., 2021/57 E., 2021/48 E. sayılı davalarda davalı ... hakkında da tapu iptal ve tescil hükmü kurularak, adı geçen adına kayıtlı hissenin iptali ile hisseleri oranında davacılar adına tesciline karar verilmiştir.

6. Karar, asıl ve birleşen 2020/460 E., 2020/444 E. sayılı davalarda davalı ... ve ... vekilleri, birleşen 2020/444 E. sayılı davada davacılar ... vd. vekili, birleşen 2020/460 E. ve 2021/48 E. sayılı davalarda davacılar ... ve ... vekili ile birleşen 2020/444 E., 2021/57 E. ve 2021/48 E. sayılı davalarda davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

7. Asıl ve birleşen davalar arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi/geçersizliğinin tespiti ve bu sözleşmeye dayalı olarak devredilen taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacı arsa sahipleri adlarına tescili istemlerine ilişkindir.

8. 6100 sayılı HMK’nın 166. maddesinin birinci fıkrasında; "Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davaların aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar diğer mahkemeyi bağlar" hükmüne yer verilmiştir.

9. Dosyaların birleşmesi halinde, ilk dosya Yargıtay incelemesinden geçtikten sonra henüz kanun yolları aşamasına gelmemiş yeni bir dosyanın bu dosya ile birleşmesi halinde, birleşen dosyanın istinaf yoluna tabi olacağı açıktır. Zira davalar birleşmekle bağımsızlıklarını korur, ayrı dosya olma özelliğini devam ettirirler.

10. Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesinin 1. fıkrasında bölge adliye mahkemelerinin Resmi Gazetede ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, 1086 sayılı Kanunun temyize ilişkin yürürlükteki hükümlerinin, yine aynı maddenin 2. fıkrasında ise bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce aleyhine istinaf yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanunun 427 ile 454. madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı, yani bu kararlara ilişkin dosyaların bölge adliye mahkemelerine gönderilemeyeceği belirtilmiştir.

Bu durumda 20 Temmuz 2016 tarihinden önce verilen kararlar, kanun yoluna başvurma tarihi ne olursa olsun, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 427. ve 454. maddelerindeki temyize ilişkin hükümlere tabi olup, dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay Başkanlığına gönderilmesi gerekmektedir.

11. Buna karşılık, 20 Temmuz 2016 tarihinde ve sonrasında verilen temyiz incelemesinden geçmeyen kararlara karşı yasa yoluna gidilmesi halinde ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341-360. maddesindeki istinafa ilişkin hükümlerin uygulanması için bölge adliye mahkemesine gönderilmesi zorunludur.

12. Hemen belirtilmelidir ki, daha önce Yargıtay denetiminden geçen asıl ve birleşen 2020/460 esas (tefrik ve birleştirme öncesi Konya 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/626 esas) sayılı dosyanın “İstinaf” kanun yoluna tabi olmadığı açıktır.

13. Ne var ki, birleştirilen Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/444 E. (önceki numarası Konya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/979 E.), Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/57 E. ve Konya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/48 E. (bu dosya ilk olarak 2020/460 E. sayılı dosya ile birleştirmiştir.) dava dosyalarının karar tarihleri 20 Temmuz 2016 tarihinden sonra olup, bu dosyalarda verilen kararla ilgili daha önce Yargıtay denetimi de söz konusu olmadığından, bu kararların ''İstinaf'' kanun yoluna tabi olduğu anlaşılmaktadır. Taraflarca bu davalarda verilen kararlara karşı sunulan temyiz başvuru dilekçelerinin, istinaf başvuru dilekçesi olarak kabulü gerekir.

14. Bu durumda, anılan davaların birleştirilmeleriyle bağımsız dava olma özelliklerini kaybetmedikleri gözetilerek, ''İstinaf'' kanun yoluna tabi olduğu anlaşılan, birleşen Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/444 E. ve 2021/57 E. sayılı dava dosyaları ile Konya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/48 E. sayılı dava dosyasının istinaf incelemesi yapılmak üzere ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesinin sağlanması için dosyanın mahalline iadesine karar vermek gerekmiştir.