Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/4481 K.2023/3617

Taraflar arasında görülen itirazın iptâli davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı yüklenici vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı iş sahibi vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin mağazasına 1 adet tavan tipi soğutma cihazı, soğuk depoya ait soğutma cihazları ile kapılarının teminini ve montajını konu alan 18.08.2011 tarihli eser sözleşmesi gereğince davalının yapım işini üstlendiğini, sözleşmenin 6.2 maddesinde;

soğuk depo, depo kapısı temin ve montaj işinin yer tesliminden itibaren 7 iş günü içerisinde tamamlanarak anahtar teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, 05.09.2011 tarihinde yer teslimi yapıldığını ve soğuk deponun 11.10.2011 tarihinde teslim edildiğini, ancak depo kapılarının 127 gün gecikme ile 18.02.2012 tarihinde teslim edildiğini, sözleşmede gecikilen her gün için 100,00 Euro gecikme cezası ödeneceği kararlaştırıldığını,

12.700 Euro gecikme cezasından davalı alacağı 4.074 Euro'nun mahsubu ile 9.626 Euro ile sözleşmenin 12. maddesi gereği davalı şirketçe ödenmesi gereken 100,27 TL damga vergisi ve faiz alacağı olmak üzere 22.641,00 TL'nin tahsili için başlatılan icra takibine davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın 20.110,86 TL ana para ve 149,12 TL faiz olmak üzere toplam 20.259,98 TL'lık kısmının iptâline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı yüklenici vekili cevap dilekçesinde; kararlaştırılan imalâtın bedelinin 1.000 Euro malzeme tesliminde, kalan 4.074,00 Euronun da işin teslimi koşuluyla 16.09.2011 tarihinde 1.500,00 Euro, 16.10.2011 tarihinde 1.500,00 Euro, 18.11.2011 tarihinde 1.074,00 Euro olarak ödeneceğinin kararlaştırıldığını, davacının 1.000,00 Euro hariç diğer kısımları ödemediğini, üzerine düşen edimi yerine getirmeyen davacının ceza-i şart talep edemeyeceğini, davacının yer tesliminden kaçınması sebebi ile yer tesliminin ancak 04.10.2011 tarihinde yapılabildiğini, kararlaştırılan süre içerisinde imalâtın yapılarak davacıya teslim edildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 18/11/2015 tarihli ve 2014/1544 Esas, 2015/899 Karar sayılı kararı ile taraflar arasındaki sözleşmenin 10. maddesinde yükümlülüğünü yerine getirmeyen tarafın 10 gün öncesinde karşı tarafa yazılı olarak bildirip 10 gün içerisinde yükümlülüğünü yerine getirmek zorunda olduğu, aksi halde tek taraflı haklı sebeple fesih olunacağının düzenlendiği, bu madde ile 10 günlük cezalı çalışma süresi kabul edildiği,

BK'nın 52. maddesi kapsamında zarar görenin hakkını kullanmayıp zararı arttıramayacağı, davacının 17.10.2011 tarihli ihtarnamesi ile işin 10 gün içerisinde tamamlanması aksi halde haklı sebeple fesih edileceğini belirttiği, bu suretle 10 günlük cezalı çalışma süresinin kabul edildiği,

sözleşmenin 6.2. maddesi son cümlesi gereği, dilerse sözleşmeyi fesih edebileceği, ilaveten gecikme cezası isteyebileceği belirtilmiş olmakla sözleşmeyi fesih etme hakkını kullanmayan davacının 10 günlük cezalı çalışma süresi için ceza-i şart isteyebileceği, talep edilebilecek ceza 1.000 Euro olup davalının imalât bedeli olan 3.300 Euro alacağının davacı alacağından daha fazla olması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı iş sahibi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 08.05.2018 tarihli ve 2017/353 Esas, 2018/1820 Karar sayılı kararı ile dosya kapsamından davalıya yapılan yer teslimine rağmen işin süresinde bitirilemediğinin anlaşıldığı, buna göre mahkemece davalının işin gecikme nedenleri ile ilgili savunmaları da incelenerek gerektiğinde bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak, belirlenecek gecikme süresine göre uygulanması gereken cezanın hesabı sırasında BK nın 161. maddesi gereğince tenkis konusunda da değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmün davacı yararına bozulmasına karar verilmiştir.

3. Yargıtay ilamına karşı davalı vekilince karar düzeltme talebinde bulunulmuşsa da, Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 20.05.2019 tarihli ve 2018/4477 Esas, 2019/2412 Karar sayılı kararı ile karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflarca sözleşmenin 7. maddesinde geciken gün için 100,00 Euro kararlaştırıldığı, gecikme süresinin 13.10.2011-18.01.2012 arasında geçen 95 gün olup, sözleşme uyarınca gecikme cezası karşılığının 95x100 Euro=9500 Euro olduğu, alınan bilirkişi raporuna göre icra takip tarihi olan 11/05/2012 tarihindeki TL karşılığının 22.011,50 TL olduğu, davalının 31.12.2019 tarihli bilanço rakamlarına göre öz varlığının 300.473,80 TL, 31.12.2020 tarihli bilanço rakamlarına göre öz varlığının 287.431,06 TL olduğu,

davalının takip dosyasında yaptığı itirazın 19.794,77 TL asıl alacak üzerinden iptali gerektiği; taraflar tacir olmakla belirlenen ceza miktarının tacirin iktisaden mahvına neden olabilecek derecede ağır olmadığı anlaşıldığından ve TTK m. 22 gereğince tacirler hakkında cezai şarttan indirim yapılmasına olanak bulunmadığından söz konusu miktar tenkis edilmeden davanın kısmen kabulü ile itirazın 19.794,77 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin devamına, takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, icra inkar tazminat talebi ile kötü niyet tazminat talebinin ayrı ayrı karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı yüklenici vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı yüklenici vekili temyiz dilekçesinde; kararlaştırılan sözleşme bedelinden iki kat fazla cezai şarta hükmedildiğini, davacının fesih iradesini ortaya koyduktan sonra ceza-i şart talep edemeyeceğini, işin inşaat kısmının imali davacı yükümlülüğündeyken davacının yükümlülüğünü yerine getirmediğini, yer tesliminden kaçındığını, getirilen kapıların monte edilmesine izin verilmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptâli ve icra inkar tazminatı istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3 ncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 nci maddesi, 438 nci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 ncu maddesinin ikinci fıkrası, 2004 sayılı İcra İflas Kanununun 67 nci maddesi, 818 sayılı Borçlar Kanununun 355 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun geçici 3 ncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanunun 428 nci maddesi ile 439 ncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı yüklenici vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple ;

Davalı yüklenici vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,