Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/4561 K.2022/5311

Taraflar arasındaki sıra cetvelindeki sıraya şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın direnilmesine yönelik verilen hüküm süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Şikayetçi vekili, sıra cetvelinde, bedeli paylaşıma konu makinanın satış bedelinden rehin hakkı sahibi olan müvekkiline öncelikle pay ayrılması gerekirken, şikayet olunana pay ayrıldığını ileri sürerek, sıra cetvelinin iptalini istemiştir. Şikayet olunan vekili, satışa konu silaj balyalama makinesinin, şikayetçi lehine tesis edilen ticari işletme rehni kapsamında olmadığını, haciz işlemi sırasında makinanın rehinli olduğuna dair borçlu şirket temsilcileri tarafından bir itirazda bulunulmadığını savunarak, şikayetin reddini istemiştir.

İcra mahkemesince, şikayetçi lehine düzenlenen ticari işletme rehninin yasanın belirlediği unsurları taşımadığı gerekçesiyle şikayetin reddine dair verilen karar, şikayetçi vekilinin temyiz istemi üzerine, Dairemizin (kapatılan 23. Hukuk Dairesi) 15.01.2015 tarih ve 2014/3603 E., 2015/170 K. sayılı kararıyla, ticari işletme rehninin yasaya uygun tesis edildiği, takip borçlusu şirketin bilanço, gelir-gider cetveli, demirbaşları, işletme tesisatları ile ilgili belgelerin ilgili Vergi Dairesi Müdürlüğünden ya da muhtemel bir kredi başvurusu nedeniyle bu belgeler ibraz edilmiş ise ilgili bankalardan getirtilerek,

uzman mali müşavir bilirkişiden haciz tarihi itibariyle borçlu şirketin envanterinde bir tane silaj makinesi olduğunun tespiti halinde şikayetçi ticari işletme rehninin bu makineyi de kapsadığının kabulü ile sıra cetvelinin bu gerekçe ile iptali; birden fazla silaj makinesi olduğunun tespiti halinde ise şikayetin reddine karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulmuştur.

Bozma kararı sonrası mahkemece yapılan yargılamada, dosyası arasında bulunan borçlu şirkete ait mizanda 253.02 hesap kodlu rulo silaj balya makinesi ve 257.18 hesap kodlu rulo silaj balya makinesinin bulunduğu anlaşıldığından bozma kararında belirtilen hususlarda inceleme yapılmasına gerek bulunmadığı, detay mizanda zaten iki adet rulo silaj balya makinesi olduğunun görüldüğü ve makineler hakkında keşif yapılmasına da imkân bulunmadığı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararının şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine, Dairemizce; bu kararın usulüne uygun olmadığı, mahkemece verilen hükmün direnme değil, eylemli uyma neticesinde yeni bir hüküm niteliğinde olduğu gerekçesiyle bu hususta takdir ve değerlendirme yapılmak üzere dosya Hukuk Genel Kuruluna gönderilmiştir.

Hukuk Genel Kurulunun 15.06.2022 tarih ve 2019/(23)6-198 E., 2022/922 K. sayılı kararında; icra mahkemesince bozma kararı sonrası yapılan yargılamada, borçlu şirkete ait mizan kayıtlarına göre iki adet rulo silaj balya makinesinin bulunduğu, dolayısıyla bozma kararında belirtilen incelemenin yapılmasına gerek bulunmadığı gerekçesiyle direnme kararı verilmiş ise de bu hükmün önceki kararda yer almayan ve Özel Daire denetiminden geçmemiş yeni ve değişik bir gerekçeye dayandığı, mahkemenin direnme olarak adlandırdığı kararın, usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı,

bozmadan önceki kararda tartışılıp değerlendirilmemiş dolayısıyla Özel Daire denetiminden geçmemiş yeni gerekçeye dayalı yeni bir hüküm niteliğinde olduğu, hâl böyle olunca, kurulan bu yeni hükmün temyizen incelenmesi görevinin Özel Daireye ait olduğu gerekçesiyle dosya dairemize gönderilmiştir.

Şikayet, sıra cetvelinde sıraya ilişkindir.

Mahkemece, Ereğli 2. İcra Müdürlüğünün 2011/3244 E. sayılı takip dosyası arasında bulunan borçlu şirkete ait mizanda 253.02 hesap kodlu rulo silaj balya makinası ile 257.18 hesap kodlu rula silaj balya makinasının yer aldığı, bu itibarla Yargıtay bozma ilamında belirtilen hususlarda araştırma yapılmasına gerek bulunmadığı,

zira detay mizanda zaten iki adet rulo silaj balya makinası olduğunun görüldüğü gerekçesiyle şikayetin reddine karar verilmiş ise de bahsi geçen 253.02 kod, işletmenin tesis, makina ve cihazlarının kaydedildiği bilançonun aktif bölümünde, 257.18 kod ise birikmiş amortismanların kaydedildiği pasif bölümünde yer almakta olup, her iki kodun aynı makinaya ilişkin olma ihtimali bulunduğundan, bu hususta konusunda uzman bilirkişiden görüş alınmaksızın karar verilmesi hatalı olmuştur.

Bu durumda, mahkemece, özellikle anılan mizan kayıtları ve dayanağı belgeler üzerinde durularak, Dairemizin (kapatılan 23. Hukuk Dairesi) 15.01.2015 tarihli bozma ilamında açıklanan inceleme ve araştırma yapılarak ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.