Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/4907 K.2023/3637

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin S.S. Küçüksu Sıra Evler Yapı Kooperatifinin ortağı ve üyesi iken ekonomik sebeplerden dolayı 13.12.2010 tarihli üyelik devir sözleşmesi ile üyeliğini davalıya inançlı işlemle devir ettiğini, bu tarihten itibaren tüm aidat ve mali yükümlülükleri davalı adına kooperatife bizzat kendisinin ödediğini, inançlı işleme sebep olan şartlar ortadan kalktığında davalıdan üyeliğin iadesinin istendiğini, ancak davalının buna yanaşmadığını, davalıya ihtarname gönderdiğini ancak sonuç alınamadığını ileri sürerek, üyelik hakkı devir sözleşmesinin iptaline, kooperatif üyelik hissesinin davacıya ait olduğunun tespitine ve müvekkiline devredilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; tarafların akraba olduklarını, 13.12.2010 tarihinde S.S. Çınarkent Alemdağ Yapı Kooperatifine ait 15 no.lu üyelik hissesinin müvekkiline gerçekten inançlı işlemle davacı tarafından devredildiğini zaten bu üyeliğin de daha sonra müvekkili tarafından davacıya iade edildiğini, fakat dava konusu olan S.S. Küçüksu Sıra Evler Yapı Kooperatifinin hissesi yönünden inançlı işlemin söz konusu olmadığını, bu hissenin davacı tarafından davalıya devredilmediğini, söz konusu kooperatif ortaklığının baştan beri müvekkiline ait olduğunu, aidatlarının da müvekkili tarafından ödendiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile inançlı işleme konu kooperatif üyeliğinin esasen davacıya ait olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının iddialarının doğru olmadığını, devirlerden müvekkilinin haberi olmadığı gibi imzası da bulunmadığını, bu nedenlerle S.S Çınarkent Yapı Kooperatifindeki kooperatif hissesi devrinin müvekkilinin imzası olmaksızın davacı tarafından yapıldığını, bu işlemlerin bir çok kez tekrarlandığı ve habersiz gerçekleştiği içinde müvekkilinin sürece yönelik tam bilgisi bulunmadığını, müvekkili ile davacı arasında bu şekilde çok fazla devirler olduğundan ve üzerinden çok vakit geçtiğinden müvekkilinin bunları yargılama sürecinde bulmasının mümkün olmadığını,

bu nedenlerle gerek itirazlar gerekse delillerin doğru olarak sunulamadığını, davacının sözü edilen kooperatiflerde başkan olduğu ve kayıtları istediği gibi düzenlediği gözetildiğinde, müvekkilinin üyeliğini devretmediği iddiasının gerçeği yansıtmadığının görüleceğini, davacının iki tanıkla yazılı kayıtların aksini ispatlayabilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek istinaf taleplerinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargılama sırasında ileri sürülmeyen istinaf nedenleri değerlendirme yapılmasına olanak görülmediği, mahkemece verilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf nedenlerini tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355., 369/1., 370. ve 371. maddeleri., 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 16. ve 23. maddeleri

3. Değerlendirme

1. Dava kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkin olduğundan yargılama sonucunda verilecek karar kooperatifin hukukunu etkileyecek niteliktedir. Davada taraf olmayanın durumu tartışılarak onun leh veya aleyhinde bir karar verilemez. S.S. Küçüksu Sıra Evler Yapı Kooperatifi hakkında yokluğunda görülen davada verilen kararın kooperatife karşı infaz edilmesi olanağı bulunmamaktadır.

Bu durumda, Kooperatifler Kanunu uyarınca açılan davanın niteliği de gözetilerek anılan kooperatifin yasal hasım olduğundan davalı olarak bulunması zorunludur.

Davacı tarafa kooperatife karşı dava açmak üzere uygun bir süre verilmesi, dava açılması halinde her iki davanın birleştirilerek görülüp tarafların iddia, savunma ve delilleri çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, kooperatifi ilgilendiren konuda kooperatifin yokluğunda ve taraf teşkili sağlanmadan nihai sonuca bağlanması doğru olmamıştır.

2. Bozma nedenine göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3.Bozma nedenine göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan harcın istek halinde iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,