Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/613 K.2023/1442

Taraflar arasında kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali ve bağımsız bölümün satışı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin üyesi olan davacının kooperatife karşı tüm maddi yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen genel kurul toplantısında üyelikten ihracına ve hissedarı olduğu dairenin satışına karar verildiğini, Kooperatifler Kanununun 27 nci maddesi hükümleri çerçevesinde yapılmış usulüne uygun ihtarın bulunmadığını, yapılan uygulamanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek 02.04.2017 tarihli genel kurulunda alınan 14 ve 15 inci maddelerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aidat yükümlülüğünü yerine getirmemesi üzerine ortaklıktan çıkarma kararı alındığını, genel kurulda alınan ödeme kararına istinaden davacıya ihtarname gönderildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda kooperatif genel kurulunda alınan karar gereğince birinci ihtarın gönderildiği, ihtara rağmen ödeme yapılmadığı, davacı üyeye yasaya ve ana sözleşmeye uygun biçimde ikinci ihtar çekildiğine dair belge olmadığı, davalı kooperatifçe de aksinin ileri sürmediği gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının üyelikten ihracı ile adına tahsisli bağımsız bölümün satışına ilişkin dava konusu genel kurulda alınan 14 ve 15 inci maddelerin davacı yönünden iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının üyeliğini devir yoluyla edindiğini ve üye olurken herhangi bir muaflık talebinin de bulunmadığını, davacının da diğer ortaklarca ödenen bedeli ödemesi gerektiğini, hak ve vecibelerde ortakların eşit olduğunu, aidat yükümlülüğü bulunduğunu, genel kurulda anahtar teslimi üyelik payı alanlardan mevcut ortakların şimdiye kadar ödedikleri ortak ödentilerinin tamamının tahsiline veya ortaklıktan çıkarılmasına ilişkin karar alındığını, bu madde ile ilgili herhangi bir dava da açılmadığını ve aidat borcunu ödemeyenlerin üyelikten çıkarılabilecekleri hususunun kesinlik kazandığını,

dosyada bilirkişi incelemesi yapılmaması kararın eksik inceleme neticesinde verilmesine sebep olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; gerek kooperatif anasözleşmesinin 14 üncü maddesi hükümleri gerekse 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 27 nci maddesi gereğince davalı tarafından davacı hakkında birinci ihtarın gönderilmesinden sonra bir aylık süre içerisinde ikinci ihtar gönderilmeden yasaya aykırı şekilde ihraç kararı verildiği, buna istinaden de davacı adına tahsisli bağımsız bölümün satışına karar verildiği, dava konusu genel kurul kararlarının yasaya aykırı olarak alındığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının kooperatif üyeliğinden ihracına ve adına tahsis edilen bağımsız bölümün satışına ilişkin genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun (1163 sayılı Kanun) 16 ve 27 nci maddesi, Kooperatif Anasözleşmesi'nin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci bendi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 02.04.2017 tarihli kooperatif genel kurulun 14 ncü gündem maddesinde davacının kooperatif üyeliğinden ihracına, 15 inci gündem maddesinde de üyeliği düşen davacının boşalan dairesinin satılması konusunda yönetim kuruluna yetki verildiği, davacı tarafça 1163 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinde gösterilen üç aylık hak düşürücü süre içerisinde ihraç kararının iptali istemiyle eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

a) 1163 sayılı Kanunun 27 nci ve 16 ncı maddesi atfıyla kooperatif anasözleşmesinin "ortaklıktan çıkarma" başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci bendinde parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktiren ortağa yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtarı takiben 10 gün içinde bu yükümlülüklerinin yerine getirmeyenlere yine aynı kurulca ikinci ihtarın yapılacağı, ikinci ihtarı takip eden 1 ay içerisinde de yükümlülüklerimi yerine getirmeyenlerin ortaklıktan çıkarılacağı düzenlemesinin bulunduğu,

buna göre davalı kooperatifçe davacıya anılan düzenlemeler kapsamında usulüne uygun olarak iki haklı ihtarnamenin gönderilmesi gerektiği, somut olayda davalı kooperatif tarafından davacıya gönderilen ikinci ihtarın bulunmadığı, aksi yönde iddia ve delil de bulunmadığı anlaşılmakla ihraç kararının iptaline ilişkin 14 ncü gündem maddesinin iptaline ilişkin karar usul ve yasaya uygundur.

b) 1163 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinde haklarında çıkarılma kararı verilen ortakların ortaklık hak ve yükümlülüklerinin çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam edeceğinin hükme bağlandığı, bu durumda hakkında çıkarılma kararı verilen ortağın henüz ihraç kararı kesinleşmeden ortaklığına bağlı ve kendisine tahsis edilen bağımsız bölümün satışına ilişkin genel kurulun 15 nci gündem maddesinin davacı yönünden iptaline ilişkin karar yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,