Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/679 K.2023/638

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kayıt kabul davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı bankanın 2001 yılında basılıp henüz iade edilmeyen çek karnelerine ait 17.160,00 TL tutarında 26 adet boş çek yaprağına ilişkin 17.160,00 TL'lik alacağının iflas masasına kaydı için yapılan başvurusunun ispata yarar belge sunulamadığı gerekçesi ile reddedildiğini ileri sürerek 17.160,00 TL’lik alacağın masaya kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; 26 adet çek yaprağının 24 tanesinin davacı bankaya iade edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.06.2016 Tarih, 2014/814 E., 2016/454 K. sayılı kararıyla, davacının çek teslim belgelerini sunamadığı, davacı bankanın çeklerin teslimine ilişkin yazı cevabında ise ilgili mevzuat gereğince çek teslim belgelerinin saklanılması süresinin zamanaşımına uğraması nedeni ile imha edildiğini bildirdiği, davacının davasını ispatlayamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. 5941 sayılı Çek Kanunu'nun geçici 3. maddesinin 4. fıkrası uyarınca bankaların eski çek defterleri ile ilgili sorumlulukları 30.06.2018 tarihinde sona ereceği düzenlendiği, somut olayda mahkemece davacı bankanın çekleri teslim ettiğini ispatlayamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de, davalı çekleri aldığını ancak bankaya iade ettiği savunulduğuna göre davalının çekleri aldığının kabulü gerektiği, çeklerin bankaya iade edildiğini ispat etmesi gereken davalının böyle bir ispatı da olmadığına göre çek yapraklarından sorumluluğunun Çek Kanunu çerçevesinde belirlenmesi gerekeceği,

davacı bankanın sorumluluğu 30.06.2018 tarihinde sona ereceğinden dava konusu çek yaprakları ile ilgili ödemelerinin hangi tarihte yapıldığı sorularak, henüz hiç ödenmemiş ise davanın şimdiki gibi reddine, 30.06.2018 tarihinden önce ödenmiş ise ödenen bedel kadar davanın kabulüne, 30.06.2018 tarihinden sonra ödeme yapılmış ise bu tarihten sonra ödeme yapma yükümlülüğü olmadığı halde ödeme yapan banka bu bedelden sorumlu olacağından davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığı belirtilerek bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile banka yazı cevabı uyarınca dava konusu çek yapraklarına ilişkin herhangi bir ödeme işlemi gerçekleştirilmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davaların açıldığı tarihe göre değerlendirilmesi gerektiği, dava açıldığı tarihte davacı bankanın hukuki sorumluluğunun devam ettiği, davacının çek yapraklarını aldığını kabul ettiği halde iade ettiğini ispat edemediği davanın kabulü gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, alacağın iflas masasına kayıt ve kabulü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369'uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371'inci maddeleri,

3. Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371'inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan Sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,