Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/688 K.2022/628

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1-c maddesi gereği bölge adliye mahkemesinin yargı çevresi içerisindeki ilk derece mahkemelerine ilişkin görev ve yetki ile yargı yeri belirlenmesine ilişkin kararları hakkında temyiz kanun yoluna başvurulamaz ise de, bölge adliye mahkemesince bizatihi görev dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine dair karar verilmesi ve AİHS'nin 6'ncı ve Anayasanın 36'ncı maddelerinde düzenlenen adil yargılanma hakkı gereği tarafların kanun yolu açısından mahkemeye erişim hakkının kısıtlanmaması için bölge adliye mahkemesi kararının temyiz incelemesinin yapılması gerektiği anlaşıldığından dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Dava, konkordatonun kısmen feshi istemine ilişkin olup, Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesince davalının konkordato isteminin 27.09.2019 gün ve 2018/277 Esas, 2019/763 sayılı Kararla tasdikine karar verildiği, karara yönelik istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesince 22.01.2020 gün ve 2019/2749 Esas, 2020/125 sayılı karar ile ilk derece mahkemesinin kararın kaldırılmasına ve konkordatonun tasdikine dair yeniden esas hakkında karar verildiği görülmüştür.

İlk derece mahkemesince, İcra ve İflas Kanunu (İİK)'nun 308/e maddesi uyarınca konkordatonun kısmen feshi isteminin tasdik kararını veren mahkeme tarafından görüleceğinin belirtilmesi karşısında tasdik kararını veren bölge adliye mahkemesi dairesinin görevli olduğu gerekçesiyle, görev dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, bölge adliye mahkemesi dairesi, tasdik kararını veren ilk derece mahkemesinin konkordatonun kısmen feshi istemlerinde de görevli olduğu gerekçesiyle, görev dava şartı yokluğu nedeniyle talebin usulden reddine karar vermiştir.

Bölge adliye mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK), üç dereceli yargılama sistemini benimsemiş olup, bölge adliye mahkemesi, ilk derece mahkemesinin kesin olmayan kararlarına yönelik istinaf kanun yolu incelemesi suretiyle vakıa ve hukukîlik denetimini yapmakla görevli kılınmıştır (5235 sayılı yasa, m. 25 vd, HMK, m.341). Bunun yanında, bazı hallerde bölge adliye mahkemesi, ilk derece mahkemesi sıfatıyla da belirli uyuşmazlıklar açısından görevli mahkeme olarak belirlemiştir (HMK, m. 439/1, 286/1).

2004 sayılı İcra ve İflâs Kanununun 308/e maddesinin 1'nci fıkrası gereği, konkordatonun kısmen feshinin tasdik kararını veren mahkemeden istenebileceği, yine aynı maddenin 2'nci fıkrasında konkordatonun kısmen feshi konusunda ilk derece mahkemesince verilen kararlara karşı, istinaf kanun yoluna; istinaf incelemesi sonucunda bölge adliye mahkemesince verilen karara karşı ise, temyiz kanun yoluna başvurulabileceği hüküm altına alınmıştır.

İstinaf kanun yolu incelemesi sırasında HMK'nın 353/1-b ve 356/2'nci maddeleri gereği bölge adliye mahkemesinin ilk derece mahkemesince verilen konkordatonun tasdiki kararını kaldırıp, konkordatonun tasdikine dair yeniden esas hakkında hüküm tesis etmesi durumunda, İİK'nın 308/e maddesi gereği, konkordatonun kısmen feshi istemlerinde, bölge adliye mahkemesi, görevli mahkeme haline gelmeyeceği gibi konkordatonun tasdik kararını veren ilk derece mahkemesinin kısmen fesih istemi konusunda da görevli mahkeme olarak varlığını devam ettirdiği izahtan varestedir. Aksinin kabulü, kanunla düzenlenmesi gerekli görev kurallarının dolanılması suretiyle kanun koyucunun üç dereceli yargılama sistemine yönelik amacı ile de bağdaşmamaktadır.

Bu açıklamalar doğrultusunda dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere göre, verilen bölge adliye mahkemesi kararında bir isabetsizlik görülmediğinden, yerinde olmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile bölge adliye mahkemesi kararının onanması gerekmiştir.