Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/988 K.2023/1422

vekili Avukat ...

BİRLEŞEN SAKARYA 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NİN 2016/244 E. SY. DOSYASI

vekili Avukat ...

BİRLEŞEN BAKIRKÖY 5.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2020/235 E. SY. DOSYASI

vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 19.03.2015

HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul-Kısmen Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI

2019/740 E., 2021/446 K.

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen davalarda itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl dava yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına, birleşen 2016/244 Esas sayılı davanın reddine, birleşen 2020/235 Esas sayılı davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı-karşı davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1-Asıl davada davacı...

Elektronik San.Tic.A.Ş. vekili, taraflar arasındaki sözlü anlaşma gereğince davacının edimini yerine getirerek dava konusu ürünleri davalıya teslim etmesine rağmen davalının borcunu ödememesi üzerine Sakarya 5.İcra Müdürlüğünün 2014/5371 Esas sayılı takip dosyasında ilamsız takip başlatıldığını, davalı tarafından yapılan yetki itirazının kabul edilerek dosyanın Küçükçekmece İcra Müdürlüğüne gönderildiğini, davalı tarafça yapılan itirazın haksız olduğunu, takip öncesi taraflar arasında ihtar ve yazışmalar bulunduğunu, davacının, davalının tasarımı olan klima şasesini davalı tarafından gönderilen resimlere göre üreterek teslim ettiğini,

davalı tarafından verilen işin 170 civarında e-posta ile revizyona uğradığını, bu nedenle davalının teslim tarihlerini kendi insiyatifı ile 19/06/2013 tarihinden 27/11/2013 tarihine çektiğini, gönderilen yazışmalarda zaman kavramından bahsedilmediğini, son ürünü de ...

Klima teslim planı ve 19/01/2014 tarihli iş teslimini gösteren termin planına göre dört gün öncesinden 15/01/2014 tarihinde teslim ettiğini, önceki ödemelere itiraz etmeyen davalının bakiye 173.202,90 TL'yi ödemediğini ileri sürerek, davalının Sakarya 5.İcra Müdürlüğünün 2014/5731 Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2-Birleşen 2016/244 Esas sayılı davada davacı ... Soğ. Dan. Oto. ve İş Mak. Ekip. San. ve Tic.

A.Ş. vekili, Sakarya Asliye Hukuk Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde, müvekkilinin Ankara Büyükşehir Belediyesi Metrosuna ait vagonların klimalarının imalatı işini üstlendiğini, bu klimalarda kullanılacak 67 adet şasenin sipariş formlarında belirtilen tarihlerde imalatı için davalı ile anlaşıldığını, 24 tanesinin 27.11.2013 tarihine kadar eksikliklerine rağmen teslim alınarak kabul edildiğini, davalının gecikmeye gerekçe oluşturmak için 27.11.2013 tarihini seri üretime başlama tarihi olarak değerlendirerek gecikmeden kaynaklı sorumluluğundan kurtulmaya çalıştığını,

siparişin yarısına yakın kısmının tesliminden sonra seri üretim tarihi verilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu ve davalının edimini süresinde ifa etmediğini, deneme üretiminin müvekkilince kabulü ile seri üretimin başladığını, 30/07/2013 tarihinde deneme ürününün geldiğini, 01/08/2013 tarihli e-posta ile davacıya teslimat planı gönderdiklerini, davalının 05/08/2013 tarihinde gönderdiği e-posta ile 13/08/2013 tarihinde 2 adet ve 16/08/2013 tarihinde 3 adet olmak üzere istenen 5 adet ürünün 23/08/2013 tarihinde verilebileceğini bildirerek revizyon yaptığını, diğer tarihleri kabul ettiğini,

buna göre deneme imalatının 30/07/2013 tarihinde sona erdiğini, ürünlerin kusurlarına rağmen iade edilmediğini, 11 adet sipariş formunda da teslim sürelerinin gösterildiğini, yazışmalarda gecikme halinde önemli miktarda cezaya maruz kalınacağının davalıya bildirildiğini, davalının başka firmalardan iş alarak gecikmeye neden olduğunu, geç teslim nedeniyle müvekkilinin dava dışı belediyeye 167.618,25 TL ceza ödediğini, üretimin aksamasının ayrıca ani artan kur farkından dolayı da 25.143,12 TL zarara neden olduğunu, toplam zararın 192.761,37 TL'ye ulaştığını belirterek,

167.618,25 TL ödenen ceza miktarı ile 25.143,12 TL kur farkından doğan toplam 192.761,37 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

3-Birleşen 2020/235 esas sayılı dava, asıl dava dosyasındaki vakıalar ve hukuki sebeplere dayanılarak açılmış olup, davalı hakkında yapılan icra takibine itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi talep edilmiştir.

II. CEVAP

1-Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde, Ankara Büyükşehir Belediyesi metrosunda kullanılacak vagonların klimalarının imalatını davalı şirketin üstlendiğini ve klimaların üretiminde kullanılacak şasenin imalatı işi için de davacı şirketle anlaştıklarını, anlaşmaya göre, davacı şirketin şase teslimatlarını klimaların sipariş formlarında yazılı tarihlerde teslim etmeyi taahhüt ettiğini, davacının bu taahhüdüne uymadığını, teslimatlarda uzun süreli gecikmeler olduğunu, davalı tarafından projenin akışını engelleyecek hiçbir müdahalede bulunulmadığını, davacının üretiminin hiçbir zaman durdurulmadığını,

davacı şirkete tüm üretim planı ve teslimat süreçlerinin bildirildiğini, davacının bu sürelerde kısmi revizyon yaptığını, kalan kısmına hiçbir itirazda bulunmadığını, davacı tarafından yapılan revizyonun davalı tarafından kabul edildiğini, bu şekilde teslim tarihlerinin kesinleştiğini, davacının neden olduğu gecikmelerin davalı firmanın üretim planını aksattığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2-Birleşen 2016/244 Esas sayılı davada davalı vekili cevap dilekçesinde alacağın zamanaşımına uğradığını, taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığı gibi kararlaştırılmış bir teslim tarihinin de bulunmadığını, davacı tarafça sunulan delillerin hukuki kıymetinin bulunmadığını, davacı ile EGO Genel Müdürlüğü arasında düzenlenen sözleşmenin müvekkili açısından bağlayıcı olmadığını savunarak birleşen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 3-Birleşen 2016/235 Esas sayılı davada davalı vekili ayrı bir cevap dilekçesi vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, mahkemenin 03.07.2018 tarihli ilk kararında asıl dava bakımından "Yetkili Küçükçekmece 1. İcra Müdürlüğünün 2015/3362 Esas sayılı takip dosyasında usulüne uygun bir itiraz bulunmaksızın itirazın iptali davası açıldığı, davacının davanın açılmasında hukuki yararı bulunmadığı" gerekçesiyle asıl davanın HMK'nın 114/2 ve 115. maddesi gereğince usul yönünden reddine karar verildiği, asıl dava dosyası yönünden istinaf başvurusu yapılmadığından usulden redde ilişkin kararın kesinleştirildiği ve...

Elektronik A.Ş. vekili tarafından asıl dava dosyasındaki sebeplere dayanılarak birleşen 2020/235 Esas sayılı yeni bir davanın açıldığı, 03.07.2018 tarihli ilk kararın istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 25.09.2019 tarihli ve 2018/1808 Esas-2019/1121 Karar sayılı kararı ile, birleşen dava yönünden gösterilen gerekçelerle hükmün kaldırılmasına karar verildiği, bu nedenlerle asıl dava dosyası yönünden, verilen hükmün kesinleşmesi nedeniyle asıl davada hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verildiği açıklandıktan sonra,

"Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararının gerekçesine uygun olarak mali ve teknik yönden yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda, 08.11.2013 tarihli yüklenici ......

A.Ş.'nin mailinde dava dışı belediyeye son klima teslim tarihinin 19.01.2014 olarak beyan edildiği, taşeron firma... tarafından tüm siparişlerin bu tarihten önce 11.01.2014 tarihine kadar yükleniciye teslim edildiği, taşeronun üreteceği klima şaselerinin dizayn ve imalat resimlerinin yüklenici tarafından sürekli revize edilmesi ve nihai revizyonun 27.11.2013 tarihinde yapılması nedeniyle geç teslimden dolayı taşeronun sorumlu tutulamayacağı" gerekçesiyle birleşen 2016/244 Esas sayılı davanın reddine karar verilmiş,

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararından sonra açılan birleşen 2020/235 Esas sayılı dava yönünden ise "davalı yüklenicinin düzenlenen faturalara süresi içinde itiraz etmemesi, uzun süre sessiz kalması hususları dikkate alındığında,

davalı yüklenicinin her iki tarafın ticari defterlerinde yer aldığı şekliyle davacıya borçlu olduğunun kabulü gerektiği" gerekçesiyle "birleşen 2020/235 Esas sayılı davanın kabulüne Birleşen mahkememizin 2020/235 Esas sayılı dosyası yönünden davanın kabulü ile davalının Küçükçekmece 1.İcra Müdürlüğünün 2015/3362 Esas sayılı dosyasına vaki itirazının 173.202,90 TL asıl alacak ve 7.723,51 TL işlemiş faiz üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanarak ve takip talebindeki diğer koşullar ile devamına,

hükmedilen alacağın %20'i olan 34.640,58 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen 2020/235 esas sayılı davada davalı, birleşen 2016/244 esas sayılı davada davacı olan ... Klima A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Asıl davada ve birleşen Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/235 Esas sayılı dosyasında davalı-birleşen Sakarya Ticaret Mahkemesinin 2016/244 Esas sayılı dosyasında davacı olan ... Klima Soğ. Dan. Oto. ve İş Mak. Ekip. San. ve Tic.

A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde, mahkeme tarafından gerekli ve yeterli inceleme yapılmadan karar verildiğini, üretimdeki gecikmenin kaynağının belirlenmesi ve müvekkilinin haklılığının ispatı için son derece önemli olan, klima sektöründe uzman bilirkişilerce keşif ve inceleme yapılması taleplerinin delil listesinde belirtilmiş olmasına rağmen değerlendirilmediğini, gecikmeden doğan aksamalarla ilgili “… şase aksamının klima imalatında ilk ve en önemli adımlardan biri olduğu,

şase olmadan klima imalatına başlamanın mümkün olmadığı” şeklindeki müvekkili beyanının doğru olduğunun gerekçeli kararda belirtilmesine rağmen yazılı olmayan sözleşmeden doğan tüm sorunların kusurunun ... Klima Soğ. Dan. Oto. ve İş Mak. Ekip. San. ve Tic.

A.Ş.'ye yüklendiğini, üretimin gecikmesinde bir kusur var ise bu durumda her iki tarafta müşterek kusurlu olduğundan zararı tarafların birlikte üstlenmesi gerektiğini, kendilerinin üretim gecikmesinden doğan cezai şartı Ankara Raylı Sistemler Genel Müdürlüğüne ödediğini, ödemeden önce ...

Elektronik San.Tic.A.Ş.'ne ihtar çekildiğini ve bu cezanın oluşmasından sorumlu olduklarının bildirildiğini, mahkemenin kararında davacı lehine %20 inkar tazminatına hükmedildiğini, bu kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, ... Klima Soğ. Dan. Oto. ve İş Mak. Ekip. San. ve Tic. A.Ş. olarak yapılan işi ve bu işten doğan borcu hiçbir zaman inkar etmediklerini, yapılan işin bedelinin büyük bir bölümünü de davalı... Elektronik San. Tic.

A.Ş.'ye ödediklerini, dava konusu ödenmeyen miktarın neden ödenmediğinin henüz icra takibi yapılmadan muhataba gönderilen ihtarname ile açıkça anlatılmış olmasına rağmen davalının bu hususları dikkate almayarak icra takibine başladığını, sorunun çözümü için birlikte hareket edilmesi teklifinde bulunulduğunu, ancak karşı tarafın çözüme destek olmak yerine icra yoluna gitmeyi tercih ettiğini, mahkeme tarafından davacı lehine %20 tazminata karar verilmesinin hakkaniyete, hukuka, usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek,

Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/740 Esas, 2021/446 Karar sayılı 01.06.2021 tarihli kararının esas dava ve birleşen dava yönünden kaldırılmasına, davalısı oldukları esas davanın reddine, davacısı oldukları birleşen davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Dosya kapsamına göre, mahkemece asıl davada davanın usulden reddine karar verilip kesinleştiğinden, bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi doğru olmuştur.

Mahkemenin 2020/235 Esas sayılı dosyasında mahkemece bilirkişi raporu alınmış olup, alınan 19.01.2021 tarihli bilirkişi raporunda, davalının sipariş konusu ürünleri geç teslim ettiği, oluşan zararların davacıdan mahsup ve tahsil edilmesi yönündeki itirazlarının yerinde olmadığı, davalının düzenlenen faturalara süresi içinde itiraz etmemesi, uzun süre sessiz kalması nedeniyle, her iki tarafın ticari deftelerinde yer aldığı şekliyle davacıya borçlu olduğunun kabulü gerektiği, davacının 10.09.2014 tarihi itibariyle 173.202,90 TL asıl alacak ve 7.723,51 TL işlemiş faiz alacağı bulunduğu belirtilmiştir.

Bilirkişi raporuna göre davacının 173.202,90 TL asıl alacak yönünden alacaklı olduğu anlaşılmakla, asıl alacak yönünden itirazın iptaline karar verilmesi yerinde olmuştur. Mahkemece icra takibinden önce işlemiş faiz alacağı talebinin 7.723,51 TL kısmının kabulüne karar verilmiştir.

Oysa, sözleşmeden doğan davalarda alacağa temerrüt faizi yürütülebilmesi için alacağın kararlaştırılan kesin vadede ödenmemiş olması ya da kesin vade bulunmayan hallerde alacaklının usulüne uygun ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesi zorunludur. (6098 sayılı TBK 117. Maddesi).

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmede ödeme için kesin vade öngörülmediği gibi, icra takibi öncesi davacı tarafından davalı usulüne uygun şekilde temerrüde düşürülmediğinden bu talebin reddine karar verilmesi yerine faiz talebinin kısmen kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur. Asıl dava ile aynı konuda açılan ve birleşen Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/244 Esas sayılı dosyasında davacı ... Soğ. Dan. Oto. ve İş Mak. Ekip. San. ve Tic.

A.Ş. vekili, taraflar arasında 11 adet sipariş formu düzenlendiğini, süresinde edimini yerine getirmeyerek geç teslim sebebiyle üst yüklenici tarafından kendilerine kesilen ve ödenen ceza olan 167.618,25 TL ile 25.143,12 TL kur farkı alacağı sebebiyle alacak talebinde bulunmuş, mahkeme tarafından davacının davasının reddine karar verilmiştir. Dosya kapsamından da görüleceği üzere taraflar arasında düzenlenen sipariş formu kapsamındaki ürünlerde dosya davacısı ... Klima Soğ.

Dan. Oto. ve İş Mak. Ekip. San. ve Tic.

A.Ş. tarafından birçok kez proje revizyonu yapıldığı, son revizyon tarihi olan 27.11.2013 tarihi esas alındığında ve bakiye 42 adet ürünün 11.01.2014 tarihinde davacı tarafa teslim edildiği dikkate alındığında, birleşen dava yönünden davanın reddine karar verilmesi yerinde olmuştur" gerekçesiyle "davalı ... birleşen dosya davacısı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 01/06/2021 tarih ve 2019/740 Esas, 2021/446 Karar sayılı kararının kaldırılmasına,

Asıl dava dosyası yönünden verilen hükmün kesinleşmesi sebebiyle yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, Mahkeme dosyası ile birleştirilen Sakarya 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin (Ticaret Mahkemesi sıfatı ile) 2016/244 Esas sayılı dosyası yönünden davanın reddine, Birleşen Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/235 Esas sayılı dosyası yönünden davanın kısmen kabulüne ve davacının davacısının 173.20.2,90 TL kısmının kabulü ile,

Küçükçekmece 1.İcra Müdürlüğünün 2015/3362 Esas sayılı dosyasındaki davalının itirazının iş bu asıl alacak miktarı itibariyle iptali ile takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanarak devamına, davacının 9.993,57 TL icra takibi öncesi işlemiş faiz isteminin redine, dava konusu alacağın faturaya dayanmış olması, davalı tarafın ticari defterlerinde yer alması dikkate alınarak likit ve bilinebilir nitelikte olduğundan asıl alacağın %20'sini oluşturan 34.640,58 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1-Davalı ... birleşen 2016/244 esas sayılı dosyada davacı olan ... Klima A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde belirttiği sebepler ile aynı itirazları ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2-Asıl ve birleşen 2020/235 esas sayılı davada davacı ... birleşen 2016/244 esas sayılı davada davalı olan... Elektronik Sanayi Ticaret A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde, Bölge Adliye Mahkemesi kararında yer alan "faiz talebinin reddedilmesine" ilişkin kısmın hatalı olduğunu, alacaklının alacağını talep ettiği andan itibaren herhangi bir şekil şartına bağlı olmadan "borcun ifasını isteyen beyanının" ihtar niteliğinde olacağını, önemli olanın vadenin borçlunun kesin şekilde hesap edebileceği bir gün olarak kararlaştırılmış olması olduğunu belirterek kararın "icra takibi öncesi işlemiş faiz" açısından bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Taraf vekilleri bölge adliye mahkemesince verilen kararı temyiz etmiş iseler de, istinaf mahkemesince yapılan değerlendirmelerin usul ve yasaya uygun olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu ve özellikle yüklenici şirket vekillerinin itirazlarını karşıladığı, taraflar arasında düzenlenen sözleşmede ödeme için kesin vade öngörülmediği gibi icra takibi öncesi davacı tarafından davalı usulüne uygun şekilde temerrüde düşürülmediğinden bölge adliye mahkemesince icra takibinden önceki işlemiş faiz alacağı isteminin reddine karar verilmesinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 117. maddesi hükmüne uygun olduğu anlaşılmakla tarafların temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, taraflarca temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı onama harçlarının temyiz eden taraflardan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,