Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/2198 K.2023/4292

Taraflar arasında görülen el atmanın önlenmesi ve tapu iptal-tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın reddine, birleşen 1998/705 E. davanın kabulüne, birleşen 1998/272 E. davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı asıl ve birleşen davalarda davacı ..., birleşen 1998/705 E. davada davalı ..., birleşen 1998/272 E davada davalı ... vekili, asıl ve birleşen davalarda davalı kooperatif vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Asıl davada davacı ...; davalı kooperatife 1986 yılında ortak olduğunu, 1987-1988 yıllarında yapılan genel kurul toplantılarına katıldığını, davalı kooperatif yönetimine defalarca yaptığı başvurulara rağmen, kendisine dairenin teslim edilmediğini ileri sürerek, davalı kooperatife üyeliğin tespiti ile dairenin kendisine teslimine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2. Birleşen Bağcılar 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1998/705 Esas sayılı davada davacı ...; davalı kooperatif ve ... aleyhine açtığı davada davalı kooperatif yönetiminin 15.06.1998 tarihinde kendilerine ait üyelik dosyaları olmasına rağmen, hisselerine düşen kooperatif dairelerinin tahsisinin yapılmadığını bu nedenle halen üyesi bulundukları ve haksız yere üyelikten çıkarıldıklarının tespiti ile kooperatif hisselerinin davalılar adına olan kayıtlarının iptaline, davalı işgalci olarak nitelendirilen ...’ın bu yere müdahalesinin men’ine ve adına tesciline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

3. Bağcılar 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin 1998/272 Esas sayılı davada davacı ... Yeğin vekili; davalı kooperatif ve ... ile ... aleyhine davalı kooperatif yönetiminin 15.06.1998 tarihinde 263 no.lu üyelik kartıyla kooperatife üye kaydı yapılarak kendisine ortaklık senedi verdiğini, daha sonra daireler tamamlanıp teslim edilmeye başlandıktan sonra kendisine ait dairenin diğer davalılara verildiğini ve onlara teslim edildiğini beyanla, kooperatifteki dairesinin tarafına tescili ve teslimi ile müdahalelerinin önlenmesi talep ve dava olunmuştur.

II. CEVAP

1. Asıl ve birleşen davalarda davalı kooperatif vekili; davacının müvekkili kooperatifin kuruluşu aşamasında üye olduğunu, ancak hiçbir ödemede bulunmayıp genel kurullara da katılmadığı için üye kaydının 1986 yılında silinip, yerine ... isimli kişinin alındığını ve taşınmazın tapusunun bu kişi adına çıkarıldığını, davacının mimar olmadığı halde bir başka kişinin adını kullanarak müvekkillerden çok fazla para aldığını, davacıların geçerli bir üyeliği olmadığı için de üyelikten çıkarılmasının söz konusu bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Birleşen 1998/705 E. davada davalı ...; kooperatife 1989 yılında üye olduğunu, ödemelerini tam eksiksiz olarak yaptığını, dairede oturduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

3. Birleşen 1998/272 E davada davalı ... vekili; müvekkilinin 1994 yılında kooperatife üye olduğunu, ödemelerini tam eksiksiz olarak yaptığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 25.02.2010 tarih ve 2008/325 Esas , 2010/128 Karar sayılı kararıyla; davalı kooperatif tarafından biri davacı ... adına 262 no'lu üyeliğe ilişkin, diğeri ise birleşen dosyanın davacısı İlhan Yeğin adına 263 no'lu üyeliğe ilişkin olarak ortaklık senetleri düzenlendiği, bu iki kişinin kardeş olduğu ve birlikte davalı kooperatife mimarlık hizmetleri verdiklerinin tartışmasız bulunduğu, mimarlık hizmet ücretine ilişkin taraflar arasında davalar ve icra takipleri açıldığı, davacıların davalı kooperatifte ortaklıklarının bulunduğunun anlaşıldığı,

davacı ...'in davacı kooperatifte iki ayrı üyeliği olduğunu iddia ettiği, ancak yapılan incelemede adı geçen davacının sadece 262 numaralı üyeliğinin bulunduğu, 18 numaralı herhangi bir üyelik kaydının bulunmadığı, 262 numaralı üyelik için 18 numaralı dairenin tahsis edildiği, 263 numaralı üyelik için ise 17 numaralı dairenin tahsis edildiği,

davacıların davalı kooperatife aidat ödemeleri yapmadıkları, sadece mimarlık hizmeti verdikleri ve bunun karşılığı diğer alacakları için takiplere geçtikleri, davacıların hizmet alacaklarının kooperatife olan borçlarına karşılık mahsup edilmesi için genel kurul kararının bulunması gerektiği, ancak somut olayda, böyle bir kararın olmadığının anlaşıldığı, ödeme yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacıların tescil ve teslim taleplerinin yerinde olmadığı, zaten dava konusu taşınmazların başka ortaklara tahsis edildiği,

davacı ...'in 28.12.2008 tarihli celsede talebinin üyelik tespiti ve daire teslimine yönelik olduğunu ifade ettiği gerekçesiyle, asıl dava yönünden davacının 18 numaralı ortaklığa ilişkin davasının reddine, birleştirilmesine karar verilen Bağcılar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1998/705 sayılı dava yönünden ise, davacının 262 numaralı ortak olduğunun tespitine, davacının men'i müdahale, tescil ve teslim taleplerinin reddine, birleştirilmesine karar verilen Bağcılar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1998/272 sayılı dava ise davacı ...

Yeğin'in davalı kooperatife 263 numaralı ortak olduğunun tespitine, men'i müdahale, tescil ve teslim taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davalarda davacı ... ile birleşen davada davacı ... Yeğin vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesinin 13.12.2012 tarih ve 2012/3816 Esas, 2012/7348 Karar sayılı ilamı ile; davacı tarafın mimarlık hizmeti alacağına dayalı olarak açtığı dava ve takipler sonucu tahsil ettikleri meblağ ve dava tarihi itibariyle davalı kooperatiften mimarlık hizmeti karşılığı doğmuş olan alacaklarının ne olduğunun, davalı kooperatife yapmaları gereken ödemelerin toplamının da ne kadar olduğu duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi, bu belirleme sonrasında davacıların davalı kooperatife aidat borçları olup olmadığının saptanması, bu saptamaya göre, davacı tarafın ortaklık tespiti dışındaki diğer istemleri hakkında da bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozmaya uyularak, davalı kooperatif tarafından biri davacı ... adına 262 no.lu üyeliğe ilişkin, diğeri ise birleşen dosyanın davacısı İlhan Yeğin adına 263 no.lu üyeliğe ilişkin olarak ortaklık senetleri düzenlendiği, bu iki kişinin kardeş olduğu ve birlikte davalı kooperatife mimarlık hizmetleri verdiklerinin tartışmasız bulunduğu, mimarlık hizmet ücretine ilişkin taraflar arasında davalar ve icra takipleri açıldığı, davacıların davalı kooperatifte ortaklıklarının bulunduğunun anlaşıldığı,

davacı ...'in davacı kooperatifte iki ayrı üyeliği olduğunu iddia ettiği, ancak yapılan incelemede adı geçen davacının sadece 262 numaralı üyeliğinin bulunduğu, 18 numaralı herhangi bir üyelik kaydının bulunmadığı, 262 numaralı üyelik için 18 numaralı dairenin tahsis edildiği, 263 numaralı üyelik için ise 17 numaralı dairenin tahsis edildiği,

davacıların davalı kooperatife aidat ödemeleri yapmadıkları, sadece mimarlık hizmeti verdikleri ve bunun karşılığı diğer alacakları için takiplere geçtikleri, davacıların hizmet alacaklarının kooperatife olan borçlarına karşılık mahsup edilmesi gerektiği, alınan bilirkişi raporuna göre davacıların takas ve mahsup talebi sonucunda kooperatife ödenmemiş borçlarının kalmayacağı gerekçesiyle asıl dava yönünden davacının 18 numaralı ortaklığa ilişkin davasının reddine, birleştirilmesine karar verilen Bağcılar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1998/705 sayılı dava yönünden ise, davacının 262 numaralı ortak olduğunun tespitine,

tescil ve teslim taleplerinin kabulüne, birleştirilmesine karar verilen Bağcılar 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1998/272 sayılı dosyada ise davacı ... Yeğin'in davalı kooperatife 263 numaralı ortak olduğunun tespitine, men'i müdahale, tescil ve teslim taleplerinin kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davalarda davacı ..., birleşen 1998/705 E. davada davalı ..., birleşen 1998/272 E davada davalı ... vekili, asıl ve birleşen davalarda davalı kooperatif vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Asıl ve birleşen davalarda davalı kooperatif vekili temyiz dilekçesinde; yapı kooperatiflerinde herkesin ortaya bir para koyduğunu ve bu para ile o konutların yapılabildiğini, bu itibarla davacıların vermedikleri paraları diğer davalılar 17 no.lu bağımsız bölüm için ... ve ...; 18 numaralı bağımsız bölüm içinse ...'ın ödemeleri ile mümkün olduğunu, özetle yapım aşamasında olmayan, kooperatifin amacını tamamlamasından sonra yapılacak bir takas ile kooperatifin yapısında hak iddia etmek mümkün olmayacağını, mahkemenin değerlendirmesinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporunda herhangi bir güncel hesaplama yapılmadığını, yetersiz rapora itibar edildiğini, davanın reddi gerektiğini temyiz sebepleri olarak ileri sürmüştür.

2. Birleşen 1998/705 E. davada davalı ... temyiz dilekçesinde; kooperatife ödemelerini eksiksiz yaptığını, 1989dan beri dairede oturduğunu, haksız olarak evinden atıldığını, adalet istediğini, temyiz sebepleri olarak ileri sürmüştür.

3. Birleşen 1998/272 E davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin 1994 yılından kooperatife üye olduğunu,kooperatife ödemelerini eksiksiz yaptığını, 1989dan beri dairede oturduğunu, haksız olarak evinden atıldığını, temyiz sebepleri olarak ileri sürmüştür.

4. Asıl ve birleşen davalarda davacı ... temyiz dilekçesinde; reddedilen asıl dava yönünden de davanın kabul edilmesi gerektiğini, kooperatifte 18 numaralı üyeliğinden de mevcut olduğunu, temyiz sebepleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen davalar, davacıların davalı kooperatifin ortağı olduğunun tespiti, davacılar adına isabet eden dairelerin teslimi, taşınmaza vaki müdahalenin men’i ve teslimi istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 427 ncı ve devamı maddeleri. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunnun 139. maddesi, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 10. maddesi.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun geçici 3 ncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanunun 427 nci maddesi ile 439 ncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; asıl ve birleşen davalarda davacı ..., birleşen 1998/705 E. davada davalı ..., birleşen 1998/272 E. davada davalı ... vekili, asıl ve birleşen davalarda davalı kooperatif vekili tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Asıl ve birleşen davalarda davacı ..., birleşen 1998/705 E. davada davalı ..., birleşen 1998/272 E davada davalı ... vekili, asıl ve birleşen davalarda davalı kooperatif vekili tarafından yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,