Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/2353 K.2023/3108

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen davalarda tapu iptali ve tescil, tazminat, sözleşmenin feshi, alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın asli müdahil davacılar Nafianıl Pişirici, ..., ... ve ... yönünden kabulüne, davacı S.S. Divan Konut Yapı Koop. ve asli müdahil müflis S.S. Özmenekşeliler Konut Yapı Kooperatifi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı asli müdahil S.S. Özmenekşeliler Konut Yapı Kooperatifi vekilince duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 03.10.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde birleşen davada asli müdahil Müflis S.S. Özmenekşeliler Konut Yapı Kooperatifi iflas idare memuru Haki Bingöl vekili Avukat ..., birleşen davada asli müdahiller vekili Avukat ... ile asıl ve birleşen davada davalı ... vekili Avukat ...'nun gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ... İnşaat Ltd. Şti. arasında 17.11.2000 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunduğunu, davalının sözleşme ile kararlaştırılan zamanda inşaatı bitirerek teslim etmediği gibi, yaptığı imalatın da imar mevzuatına aykırı olduğunu ileri sürerek, sözleşmenin geriye etkili feshini, 2.000,00 TL kira tazminatı ile projeye aykırı imalat nedeniyle şimdilik 1.000,00 TL tazminatın temerrüt faiziyle tahsilini talep etmiştir.

Asli müdahil davacı müflis S.S. Özmenekşeliler Konut Yapı Kooperatifi vekili, müvekkili ile davalı yüklenici Esti İnşaat Ltd.

Şti. arasında 30.04.2002 ve 24.01.2006 tarihli arsa payı karşılığı satış vaadi ve devir sözleşmelerinin bulunduğunu, bu sözleşme kapsamında yüklenicinin imal edeceği işleri müvekkilinin yapmasının kararlaştırıldığını, imalatın devam ettiğini, davada verilecek kararın müvekkilinin hukuki durumunu etkileyeceğini belirterek, asıl davanın reddi ile, davalı ... İnşaat Ltd. Şti. adına isabet edecek bağımsız bölümlerin tapusunun iptali ile müvekkili Müflis S.S.

Özmenekşeliler Konut Yapı Kooperatifi adına tescilini, sözleşmenin geriye etkili feshine karar verilmesi halinde ise yapılan imalat bedeli karşılığı şimdilik 2.000.000,00 TL’nin temerrüt faiziyle tahsilini talep etmiştir.

Asli müdahil davacılar Nafianıl Pişirici, ..., ... ve ... vekili, müvekkillerinin dava dışı olan ve asli müdahil Müflis S.S. Özmenekşeliler Konut Yapı Kooperatifi ile taşeronluk sözleşmesi bulunan Arda İnşaat Ltd. Şti. isimli firmanın, asli müdahil Müflis S.S. Özmenekşeliler Konut Yapı Kooperatifindeki hisselerini devraldıklarını, tüm edimlerini yerine getirdiklerini, davacı S.S. Divan Konut Yapı Kooperatifi, davalı ... İnşaat Ltd. Şti., asli müdahil Müflis S.S.

Özmenekşeliler Konut Yapı Kooperatifi ile Arda İnşaat Ltd. Şti. yine dava dışı AFB İnşaat isimli firma aralarındaki işbirlikleri ve hileleri ile müvekkillerinin kooperatif ortağı yapıldığını ileri sürerek, hile nedeniyle S.S. Divan Konut Yapı Kooperatifi adına kayıtlı olup, ortağı oldukları S.S.

Özmenekşeliler Konut Yapı Kooperatifinin alt yüklenici sıfatıyla hak ettiği taşınmazlardan henüz kur'a çekimi yapılmadığından yargılama neticesinde tespit edilecek 4 tanesinin tapusunun iptaliyle müvekkillerinin kooperatif ortaklığına karşılık müvekkilleri adına tapuya kayıt ve tescilini, bunun mümkün olmaması durumunda şimdilik 5.000,00 TL tazminatın tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl davada ve asli müdahil davacıların davalarında davalılar vekilleri, davaların reddini istemişlerdir.

III. YEREL MAHKEME KARARI

Yerel Mahkemenin 13.09.2013 tarihli ve 2011/427 Esas, 2013/456 Karar sayılı kararı ile asıl dava ve asli müdahil müflis kooperatifin davası hakkında, sulh sözleşmesi nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, asli müdahil gerçek kişilerin davasının ise ortak olurken kooperatifin mevcut durumunu bildikleri gerekçesiyle, esastan reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Yerel Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asli müdahil gerçek kişi davacılar vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz İncelemesi

Yargıtay Kapatılan Yüksek 23. Hukuk Dairesinin 25.06.2014 tarihli ve 2014/2127 Esas, 2014/4861 Karar sayılı kararı ile, hükmün onanmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A.Karar Düzeltme Yoluna Başvuranlar Yargıtay Kapatılan 23. Hukuk Dairesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asli müdahil gerçek kişi davacılar vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

VI. İLK BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A.İlk Bozma Kararı Kapatılan Yüksek 23. Hukuk Dairesinin 13.11.2015 tarih, 2014/8964 Esas, 2015/7029 Karar sayılı ilamı ile davalı müflis Özmenekşeliler Konut Yapı Kooperatifi hakkında kurulan hüküm bakımından, dava öncesinde iflas ettiği anlaşılan kooperatif hakkında davacıların terditli taleplerinin masadan çıkarma mümkün olmaz ise kayıt kabul olarak değerlendirilmesi ve kooperatifler hukuku alanındaki yerleşik uygulamalar da dikkate alınarak davanın esasının incelenmesi gerektiği belirtilerek, önceki onama ilamı kaldırılmış ve yerel mahkeme kararı bozulmuştur.

B.Yerel Mahkemece İlk Bozmaya Uyularak Verilen Karar Yerel Mahkemenin 14.06.2021 tarihli ve 2016/70 Esas, 2021/372 Karar sayılı kararı ile asıl dava ve asli müdahil müflis kooperatifin davası bakımından ilk hükmün kesinleştiği belirtilerek, asıl dava ve asli müdahil müflis kooperatifin davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, asli müdahil gerçek kişi davacıların davalarının tapu iptali ve tescil istemi yönünden kabulü ile, 140 ada 54, 141 ada 55 ve 56, 143 ada 13 parselde kain villa niteliğindeki taşınmazlara ilişkin tapu kayıtlarının müflis kooperatifin iflâs masasından çıkarılmasına ve davacılar adına tesciline karar verilmiştir.

VII. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Yerel Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı müflis Özmenekşeler Konut Yapı Kooperatifi vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz İncelemesi

Yargıtay Kapatılan Yüksek 23. Hukuk Dairesinin 24.02.2022 tarihli ve 2021/5564 Esas, 2022/1016 Karar sayılı kararı ile hükmün onanmasına karar verilmiştir.

VIII. KARAR DÜZELTME

A.Karar Düzeltme Yoluna Başvuranlar Yargıtay Kapatılan 23. Hukuk Dairesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı müflis Özmenekşeler Konut Yapı Kooperatifi vekili ve davalı S.S. Divan Konut Yapı Kooperatifi vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

IX. İKİNCİ BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A.İkinci Bozma Kararı Kapatılan Yüksek 23. Hukuk Dairesinin 27.06.2022 tarih, 2022/3143 Esas, 2022/3619 Karar sayılı ilamı ile uyuşmazlığa ilişkin olarak ticaret mahkemesince heyet hâlinde inceleme yapması gerektiği belirtilerek, önceki onama ilamı kaldırılmış ve yerel mahkeme kararı bozulmuştur.

B.Yerel Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Yerel Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava ve asli müdahil müflis kooperatifin davası bakımından ilk hükmün kesinleştiği belirtilerek, asıl dava ve asli müdahil müflis kooperatifin davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, asli müdahil gerçek kişi davacıların kesinleşmiş mahkeme ilamı uyarınca peşin bedelli ortak oldukları ve sulh sözleşmesi uyarınca müflis kooperatife bırakılan bağımsız bölümlerin davacılara tahsisinin mümkün olduğu belirtilerek, asli müdahil gerçek kişi davacıların davalarının tapu iptali ve tescil istemi yönünden kabulü ile,

140 ada 54, 141 ada 55 ve 56, 143 ada 13 parselde kain villa niteliğindeki taşınmazlara ilişkin tapu kayıtlarının müflis kooperatifin iflâs masasından çıkarılmasına ve davacılar adına tesciline karar verilmiştir.

X. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Yerel Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı müflis Özmenekşeler Konut Yapı Kooperatifi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı müflis Özmenekşeler Konut Yapı Kooperatifi vekili, öncelikle iflas masasına başvurulmadığından davanın kayıt kabul olarak nitelendirilemeyeceği, halen müflis kooperatif ortağı olan davacıların işbu davayı açma hak ve yetkileri bulunmadığı, hiçbir ortağa tapu devri yapılmadığından eşitlik ilkesine aykırı hüküm kurulduğu, aleyhe nispi harç ve vekalet ücreti tayininin hatalı olduğu, son raporu tanzim eden bilirkişilerden birinin asıl davacının bu dava dosyasındaki eski vekili olduğu ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle yerel mahkeme kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi, kira alacağı ve sözleşmeye aykırılıktan dolayı tespit edilecek cezanın tahsili, asli müdahiller açısından tapu iptali ve tescil (iflas masasından çıkarma), bunun mümkün olmaması halinde taşınmaz bedelinin tahsili (kayıt-kabul) taleplerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme 1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Bozma kararına uyulmakla, kararın lehine bozulduğu taraf için usulü kazanılmış hak doğar. Bozma ilamına uyulması ile oluşan bu usule ilişkin kazanılmış hak, yalnızca yerel mahkemeyi bağlayıcı bir olgu değildir. Aynı zamanda önceki kararda "bozma" görüşü bildirmiş Yargıtay dairesini de bağlayıcı niteliktedir. İlk bozma ilamına aykırı şekilde ikinci bir bozma kararı verilemez.

Somut olayda; kooperatif ortağı olan asli müdahillerin tapu tescil talepleri, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollamasıyla, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 379. ve 480/3. maddeleri kapsamında bir alacak olmadığından, iflas masasından talep edilemeyecek nitelikte olsa da, yerel mahkemece masadan çıkarma kararı verilmiş ve her ne kadar hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiş ise de, Kapatılan Yüksek 23. Hukuk Dairesinin 13.11.2015 tarih, 2014/8964 Esas, 2015/7029 Karar sayılı bozma ilamına uyulmuş ve bozma kapsamına uygun hüküm kurulmuş olduğundan, asli müdahiller lehine oluşan usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak, bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

3.Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

XI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı müflis kooperatif vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalı müflis Özmenekşeler Konut Yapı Kooperatifinden alınarak Yargıtay duruşmasında vekil ile temsil olunan asli müdahil gerçek kişi davacılara verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,