Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/2482 K.2024/93

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen konkordato projesinin tasdiki davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı alacaklı ... ... Bankası A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiş olup direnme kararı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından bozulmuştur.

Bozma sonrası Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen karar davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin mali kriz içerisinde bulunduğunu, sunulan konkordato projesinin uygulanması halinde bu durumdan kurtulabileceğini ileri sürerek, konkordatonun tasdikini talep etmiştir.

II. CEVAP

Alacaklılar vekilleri tarafından sunulan müdahale dilekçelerinde; bir kısım alacaklılar davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.09.2020 tarihli ve 2018/690 Esas, 2020/538 Karar sayılı kararıyla; konkordatonun tasdiki koşullarının oluştuğu gerekçesiyle, talebin kabulü ile davacının konkordato projesinin tasdikine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklılar SGK, T. ... Bankası A.Ş. ve ... ... Bankası A.Ş. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

B.1. Alacaklı T.... Bankası AŞ vekili istinaf dilekçesinde; istem sahibi şirketin toplam 37.800.000,00 TL tutarındaki borcunun 13.000.000,00 TL'lik kısmının grup şirketi ... Makine Ltd. Şti'ne ait olduğunu, konkordato istenmesi için aranan şartların sağlanmadığını, müvekkili bankaya rehinli araçların şirketin faaliyetinde kullanılması gereken araçlar olmadığını ve karar tarihinden itibaren bir ay süreyle satışının yasaklanmasının yasaya uygun bulunmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

B.2. Alacaklı ... ve ... Bankası A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; projenin somut ve gerçekçi olmadığını, nisabın belirlenmesinde kaydedilmiş alacakların değil konkordato projesi onaylanmış kabul edilerek hatalı hesaplanan anaparaların nisapta dikkate alındığını, alacaklarının raporda hatalı biçimde gösterildiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

B.3. SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, kurum alacağının tamamının ödenmesinin gerektiğini, projenin somut, gerçekçi ve uygulanabilir olmadığını, ek kaynağın nasıl sağlanacağının açıklanmadığını, borçlunun samimi ve iyiniyetli olmadığını, borçlarından kurtulmayı amaçladığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 23.12.2020 tarihli ve 2020/1825 Esas, 2020/1685 Karar sayılı kararıyla; tasdik edilen konkordatonun, İİK’nın 308/c-3. maddesi hükmü uyarınca, 6183 sayılı Kanun kapsamında amme alacakları hakkında bağlayıcı olmadığını, alacaklı ... ... Bankası A.Ş. ve T. ... Bankası A.Ş.’nin İİK’nın 308/a maddesi uyarınca kararı istinaf hakları bulunmadığı gerekçesiyle, alacaklı SGK’nın istinaf başvurusunun hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine, alacaklı ... ... Bankası A.Ş. ve T. ... Bankası A.Ş. vekillerinin istinaf dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

A.1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklılar T. ... Bankası A.Ş. vekili ve ... ve ... Bankası A.Ş. vekilli temyiz isteminde bulunmuştur. A.2. Dairemizin 23.11.2021 tarihli ve 2021/1471 Esas, 2021/1681 Karar sayılı ilamı ile Bölge Adliye Mahkemesi kararı, alacaklı T.... Bankası A.Ş. vekilinin istinaf itirazlarının esasının incelenmesi gerektiği belirtilerek bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

B.1.Bölge Adliye Mahkemesinin 01.03.2022 tarihli ve 2022/138 Esas, 2022/319 Karar sayılı kararı ile, istinaf yasa yoluna başvuran T. ... Bankası A.Ş. vekilinin İİK’nın 304/1 maddesinde ifade edildiği biçimde tasdik duruşması öncesi itirazlarının bulunmadığı, İİK’nın 308/a maddesi uyarınca istinaf hakları olmadığı gerekçesiyle, önceki kararda direnilmesine karar verilmiştir.

B.2. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı T. ... Bankası A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 17.11.2022 tarih 2022/6-638 Esas 2022/1527 Karar sayılı kararıyla, ilk derece mahkemesince 14.08.2020 tarihli ara karar ile tasdik duruşmasına ilişkin gün tayin edilmesinden sonra alacaklı ... ... Bankası A.Ş. vekili tarafından, komiserler kurulunca mahkemeye teslim edilen nihai rapora ilişkin itirazları içerir 04.09.2020 tarihli dilekçenin sunulduğu, alacaklı ... ... Bankası A.Ş.’nin İİK’nın 304/1. maddesi uyarınca itiraz sebeplerini tasdik duruşmasından en az üç gün önce ve yazılı olarak bildirdiği gerekçesiyle, ... ... Bankası A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda belirtilen değişik gerekçe ile bozulmasına karar verilmiştir.

D. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı şirketin varlıklarının 55.995.452,94 TL, borçlarının 50.552.702,20 TL olduğu ve borca batık olmayıp 5.442.750,74 TL varlık fazlasının bulunduğu,varlık kapsamında kalan kasa, bankalar ve alıcılar hesapları toplamının 15.638.221,24 TL olduğu, böylelikle borç ödemede kullanılacak kaynak tutarının 67.444.486,87 TL'ye yükseldiği, bu veriler karşısında şirketin fazlasıyla nakit desteğinin bulunduğu,

buna rağmen alacaklıların (faiz, enflasyon, kur riski gibi riskler gözetildiğinde) her 1.000,00 TL için konkordato kapsamında süreç sonunda sadece 501,61 TL tahsilat yapabileceği ve dolayısıyla konkordatoda faiz verilmemek ve diğer riskler üstlenilmemek ya da alacaklıya yüklenmek suretiyle yüzde 49,84 oranında örtülü bir tenzilat yapıldığı sonucuna varılacağı, İİK’nın 305. maddesinde ifadesini bulan "kaynakların teklifle orantılı olması" koşulunun sağlanmadığı gerekçesiyle, T. ...

Bankası A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve konkordato tasdik talebinin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 8 taksitin sorunsuz olarak ödendiğini, sadece son taksit ödemesinin kaldığını, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, doğru olmayan tutarlar üzerinden hesaplama yapıldığını, hükme esas alınamayacağını,rayiç bilançoda yer alan borçların dikkate alınmamasının hatalı olduğunu, borç ödemede kullanılacak kaynakların yanlış değerlendirilme sonucu tespit edildiğini, orantılılık ilkesi koşulunun sağlanmadığı yönündeki kanaatin doğru olmadığını, değer kaybı hesaplamasının yorum yolu ile gerekçe yapılmasının yasal dayanağının bulunmadığını, konkordato projesinin yüksek bir oranla kabul edildiğini belirterek kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri, 2004 İcra ve İflas Kanununun 286 ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,