Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/2773 K.2024/348

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptalidavasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin kooperatifin 11.06.2016 tarihli yönetim kurulu kararıyla ortak olarak kabul edildiğini, söz konusu ortaklığa kabul tarihinde kooperatife ait villa için teknik şartnamede yazılı özelliklere göre anahtar teslim fiyatı 709.747,50 TL üzerinden müvekkiline tahsis edildiğini, kooperatif ile yapılan anlaşmaya göre bu bedelin dairenin teknik şartnameye uygun olarak inşa edilip anahtar tesliminde ödeneceğinin taahhüt edildiğini, genel kurul kararıyla belirlenmiş bir aidat ödemesi ve ödeme planının söz konusu olmadığını,

taraflar arasında yapılan anlaşmaya uygun olarak peşinat olarak müvekkili tarafından 200.000,00TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemelerin kooperatif kayıtlarına intikal ettirildiğini,2016 yılında kooperatif tarafından değeri anahtar teslimi 709.747,50 TL tutarında belirlenen konutun değerinin 15.05.2019 tarihinde 565.372,50 TL değer artışı yapılarak 1.275.120 TL olarak belirlendiğini, kooperatifçe çıkarılan borcun fahiş olduğunu bu borca dayanılarak verilen ihraç kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek 10.02.2020 tarihli ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı kooperatif vekili; müvekkili kooperatifin 22.06.2019 tarihindeki genel kurulunda yönetimin ibra edilmeyerek kuruluştan bugüne kadar görev yapan yöneticiler ve denetçiler hakkında hesap tetkik komisyonu oluşturulması ve bağımsız denetim şirketi ile anlaşılmasının kararlaştırıldığını, bu incelemeler neticesinde kooperatifin kurulduğu ilk günden itibaren pek çok yolsuzluk yapıldığının tespit edildiği,

suç duyurusunda bulunulduğunu,yeniden üyelerin ödemelerinin tespit edildiğini, davacının üyelikten çıkarıldığı tarihte toplam 3 adet üyeliğinin bulunmakta olduğunu,davacının kooperatiften ihraç edildiği üyeliğinin sadece 227 numaralı üyelik olduğunu,227 numaralı üyeliğini ise 15.05.2019 tarihli 11/5 numaralı yönetim kurulu kararı ile kazandığını, bu nedenle çıkarılan borcun fahiş olmadığını, ihraç kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kooperatifin üyelerine eşit işlem borcu altında olduğu, davacı her ne kadar kendisinin farklı bir sözleşme ile üye olduğunu belirtmiş ise de bu sözleşmeyi sunamadığı gibi böyle bir sözleşmenin varlığı dahi onun diğer üyeler gibi usulüne uygun alınmış ödeme kararlarını yerine getirmesini önlemeyeceği, dosya kapsamına göre davacının olması gereken ödemeleri yapmadığı gibi kendi bildirdiği sözleşme kapsamındaki ödemeyi dahi tamamlamadığı, bu nedenle kooperatif tarafından alınan ihraç kararının usule uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; htarnamelerde belirtilen borcun gerçeği yansıtmadığını, talep edilen bedelin fahiş olduğunu, ihtarnamelerde belirtilen borcun 509.747,50 TL'lik kısmına herhangi bir itirazlarının bulunmadığını, ancak 565.372,50 TL'lik borcu kabul etmediklerini, ihtarnamelerde müvekkilin ödemesi gereken borcun 1.075.120,00 TL olduğu belirtilmesine rağmen aldırılan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere müvekkilinin davaya konu üyelik için 709.745,50 TL ile ortak olduğu, bunun 200.000,00 TL'sinin peşin ödendiği, dolayısıyla müvekkilinin 509.745,50 TL bakiye borcunun kaldığı,

kooperatif genel kurulunun 29/09/2019 tarihli genel kurulunun 8. Maddesinde de, kooperatifin kurulduğu günden itibaren belirli bir peşinat yatıran fakat kalan bedeller için ödeme yapmayan ortaklara, peşinat tarihinden itibaren yıllık %9 faiz işletilmesi kararı alınmasına rağmen davalı kooperatifin müvekkilinin bakiye borcunu bu hükme aykırı olarak hesapladığını, dolayısıyla yapılan hesaplamanın gerçeği yansıtmadığını ve müvekkilinin gerçeği yansıtmayan borçtan dolayı ortaklıktan çıkartılması kararının Kooperatifler Kanunu, Kooperatif Ana Sözleşmesi ve mevzuat hükümlerine açıkça aykırı olduğunu, istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacıya gönderilen ihraç kararına dayanak olan 16/08/2019 tarihli ihtarnamede de belirtildiği üzere BI-2 nolu ikiz villanın davacıya 709.747,50 TL üzerinden tahsis edildiği, davacının 200.000,00 TL peşinat ödemesi yaptığı, dolayısıyla davacının bakiye 509.747,50 TL borcunun kaldığı,

davalı kooperatifin 29/09/2019 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısına ait toplantı tutanağının 8. maddesi ile kooperatifin kurulduğu günden itibaren belirli bir peşinat miktarı yatırarak konut tercihi yapan fakat kalan bedeller için kredi veya bono yoluyla aidat miktarı belirlenmemiş üyelerin aidatlarına peşinat tarihinden itibaren yıllık %9 yasal faiz işletilerek belirlenmesine karar verildiği, alınan bu karar uyarınca davaya konu bakiye borcun belirlenmesi gerekirken bağımsız bölümün 2019 yılı rayiç değeri olan 1.275.120,00 TL olarak tespit edilip yapılan 200.000,00 TL'nin mahsup edilerek belirlendiği,

bu durumda ihtarnamelerde istenen borç miktarı ile gerçek borç miktarı arasında fahiş bir fark oluştuğu, bu nedenle ihraç kararının gerçek borcu yansıtmayan ihtarnamelere dayalı olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; cevap dilekçesini tekrar ederek, Bölge Adliye Mahkemesinin davacının sanki ilk başvuru tarihi itibarıyla üyeliğe hak kazanmış gibi 709.747,50 TL'yi esas alarak hesaplama yapmasının açıkça hukuka aykırı olduğunu, davacının 2019 yılından önce üyelik sıfatının bulunmadığını, davanın reddi gerektiğini temyiz sebepleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali stemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 10. ve 16. maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,