Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/2781 K.2023/3086

Taraflar arasındaki konkordato davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ile asli müdahil ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kuruyemiş ticareti üzerine faaliyet gösterdiğini, 53 şubesinin ve 310 çalışanının bulunduğunu, ülkede yaşanan ekonomik kriz nedeni ile borçlarını ödemekte sıkıntıya düştüğünü; piyasadan milyonlarca lira ticari alacağının ve piyasa değeri 65.000.000 TL'yi bulan stoklarının mevcut olduğunu bildirerek konkordato hükümlerinden yararlanmak istemiştir.

II. CEVAP

Bir kısım müdahil alacaklılar davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İcra ve İflas Kanununun 302 nci maddesinde öngörülen nisabın sağlandığı, gelir tablolarına göre 2021 yılında 2020 yılına göre satışların ve brüt kârlılığın arttığı ancak 2022 yılının ilk 8 aylık döneminde satışlarının 13.163.559,33 TL olduğu, bunun da istemcinin sunduğu proforma gelir tablosu ile uyumlu olmadığı, yüksek harcamalar ve katlanılan faaliyet giderleri nedeniyle de kârlılığının düşük seviyelerde kaldığı,

teklif edilen tutarın teklif edilen vadelerde ödenemeyeceği, borçlu tarafından hazırlanan 2022 yılı ait iş planına göre işletmenin 2022 yılında öngördüğü satış/kârlılık rakamlarına ulaşmasının mümkün olmadığı, alacaklılara yapılan ödeme teklifinde bunun gerçekleştirilmesine ilişkin kaynak öngörülerinin iyimser ve gerçekleşme olasılığının zayıf olduğu, konkordato projesi için yasanın öngördüğü nitelikler yönüyle bakıldığında gerçekleşebilir bir proje olduğunu söyleyebilmenin zor olacağı gerekçesiyle tasdik talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; konkordato komiserleri tarafından kesin mühlet içinde tanzim edilen 06.09.2022 günlü raporda müvekkilinin borca batık olduğunun belirtildiğini, bilirkişi incelemesi yapılmayan stok bedellerinde varsayım üzerine değerlendirmelerde bulunulduğunu ve netlik taşımayan bu verilerek göre öngörülen satış rakamlarına ulaşılamayacağı gibi gerçeklikten uzak ve genel bir varsayım ile mahkemenin yanıltıldığını, komiserler kurulu raporunda faaliyetine devam eden on yedi şubeye ait stok tespitlerinin yapıldığı ve bunun 3.926.585,33 TL olarak belirlendiği,

ancak diğer on yedi şubeye ait stok tespitlerin bilirkişi incelemesinden henüz gelmediği belirtilerek bunlar için sadece ortalama metodu ile değerleme yapılarak sonuca gidildiğini, kapatılan şubelerdeki emtianın diğer şubelere taşındığını, bunların değerinin tespit dışında bırakıldığını, borca batıklığın hatalı saptandığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve istemin kabulü ile konkordatonun tasdikine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile nihai raporun mahkemeye sunulduğu 12.12.2022 gününe kadar mali tabloların bir kısmının tamamlanamadığı, komiserlerin diğer şubelerin ortalamasını alarak henüz varlıkları tam olarak saptanamamış bulunan şubelerin değerlemesini buna göre yaptıkları, raporda asıl gösterilmesi gereken mali verilerin mahkemeyi, alacaklıları, borçluyu ve yasa yolu denetimi yapacak organları tatmin edecek düzeyde olmadığı, gelinen noktada dosya, konkordato tasdik talebinin kabulü ya da reddi konusunda yeterince aydınlanmadığı,

bu konuda yeniden bilirkişi incelemesi yaptırmak gerekse de komiserler kurulunun açıklanamayan gecikmesi nedeniyle İcra ve İflas Kanunu'nun 304 üncü maddesinde ifade edildiği biçimde mühletinin dolduğu ve tasdik imkanının ortadan kalktığı gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararının eksik inceleme nedeniyle kaldırılmasına ancak yeniden inceleme yapmak konusunda kesin mühletten geriye süre kalmadığı için (İİK m. 304) konkordato tasdik talebinin bu kez usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf başvuru dilekçe içeriğinde ileri sürdüğü hususlara ek olarak, istinaf mahkemesi her ne kadar kesin mühletten geriye süre kalmadığı yönünde bir gerekçe belirtmiş olsa da bu süreye ek olarak kullanılabilecek ve üstelik re'sen karar verilebilecek İİK. 304/2 gereği en fazla 6 aylık daha süre bulunduğunu, esas yönünden ise nisabın sağlandığını ve tasdik şartlarının oluştuğunu beyan ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, konkordatonun tasdiki istemine ilişkinidir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

İİK’nın 304 vd maddeleri.

Hukuk Genel Kurulunun 09.11.2022 tarihli ve 2022/6-610 Esas, 2022/1462 Karar, 2022/6-671 Esas, 2022/1463 Karar, 08.02.2023 tarihli ve 2023/6-70 Esas, 2023/33 Karar ile 08.03.2023 tarihli ve 2023/6-239 Esas, 2023/187 Karar sayılı kararları.

3. Değerlendirme 1.Talep, borçlu şirketler hakkında, İİK’nın 285. vd. maddeleri uyarınca geçici ve kesin mühlet kararları verilmesi ile konkordato projesinin tasdiki istemine ilişkindir.

2.Borçlu hakkında kesin mühlet verilmesi konkordato projesinin başarıya ulaşma ihtimalinin varlığına bağlıdır. Mahkeme konkordato projesinin başarıya ulaşma ihtimali bulunduğuna kanaat getirirse borçlu hakkında kesin mühlet kararı verir. Yargılama sırasında kesin mühlet içinde bir karar verilemeyeceği anlaşılırsa; karar verilinceye kadar mühlet hükümlerinin devamına karar verilebilir.

3.Somut olayda mahkemece konkordato talebinin reddine karar verilmiş ve Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davanın esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak konkordato isteminin usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesinde, İcra ve İflas Kanunu'nun 304 üncü maddesinde ifade edildiği biçimde mühletinin dolduğu ve tasdik imkanının ortadan kalktığı gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararının eksik inceleme nedeniyle kaldırılmasına ancak yeniden inceleme yapmak konusunda kesin mühletten geriye süre kalmadığı için (İİK m. 304) konkordato tasdik talebinin bu kez usulden reddine karar verilmiştir.

Bu gerekçe hatalı bir değerlendirmeye dayanmakta olup kanun yolunda geçen sürenin konkordato talep eden davacı aleyhine olacak şekilde değerlendirilmesi doğru görülmemiştir. Zira yargılama sürecine etkisi bulunmayan, hiçbir kusuru olmayan talep edenlerin ve konkordatoya kabul oyu kullananların makul süre olarak kabul edilebilecek gecikme nedeniyle, cezalandırılmaları doğru görülmemiştir.

Böyle bir durum, sadece borçlunun değil; alacaklıların da zarara uğramasına neden olabilecektir.

Açıklanan nedenlerle; istinaf incelemesini yapan Bölge Adliye Mahkemesince, işin esasına girilerek, konkordato talebinin reddine ilişkin İlk Derece Mahkemesi kararının yerinde olup, olmadığı tartışılması gerekirken, yanılgılı gerekçelerle istemin usulden reddi doğru olmamış, kararın bozulması uygun görülmüştür.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz Olunan Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin 2023/918 Esas, 2023/831 Karar ve 10.05.2023 tarihli kararının ortadan kaldırılmasına,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin ise Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,