Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/3217 K.2024/2068

Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinin haksız feshinin tespiti ile teminat mektubunun iadesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 28.02.2017 tarihli “Park Bahçe Kent Temizliği Şoförlüğü Çöp Nakli İşinde Personel Çalıştırılması İçin Hizmet Alım İhalesi” sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin imzalanmasından sonra yapılan denetim ve kontrollerde, yüklenici şirket tarafından temin edilen araçlarda teknik şartnameye, sözleşme hükümlerine ve ayrıca yüklenici şirket tarafından ihale dosyasına sunulan ve temin edilen araçlara ait özellikleri gösteren raporlara aykırılıklar ve araçlarda eksiklikler olduğunun tespit edildiğini, ihalenin 16.4 ve 25. maddelerinin ihlal edildiği gerekçesiyle sözleşmenin feshedildiğini,

söz konusu bu tespit işlemlerinin davalı ... çalışanları tarafından rapor edildiğini, 4735 sayılı Kanun'un 20 maddesi gereğince en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarın olması gerektiğini ileri sürerek, davalı tarafından davacıya gönderilen sözleşmenin feshi işleminin iptali ile Türkiye Halk Bankası A.Ş ...

Şubesi tarafından düzenlenmiş bulunan 23.02.2017 tarih ... numaralı ... referans numaralı, 350.000,00-TL bedelli teminat mektubunun iadesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 28.02.2017 tarihinde sözleşme imzalandığını, ancak sözleşmenin imzalanmasından sonra yapılan denetim ve kontrollerde, yüklenici şirket tarafından temin edilen araçlarda teknik şartnameye, sözleşme hükümlerine ve ayrıca yüklenici şirket tarafından ihale dosyasına sunulan ve temin edilen araçlara ait özellikleri gösteren raporlara aykırılıklar ve araçlarda eksiklikler olduğunun tespit edildiğini, 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinde düzenlenen yasak fiil ve davranışlarda bulunulduğundan sözleşmenin 16.4 maddesine uyarınca sözleşmeyi fesih etme haklarının doğduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile eksikliklerin 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesi uyarınca sözleşme konusu işin yapılması veya teslimi sırasında hileli malzeme, araç kullanmak şeklinde değerlendirilmesinin mümkün olmadığı,

davacı yüklenicinin şartnamedeki araç özelliklerinin bir kısmına uymayarak işe devam ettiği, yüklenicinin işi sözleşme eki sayılan teknik şartnameye uygun olarak yerine getirmemesi nedeniyle en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtara rağmen aynı durumu devam etmesi halinde idarenin sözleşmeyi feshedebileceği ancak, dava konusu feshin bu usule göre yapılmadığından feshin iptali gerektiği,

696 sayılı KHK'nın 83.maddesine göre yapılan değerlendirmede de belirtildiği üzere yasa değişikliği sonrası personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı yapılamayacağından 375 sayılı KHK'nın geçici 23.maddesi uyarınca teminatın iadesi gerektiği, davacının muarazanın meni ve işbaşı yaptırılmasına dair talebinin aynı nedenle reddi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddine, davacı ile davalı arasında kurulan 28.02.2017 tarihli sözleşmenin feshine dair 21.03.2017 tarihli fesih işlemine iptaline, teminat mektubunun iadesine karar verilmiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle. 08.02.2017 tarihli ... Endüstri Tic. A.Ş tarafından hazırlanmış olan, sözleşmenin imzalanması aşamasında davacı şirket tarafından sunulan, 16 ...

28 plakalı konteynır dezenfekte aracın teknik özelliklerini gösteren raporun, teknik şartnamesine uygun olarak düzenlenen ihale dosyasına sunulmuş ise de müvekkili belediye tarafından yapılan kontrollerde ayrıca mahkemenin 2017/8 D.İş Sayılı dosyasında yapılan tespitte araçta 08.02.2017 tarihli teknik raporda belirtilen özelliklerin mevcut olmadığı,

davacı tarafından sözleşmesinin imzalanması aşamasında müvekkili idareyi yanıltıcı belgenin düzenlenmiş olduğu ve sözleşmenin imzalanması için bu belgenin kullanıldığını, araca ait teknik raporun salt sözleşmenin imzalanabilmesi amacıyla gerçeğe aykırı olarak düzenlenmiş olduğunu, davacı şirketin sahte belge düzenlemek kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek suretiyle ayrıca işin yapılması sırasında hileli araç kullanmak suretiyle 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinde düzenlenen yasak fiil ve davranışlarda bulunduğu,

bu halde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedilebileceğini açıklanan nedenlerle müvekkili belediye tarafından sözleşmenin 16/4 maddesi ile 4735 sayılı Kanun'un 20 ve 25. maddelerine göre sözleşmenin fesih edildiğini, fesih işleminin haklı olduğunu, belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı idare sözleşmenin imzalanması aşamasından önce sunulan 16 ... 28 plakalı konteynır dezenfekte aracına ilişkin 08.02.2017 tarihli ... Endüstri ve Tic.

A.Ş tarafından hazırlanmış olan aracın teknik raporunda belirtilen özelliklerin temin edilen araçta bulunmadığı, raporun gerçeğe aykırı olarak düzenlendiğini, sahte olduğunu, hileli araç kullanıldığını iddia etmiş ise de, davacı tarafından sunulan delillere göre feshe dayanak yapılan belgenin 01.03.2017 tarihinde davalı Belediyeye mail yoluyla gönderildiği anlaşılmış olup davalı idare tarafından belirtilen teknik raporun sözleşmenin imzalanma aşamasından önce sunulduğunun ispat edilemediği, davalı ... tarafından dava dışı ...

İnş. Tem. Elk. Met. Ve Tic. Ltd.

Şti.'ne ilgili şirketin talebi üzerine gönderilen 14.03.2017 tarihli yazı içeriğine göre, temin edilmesi gereken araçların teknik şartnameye uygun olarak teslim edildiğinin kabul edildiği, 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinde belirtilen koşullar oluşmadığından sözleşmenin 16.4 maddesi 4735 sayılı Yasan'ın 20/b maddesinde aranan şartların somut olayda mevcut olmadığı, yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine,

sözleşmede belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az 10 (on) gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi hâlinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edileceği hükmü gereğince davalı belediyenin 17.03.2017 tarihli tutanakta araçlarda mevcut olduğu tespit edilen eksikliklerin tamamlanması için sözleşmenin feshi öncesinde ihaleyi gerçekleştiren idare tarafından en az 10 (on) gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarın yasal bir zorunluluk

olduğu, şayet söz konusu ihtara ve verilen mühlete rağmen sözleşme hükümlerine aykırılık devam ederse, ancak o şart altında sözleşmenin feshedilebileceğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinin haksız feshinin tespiti ile teminat mektubunun iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri,

3-Değerlendirme 1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Dava, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinin haksız feshinin tespiti ile teminat mektubunun iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece feshin haksız olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde sözleşmenin iptaline karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

Ne var ki, yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanunun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1-Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 1-a numaralı bendinde "sözleşmenin" ibaresinden sonra yer alan "feshine dair 21.03.2017 tarihli fesih işleminin iptaline" ibarelerinin çıkarılarak yerine "sözleşmenin haksız feshedildiğinin tespitine" ibarelerinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcın istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesine gönderilmesine,