Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/3476 K.2023/3741

Taraflar arasındaki kooperatif davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

2013 yılından beri Tem-Toy İşletme Kooperatifinin Yönetim Kurulu Başkanlığını yapan ...'ın kooperatif ortağı olmadığını, ortak olmayan birinin kooperatif organlarında yer almasının yasalara aykırı olduğunu, kooperatif üyeleri hakkında suç duyurusunda bulunduğunu, burada hukuk mahkemelerince çözümlenmesi gerektiğinden bahisle takipsizlik kararı verildiğini, 22/06/2022 tarihinde ...'in denetim raporunu hükümet komiserine sorduğunda kooperatifin faaliyeti olmadığı için rapor düzenlenmediğini beyan ettiğini,

kooperatife ilişkin kar zarar tablosu talebinin reddedildiğini belirterek yerel mahkeme aracılığı ile suç duyurusunda bulunması talep etmiş, talep açıklama dilekçesi ile genel kurul kararının iptali ile mahkeme aracılığıyla suç duyurusunda bulunduğunu bildirmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dilekçesinde okunaklı anlaşılır olmayan hususlar bulunduğunu, suç duyurusunda bulunulduğunu, içeriğin ve dayanağın belli olmadığını, bu hali ile davanın reddinin gerektiğini, bilindiği kadarıyla davacının Ayşe Sema Okurer'den üyelik devraldığı hususu ileri sürülmüş ise de; dava dışı Ayşe Sema Okurer tarafından kooperatif hissesini devretmediğini, genel kurul kararının iptalinde kooperatife karşı dava açılması gerektiğini, yöneticilerin husumet ehliyeti bulunmadığını ileri sürerek, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın tüzel kişiliği bulunan S.S. Tem-Tay İşletme Kooperatifine karşı açılması gerekirken kooperatifin yönetici ve denetçilerine karşı açılması hatalı olduğunu, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, genel kurul kararının iptali istendiğinden davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açılmış olması nedeniyle usulden reddi gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 21/07/2022 tarihli dava dilekçesi ile davalı olarak S.S. Tem-Tay İşletme Kooperatifi yöneticileri ve denetçilerini göstererek ve bu kişiler hakkında suç duyurusunda bulunması istemi ile dava açtığı, talep açıklama dilekçesinde ise S.S.

Tem-Tay İşletme Kooperatifi yöneticileri ve denetçilerini davalı göstererek bu kez genel kurul kararının iptali ve suç duyurusunda bulunmasını talep ettiği, davacının suç duyurusunda bulunması istemi ile mahkemeye başvurmasında hukuki yararı bulunmadığından bu talebinin reddine, kooperatif genel kurulun iptali istemine ilişkin davaların kooperatif tüzel kişiliğine yönelik açılmasının gerekmesi, yönetim kurulu üyesi veya üyelerinin genel kurul iptali davalarında davalı sıfatı bulunmaması, davalı gerçek kişiler aleyhine açılan genel kurul kararının iptali istemli davada pasif husumet ehliyeti bulunmadığından, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı asil istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasalara aykırı olduğunu, hazırlanan hazırun cetvelinin yasalara aykırı olduğunu, hukukçu olmadığını, adli yardımda almadığını,25 yıllık hatırladığı bilgi ve belgeleri de kullanarak davayı hazırlamasının usul hatası yapmasına neden olduğunu, davalılara vekalet ücretine hükmedilmesinin adil olmadığını, genel kurula katıldığını ve hükümet komiserine verdiği dilekçeye ilişkin hiçbir işlem yapılmadığının öğrendiğini, 30 günlük süreyi de kaçırmanın heyecanı ile usul hataları yaptığını istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; mahkemece davacının davalı gerçek kişi kooperatif yöneticileri hakkındaki suç duyurusunda bulunulması talebi yönünden hukuki yararının bulunmadığı, kooperatif genel kurulunun iptali istemi yönünden ise bu davanın kooperatif tüzel kişiliğine yönelik açılması gerektiği, bu nedenle davalı gerçek kişi kooperatif yöneticilerin pasif husumetlerinin yokluğu gerekçesi yerinde ise de, hüküm ile gerekçenin uyumlu olmayarak davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğu, davacının istinaf talebinin resen nedenlerle kabulü ile karar kaldırılarak;

davacının davalılar hakkında suç duyusunda bulunması talebinin hukuki yarar yokluğundan usulden reddine, davacının genel kurul kararının iptali talebinin pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı asil temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kooperatif genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 470 ve devamı maddeleri. 3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı asilin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı harcın temyiz edenden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,