Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/4063 K.2024/153

Hasımsız olarak konkordato davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın bir kısım alacaklılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı alacaklılardan ... A.Ş. vekili, ... Bankası A.Ş. vekili, ... ... Bankası A.Ş. vekili, ... A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketlerin mobilya üretimi ve ticareti alanında faaliyet gösterdiğini, zaman içinde ekonomik durumlarının bozulduğunu, sunulan konkordato projesi kapsamında borçlarını ödeyeceğini ileri sürerek konkordatonun tasdikine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Müdahil alacaklı vekilleri sundukları müdahale dilekçeleri ile davaya müdahil olmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirketlere ait konkordato projesine ilişkin İcra ve İflas Kanunu’nun 302 inci maddesinin birinci fıkrasında aranan oy çoğunluğunun sağlandığı, konkordato projesinin başarıya ulaşma ihtimali bulunduğu, konkordato projesinin tasdik şartlarını taşıdığı gerekçesi ile konkordatonun tasdikine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesi’nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde bir kısım alacaklılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Bir kısım alacaklılar vekilleri istinaf dilekçelerinde ayrı ayrı; davacılar lehine verilen tasdik kararının kaldırılması gerektiğini, davacıların projesinin kanunun aradığı şartları taşımadığını belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alacaklılar .... Makine A.Ş, ... A.Ş, ... ... A.Ş, ... Bankası A.Ş. ve ... ... yönünden süresinden sonra istinaf isteminde bulunduklarından istinaf istemlerinin usulden reddine; alacaklı ... A.Ş. yönünden yapılan incelemede ise borçlunun konkordato nihai projesinde teklifinin kaynakları ile orantılı olduğu, alacaklı sayısı ve alacak miktarı yönünden İİK'nin 302. maddesindeki nisabın sağlandığı, borçlu şirketin gerekli teminat ve harcı yatırdığı, konkordatonun tasdiki yönünden tüm koşulların oluştuğu gerekçeleriyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı ... A.Ş. alacaklı ... Banka A.Ş. ve alacaklı ... ... Bankası A.Ş. ve alacaklı ... A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Alacaklı ... A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; istinaf istemlerinin süresinde olduğunu, davacıların faaliyetine son verdiğini, proje kapsamında ödemelerin yapılmadığını, projesinin de yasanın aradığı şartları taşımadığını ileri sürmüştür.

2. ... Bank A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; kararın tebliğiden itibaren istinaf süresinin başladığını,davacıların faaliyetine son verdiğini, proje kapsamında ödemelerin yapılmadığını ileri sürmüştür.

3. Alacaklı ... ... A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; alacaklarının projeye eksik yazıldığını, nisabın da hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

4. Alacaklı ... A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; davacıların faaliyetine son verdiğini, proje kapsamında ödemelerin yapılmadığını, projesinin de yasanın aradığı şartları taşımadığını, alacaklıları zarara uğratma kastıyla hareket ettiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri, İcra ve İflas Kanunu’nun İİK’nın 286 vd.

3-Değerlendirme

1.İcra ve İflas Kanununun 285. maddesi ve devamında, borçlarını, vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflâstan kurtulmak için konkordato talep edebileceği hükmü yer almıştır. Bu hüküm doğrultusunda amaç, borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklılara borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır. Ancak bu hüküm kaleme alınırken kanun koyucu bilinçli olarak konkordatonun tasdikini bazı şartlara bağlamış ve mahkemeye bu şartların varlığını resen değerlendirme görevi yüklemiştir.

2. Konkordato projesinin tasdiki için evvela projenin kanunun aradığı nisapla alacaklılar tarafından kabul edilmiş olması gerekmektedir. Bunun yanı sıra davacı borçlu tarafından teklif edilen tutarın kaynaklarıyla orantılı olması ve olası bir iflas halinde alacaklıların eline geçecek tutarın konkordato projesinde vaat edilen tutardan az olması yani konkordatonun alacaklılar için iflasa nazaran daha avantajlı olması gerekir. Bu şartlarla birlikte tasdik harcının yatırılması, imtiyazlı alacakların ve mühlet içi borçların da ödenmesi veya teminata bağlanması diğer şartlar olarak karşımıza çıkmaktadır.

3.İİK'nın 305. maddesinde aranan konkordatonun tasdiki şartları kamu düzenine ilişkin olup, mahkeme bunların varlığını re'sen araştırır. Gerekli koşulların bulunmadığını tespit ederse, talebin reddine karar verir. Kararın gerekçesinde, şartlardan hangisinin ya da hangilerinin mevcut olmadığını dayanaklarıyla açıklaması gerekir. Konkordatonun feshi sebeplerinden birinin tasdik aşamasında tespit edilmesi durumunda da tasdik talebi reddedilir. Bahsi geçen maddede sayılan tasdik şartlarından bir tanesi de, konkordato projesinde teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması şartıdır.

4. Konkordato sürecinde, dava teorisinin aksine yargılama sırasında değişen sermaye artırımı, ... ortaklığı yapılması vs. gibi durumların da nazara alınması, değişen hususların projenin uygulanabilirliğine etkisinin tartışılması gerekmektedir. Somut olaya bakıldığında, hükümden sonra sunulan kayyım raporları uyarınca davacıların, konkordato projesinde öngörülen ödeme planına uymaya muktedir olmadığı anlaşılmaktadır.

Öyle ki davacılar projede öngörülen taksitleri ödemediği gibi Kiraz Modern Mobilya Anonim Şirketi gayrifaal durumda olup ... Mobilya Limited Şirketi ise üretimini sonlandırmış stokta bulunan mallarını satmaktadır. Her iki şirketin de bilançosu borca batık durumdadır.

Bu durumda, mahkemece davacıların güncel durumu ve borç ödeme kabiliyetini yitirmiş olduğu değerlendirilerek gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırılıp şartlar mevcutsa iflas kararı verilmesi ve iflas kararı verilecekse İİK. 292/son uyarınca yetkili şirket temsilcisinin duruşmaya çağrılarak dinlenmesi gerekmektedir.

5. Öte yandan; mahkemece tasdik edilen konkordato projesinin ödeme planı ve taksitlerinin kararda yer almayıp komiser raporuna atıf yapılması Dairemizin yerleşmiş emsallarine aykırıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,