Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/907 K.2024/198

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen sıra cetveline itiraz davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; Asıl ve birleşen dosyalarda davacıların açtıkları davanın kabulüne, karşı davaların usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davalarda davalı /karşı davacı vekili tarafından duruşmalı temyiz edilmişse de 6100 sayılı Kanunun 369 ncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca duruşma isteğinin reddine, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl dosya davacı ... .... Taşımacılık San. Tic.Ltd. Şti. vekili; dava dışı borçlu şirket aleyhine 5 dosyadan icra takibi yaptıklarını, borçluya ait taşınmazın satıldığını, düzenlenen 21.10.2010 tarihli sıra cetvelinde davalılar ... Oto İnş.Nak.San. ve Tic. Ltd. Şti.ve ... Oto San. Tic. Ltd. Şti. alacağına 1.sırada yer verildiğini, davalıların alacağının senede dayalı olduğunu, senedin muvazaalı olarak düzenlendiğini, muvazaa iddiasının kabul edilmemesi halinde dahi müvekkili şirketin davalı şirketle garameye girmesi gerektiğini ileri sürerek sıra cetvelinin iptali ile davalıya ödenen payın müvekkilleri dosyalarına ödenmesini talep etmiştir.

Birleşen dosyalar( Birleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/578 E., 2010/579 E., Birleşen ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/567 E., Birleşen ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/588 E. ) dosyalarda davacılar...Mak. İml. San. ve Tic. Ltd. Şti, ... Gıda Ürün Tic. Paz. Ltd Şti, ... Taş. Hay. Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... ... Otom. Mak. İml. San. ve Tic. Ltd. Şti' vekili ; davalılar ... Oto İnş.Nak.San. ve Tic. Ltd. Şti.ve ... Oto San. Tic. Ltd. Şti. alacağının muvazaalı olduğunu, davalı alacaklıların ve borçlunun tacir olduğunu ticari defterler incelendiğinde davalılarının alacağının bulunmadığının görüleceğini ileri sürerek 21.10.2010 tarihli sıra cetvelinin iptali ile davalıya ödenen payın müvekkilleri dosyalarına ödenmesini talep etmiştir.

Birleşen (... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/294 E. 2013/366 K.) davada davacı ... .... Taşımacılık San. Tic.Ltd. Şti. vekili 21.10.2010 tarihli sıra cetvelinde müvekkilinin ... 3. İcra Dairesinin 2009/13598 Esas sayılı takip dosyasına yer verilmediğini, sıra cetvelinin iptaline ilişkin açılan davada 21.10.2010 tarihli sıra cetvelinin iptaline müvekkili dosyasının 4. Sıraya alınmasına karar verildiğini, ... 10. İcra müdürlüğünün 2009/11917 E., sayılı dosyasında 14.08.2013 tarihli sıra cetveli düzenlendiğini, sıra cetvelinde davalı alacağının muvazaalı olduğunu, ilk sıra cetveline karşı açılan muvazaa davasının derdest olduğunu bu davanın derdest dava ile birleştirilmesini talep etmiştir.

Karşı davada davacılar vekili; asıl ve birleşen davada davacıların alacaklarının muvazaalı olduğunu ileri sürerek asıl ve birleşen davacıların davalarının reddi ile ihale bedelinin sıra cetvelinde gösterildiği şekilde ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl ve Birleşen davalarda davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkillerinin alacaklarının dava dışı borçlu ... Ltd. Şti. ve daha evvel aynı adreste faaliyet gösteren ve biri diğerinin devamı niteliğinde olan ... Ltd.

Şti ile aralarındaki ticari ilişkiye dayandığını, müvekkillerinin borçluya çok kereler oto lastiği sattığını ve takibe konu edilen bononun da müvekkillerinin tahsil edilemeyen alacaklarına karşılık olmak üzere düzenlendiğini, dava dışı borçlu şirketin menkul mallarının haczedildiğini, dava dışı borçlunun imzaya itiraz ettiğini, aynı zamanda takibin iptaline yönelik dava açtığını, gayrimenkulün satışını geciktirmek için kıymet takdirine itiraz ettiğini, ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda müvekkillerinin alacaklarının muvaazalı olmadığının ortaya çıkacağını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.06.2017 tarihli ve 2014/457 Esas, 2017/641 Karar sayılı kararıyla; davalıların kambiyo senetlerine mahsus takibine borçlular tarafından imzaya itiraz davası açıldığı, yine takibe konu bononun kambiyo vasfı olmadığına yönelik şikayet davası açıldığı, davalıların şirket yetkilisi ... tarafından takibe konu senet de dahil olmak üzere kendisine ciro edilerek verilen senetler yönünden dava dışı borçlu şirket yetkilisi hakkında şikayette bulunması üzerine ...

Ağır Ceza Mahkemesinde resmi belgede sahtecilik, tacir veya şirket yöneticilerin dolandırıcılığı isnadıyla dava açıldığı, Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda sanıkların cezalandırılmalarına karar verildiği, bu durumunda taraflar arasında danışıklılık ve alacaklılardan mal kaçırma fikri içinde olduklarını söylemenin hayatın olağan akışına aykırılık teşkil edeceği, ayrıca davalılar ile dava dışı borçlu arasında ki hukuki ilişkinin 2006 yılına kadar gittiği,

senedin düzenleme tarihi nazara alındığında davacıların alacakların ekseriyetinin senedin düzenlenme tarihinden daha önce doğduğu hususu da dikkate alındığında muvazaa nedenine dayalı sıra cetveline itiraz eden asıl ve birleşen dosya davacılarının davalarının reddine, Karşı dava bakımından karşı davacının sıra cetvelinde 1. sırada olduğu, sıra cetveline itirazında hukuki yararı bulunmaması nedeniyle karşı davaların da usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davalarda davacılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 16.10.2020 tarihli ve 2017/1456 Esas, 2020/1214 Karar sayılı kararı ile; mahkemece borcun ödenmemesi üzerine davalı şirketler ile dava dışı borçlu arasında nizaların çıktığı, borçlu şirket yetkilileri hakkında ceza kovuşturmalarına başlandığı ve bu çerçevede davalılar ile borçlunun muvazaalı bir işleme taraf olamayacaklar sonucuna varmış ise de sıra cetveline itiraz davasının dayanacağı tek hukuki neden muvazaa olmadığı, borçlunun borçlu bulunduğu tutardan daha fazlasını üstlenmesi,

o sektörde rutin olan faiz oranından fazla faiz oranının kabulü, başkasına ait borçların üstlenilmesi gibi diğer alacaklıların alacaklarına kavuşmasını güçleştirecek hallerin de sıra cetveline itiraz nedeni yapılabileceği, davalıların dava dışı borçlu şirketten bononun keşide tarihi itibariyle borcunun 25.895,32 TL'den ibaret olduğu dava dışı ...'ın dava dışı ...'ın borcunu üstlendiği, bu üstlenme davalı şirketler için hüküm ifade ederse de sıra cetvelinde yer alan davacı alacaklılara karşı ileri sürülebilir bir hukuki işlem olmadığı bu durumda davalı ...

Oto Ltd.

Şti'nin alacağının birinci sırada ve anılan tutar kadar olduğu, muvazaa iddiasıyla sıra cetveline birden çok alacaklının itiraz ettiği, davalıdan artakalan tutarın bu alacaklılar arasında garame yapılarak paylaştırılması gerektiği gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak asıl ve birleşen dava davacıların davalarının kabulü ile 21.10.2010 tarihli sıra cetvelinde davalılar dosyasına 25.895,32 TL ödenmesine arta kalan bedelin asıl ve birleşen davalarda davacı alacaklılara garame yapılarak ödenmesine, karşı davacı ...

Oto. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti ile ... Oto. Lastik Tic. Ltd. Şti'nin karşı davalarının usulden reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davalarada davalı/karşı davacı vekili ve asıl davada ve birleşen (... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/294 E. 2013/366 K. dosyasında) davacı ... ... Taşımacılık San. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 30.03.2022 tarihli ve 2021/2362Esas, 2022/1788 Karar sayılı İlamı ile; dava konusu sıra cetvelinin ... 2. İcra (Hukuk) Mahkemesinin 16.02.2011 gün ve 2010/1106 E., 2011/169 K sayılı kararı ile iptal edildiği, bu kararın kesinleştiği ve daha sonra aynı satış bedeli için aynı icra dosyasından 14.08.2013 günlü yeni bir sıra cetveli düzenlendiği. Bölge Adliye mahkemesince bu hususta bir değerlendirme yapılmadığı gibi Birleşen dava (...

4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/294 E. 2013/366 K.) davacı/karşı davalı ... ... Taşımacılık San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin birleşen davaya ilişkin temyiz itirazları bakımından ise; birleşen davacı vekilinin alacaklı olduğu ... 3. İcra Müdürlüğünün 2009/13598 E sayılı dosyasına 21.10.2010 tarihli sıra cetvelinde yer verilmemesi nedeniyle ...

2. İcra Hukuk Mah. 2010/1106 Esas sayılı dosyası ile açtığı şikayet davası sonucu şikayetin kabulü ile sıra cetvelinin iptaline şikayetçi alacağının sıra cetvelinde 4. sırada yer verilmesine karar verilmiştir. 21.10.2010 tarihli sıra cetvelinin iptali üzerine 14.08.2013 tarihli sıra cetveli düzenlenerek birleşen davacı alacağı 4. sıraya alınmıştır.

Birleşen davacı itirazının 14.08.2013 tarihli sıra cetveline ilişkin olduğu hususu dikkate alınmadan birleşen bu dava ile ilgili olarak da kabul kararı verilmiş ise de, birleşen davacı vekilinin 14.08.2013 tarihli sıra cetveline ilişkin talebi ile ilgili olumlu ya da olumsuz bir değerlendirme yapılmaması da doğru olmadığı gerekçesiyle bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. İtiraz konusu sıra cetveli ... 2. İcra (Hukuk) Mahkemesinin 16.02.2011 gün ve 2010/1106 E., 2011/169 K sayılı kararı ile iptal edildiği, mahkemenin sıra cetvelini iptal gerekçesinin eldeki dosyanın da davacısı olan ... ... Taş. San. Tic. Ltd. Şti'nin alacaklı olduğu ...

3. İcra Dairesinin 2009/13598 sayılı takip dosyasının sıra cetvelinde gösterilmediği ve iptal üzerine düzenlenecek yeni sıra cetvelinde bu dosyanın da gösterilmesi gerektiğine ilişkin olduğu, bu iptal kararının özellikle hakkında muvazaa iddiası ileri sürülen davalı dosyasının durumunu, davacıların muvazaa iddialarını konusuz bırakacak şekilde değiştirmediği,

dosya yeni sıra cetvelinde de birinci derecede olduğu ve davacıların muvazaa iddialarının devam ettiği, İptal kararı ile davacı dosyası sıra cetvelinden çıkartılsa ya da alt sıralara indirilse idi, o zaman eldeki dava bakımından da etki yaratacağı, Yargıtay da bozma kararında sırf bu nedenle davanın konusuz kaldığı ya da reddinin gerektiği tespitinin yapılmadığı, ...

3. İcra Dairesinin 2009/13598 sayılı takip dosyasının önceki paylaştırmada gözden kaçırıldığı, bozma üzerine sıra cetveline dahil edilerek Asıl ve birleşen davalarda davacıların açtıkları davanın kabulüne davalıdan artakalan tutarın bu alacaklılar arasında garame yapılarak paylaştırılmasına, Karşı davacı ... Oto. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti ile ... Oto. Lastik Tic. Ltd. Şti'nin karşı davalarının usulden reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davalarda davalı /karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl ve Birleşen davalarda davalı /karşı davacı vekili temyiz dilekçesinde; gerekçeye esas alınan 15.06.2020 tarihli rapor ile yine aynı bilirkişi den alınan diğer raporlarda BA ve ... beyannamelerindeki bilgilerin müvekkili şirketlerin ticari defterlerini teyit eder nitelikte olduğunu, sonradan düzenlenmesi mümkün olmayan ve karşılıklı olarak birbirini doğrulayan BA ve ... bildirgeleri ile alacağın tespit edildiğini, dava dışı borçlu şirket ... ile ... şirketinin organik bağı bulunduğu ve birbirinin devamı şirketler olduğunu, müvekkillerden ... şirketinin bu şirketlerden toplam 537.743,00 TL alacağının var olduğunun belirtildiği,

müvekkili şirketin senedin güvencesi ile tanzim tarihinden sonra da mal vermeye devam ettiğini, hatta süreç içerisinde de alacağını kurtarabilmek ümidiyle hatır çekleri verdiğini, bu hususun ... şirketinin kendi sunmuş olduğu hesap tablosundan da belli olduğunu, müvekkillerinin borçlu şirketle diğer alacaklılardan mal kaçırmak üzere muvazaalı bir birliktelik yaratmak üzere bir araya gelmesinin mümkün olmadığını, kısmen kabule rağmen lehe ücreti vekalet ve dava masrafları takdir edilmediğini, garame yapılarak paylaştırılan rakamların doğru olmadığını, ihale bedelinin mahkemece nemalandırıldığını,

dosyaya yatan paranın an itibarı ile 814.788,71 TL yi bulduğunu, müvekkillerinin haklı olduğunu temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, muvazaa nedeniyle sıra cetveline itiraz istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri,

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilâmına uyulmuş ise de, bozma gereklerine uygun araştırma yapılıp hüküm tesis edilmemiştir. Asıl ve birleşen Birleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/578 E.2011/26 K.,Birleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/579 E.2011/27 K.,Birleşen ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/567 E. 2011/45 K.,Birleşen ...

3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/588 E. 2011/59 K. dosyalarda itirazın muvazaa nedeniyle 21.10.2010 tarihli sıra cetvelinin iptaline ilişkin olduğu, bu sıra cetvelinin ...

2. İcra hukuk Mahkemesinin 16.02.2011 gün ve 2010/1106 E., 2011/169 K sayılı kararı ile iptal edildiği, bu kararın kesinleştiği ve aynı satış bedeli için aynı icra dosyasından 14.08.2013 tarihli yeni bir sıra cetveli düzenlendiği, 21.10.2010 tarihli sıra cetveli iptal edildiğinden bu sıra cetveline ilişkin itirazlar bakımından dava konusuz kalmıştır.

Bu nedenle Bölge Adliye mahkemesince ilk sıra cetvelinin iptali kararının davacıların muvazaa iddialarını konusuz bırakacak şekilde değiştirmediği, davalıların yeni sıra cetvelinde de birinci derecede olduğu ve davacıların muvazaa iddialarının devam ettiği gerekçesiyle asıl ve birleşen dosyalar açısından iptal edilen sıra cetveli üzerinden garame yapılması doğru olmamıştır.

2.Öte yandan asıl ve birleşen davalarda davalı /karşı davacı vekili temyiz dilekçesinde taşınmazın bedelinin mahkemece nemalandırıldığını belirtmesi nedeniyle satış bedelinin numaralandırılması halinde taraflara ödenecek miktar değişeceğinden alacaklılara hüküm fıkrasında garame yapılarak alacaklılara ödenecek payların belirlenmesi de yerinde görülmeyerek kararın bozulması gerekmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,