Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/1219 K.2024/5165

1. Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı arsa sahibi ile davalı yüklenici ... arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi imzalandığını, sözleşme ile işin teslim tarihinin 31/12/2013 olarak belirlendiğini, taşınmazın davalı yüklenici ...'e devredildiğini, davalı yüklenici ...'in inşaata başlamadığını, yükümlülüklerini yerine getirmediğini, 05/11/2013 tarihinde sözleşmenin feshedileceği hususunda ihtarnamenin davalı yüklenici ...'e tebliğ edildiğini, davalı yüklenici ...'in taşınmazı 03/01/2014 tarihinde davalı ...'ya devrettiğini,

13/01/2014 tarihinde davalı ... ile davacı arasında gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmenin tapu kaydına şerh düşüldüğünü, davalı ...'nın da yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve 04/02/2015 tarihinde taşınmazı davalı ...'a devrettiğini, davalı ...'ın kötü niyetli olarak taşınmazı devraldığını, yapılan tescil işlemlerinin yolsuz olduğunu belirterek, Kars ili, Merkez ilçesi, İstasyon mahallesi, 177 ada, 16 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2.1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı ile davalı ... arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, taşınmazın sözleşme karşılığında davalı ...'e devredildiğini, davalı ... tarafından taşınmazın davalı ...'ya devredildiğini, davalı ...'nın da taşınmazı davalı ...'a sattığını, davalı ...'ın taşınmaz üzerine bina yaptığını, tapu kaydına satış vaadi sözleşmesi şerhinin işlenmesinin muvazaalı olduğunu, davacı ile davalı ... ve davalı ... arasında imzalanan sözleşmelerde tarafların iradesinin kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapılması olduğunu, satış vaadi sözleşmesi iradelerinin bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.2. Davalı ... ve ...'e usulüne uygun olarak yapılan tebligata rağmen davaya karşı cevap dilekçesi sunmamıştır.

3. İlk Derece Mahkemesince; arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi nedeniyle yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil davasında, arsa sahibi tarafından yapılan devrin avans niteliğinde bulunduğu, sözleşmenin tarafı olmayan kişilerin taşınmazın mülkiyetini kazanmaları için yüklenicinin yükümlülüklerini yerine getirmesinin gerektiği, davacı arsa sahibi ile davalı yüklenici ... arasında imzalanan sözleşmede yüklenicinin yükümlülüklerini yerine getirmediği ve taşınmazı davalı ...'ya, onun da davalı ...'a devrettiği,

arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde talep haklarının sözleşmenin taraflarınca ileri sürülmesinin gerektiği, taraf olmayana karşı talepte bulunabilmesi için borcun nakli ya da alacağın temliki sözleşmesinin bulunmasının gerektiği, davacının talebinin yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı olduğu, sözleşmeden kaynaklanan hakkın istenilmediği, taşınmazın davalı ...'a satılması tarihi itibari ile tapu kaydında satış vaadi şerhinin bulunduğu, davalı ...'ın iyi niyetli olmadığı,

yüklenicilerin yükümlülüklerini yerine getirmemeleri nedeniyle geriye etkili feshin koşullarının oluştuğu ve davalılar adına yapılan tescillerin yolsuz tescil haline geldiği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

4. İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı ... vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi tarafından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

5. Bu karara karşı davalı ... vekilince süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

6. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ise de; davacı arsa sahibi ile davalı yüklenici ... arasında imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince taşınmazın yüklenici ...'e devredildiği, yüklenici ...'in inşaata başlamadığı için davacı tarafca ihtar edildiği, bu ihtar üzerine yüklenici ...'in taşınmazı davalı ...'ya tapuda devrettiği, ... devraldıktan sonra 13/01/2014 tarihinde davacı ile satış vaadi sözleşmesi imzaladığı, daha sonra da sözleşme konusu taşınmazı Arslan Üsta'ya, onun da davalı ...'a sattığı dosya içeriği itibari ile sabittir.

Davacı davasını arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayandırmıştır.

Bu durumda arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi için Kars 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/5 esas sayılı dosyasında açılan davanın neticesi bu davayı etkileyeceğinden, birleştirilmesi mümkün ise her iki dosya birleştirilerek, mümkün değilse geriye etkili fesih dosyasının neticesi beklenerek karar verilmesi gerekirken, bu zorunluluğa riayet edilmeksizin karar verilmesi doğru olmamış, İlk Derece Mahkemesi kararı ile bu karara karşı istinaf başvurusunun reddine ilişkin karar usul ve yasaya aykırı görülmüş, kararın bozulması gerekmiştir.