Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/1730 K.2024/4079

Davacı vekili, davalı kooperatifin üyesi olan müvekkiline kooperatif tarafından 1.017.840,00 Türk Lirası borcu olduğu gerekçesiyle noter kanalıyla iki ayrı ihtarname gönderildiğini, müvekkilinin borcu ödemek istediğini ancak gecikme cezasına itiraz ettiğini, davalı kooperatifin 13.08.2020 tarihli genel kurulunda aylık %4 gecikme cezasına ilave olarak bankadan alınan kredilerin ödenmemesi durumunda aylık %1,5 oranında gecikme cezası daha alınmasına ve yine aylık 20.000,00 Türk Lirası aidat alınmasına karar verildiğini, kooperatifin kur'alar çekilmiş olmasına rağmen aidat kararı almasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek,

müvekkilinin kooperatife olan borcunun tespiti ile aylık %4 olarak uygulanan gecikme cezasının kanuni sınırlara indirilmesine, 13.08.2020 tarihli genel kurulun 6 ncı maddesinde alınan 30.09.2020 tarihinde borcun defaten kapatılmasına ilişkin hükmü ile kapatılmaması halinde ekstra %1,5 gecikme cezası ve aylık 20.000,00 Türk Lirası aidat alınmasına ilişkin kararın iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacıya gönderilen ihtarlarda gecikme cezası uygulanmadığını, genel kurulun 6 ncı maddesinin oy birliğiyle kabul edildiğini, genel kurulda alınan kararların hukuka uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince TBK'nın 120/2. maddesi hükmüne göre genel kurulun kararlaştırabileceği faiz oranın üst sınırının yıllık % 18 aylık % 1.5 olması gerektiği, bu haliyle 4 ve 8 numaralı genel kurul kararlarında kararlaştırılan aylık %4' lük gecikme faizi belirlemesinin Yasa hükmüne aykırı olduğu,

emredici hükümlere aykırı kararların baştan itibaren hüküm ifade etmeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kooperatifin 13/08/2020 tarihli genel kurul toplantısında gündemin 4 ncü maddesi ile 8. maddesinde alınan kararlardaki yasal faiz oranının iki katını aşan kısmının yok hükmünde olduğunun tespitine, 6. maddeye yönelik iptal isteminin hak düşürücü süre yönünden reddine, davacının eda davası açılacak yerde borcun tespiti isteminde bulunmasında hukuki yarar olmadığı gerekçesiyle, kooperatife olan borcun tespiti isteminin usulden reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi tarafından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı süresinde davalı vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi kararı, Dairemiz'in 11.09.2023 tarih 2022/3672 E. ve 2023/2635 K. sayılı ilamı ile bozularak dosya ilk derece mahkemesine gönderilmekle, ilk derece mahkemesinin bozma ilamına uyarak verdiği;

genel kurul kararının 6. maddesine yönelik iptal isteminin hak düşürücü süre yönünden reddi ve kooperatife olan borcun tespiti isteminin usulden reddine ilişkin hususların kesinleştiğinden bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına, genel kurullarda alınan faiz kararının TBK'nın 88 ve 120 maddelerine aykırılık nedeniyle yoklukla malul olduğunun tespitine ilişkin istemin hak düşürücü süre yönünden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmekle dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

1. İlk derece mahkemesinin bozmaya uyarak verdiği kararın genel kurulda alınan faiz kararının yoklukla malul olmadığına ilişkin kısımları usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

2. 6100 sayılı Kanun'un 297 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre hüküm fıkrasında, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi zorunludur. Bu biçim, yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereğidir. Aksi hâl, hükmün infazında zorluklara ve tereddütlere, yargılamanın ve davaların gereksiz yere uzamasına, davanın tarafı bulunan kişi ve kurumların mağduriyetlerine sebebiyet verecek ve kamu düzeni ve barışını olumsuz yönde etkileyecektir.

Kooperatifler 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında tacir sayıldığından (YİBBGK 12.11.2021 tarih ve 2020/2 E., 2021/3 K.) kooperatifin genel kurulunda Türk Borçlar Kanunu'nun 88 ve 120 nci maddelerinde belirtilen sınırlama ile bağlı olmaksızın faiz belirleyebileceği, kooperatif genel kurulunda alınan faiz kararının yoklukla malûl olmadığı, genel kurul kararının iptaline ilişkin davanın ise Kooperatifler Kanunu'nun 53 ncü maddesinde belirtilen 1 aylık hak düşürücü sürede açılmadığı sabittir.

Bu halde mahkemece davacının talepleri yönünden kooperatife olan borcun tespiti istemi yönünden davanın hukuki yarar dava şartı yokluğundan usulden reddine, genel kurul kararının iptaline ilişkin davanın hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmesi gerekli ve yeterli iken hüküm fıkrasında tereddüt oluşturacak şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, sonucu itibarıyla doğru bulunan kararın düzeltilerek onanması, 6100 sayılı Kanun’un 370 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü gereğidir.