Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/1752 K.2024/5231

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatifin ortağı olduğunu, kooperatifin 2018 hesap yılı Olağan Genel Kurulunun 04.05.2019 tarihinde yapıldığını, gündemin 8. maddesinin yönetim ve denetim kurulu üyelerinin seçimine ilişkin olduğunu, kooperatifin 3944 ortağı olup, 412 ortağın asaleten, 992 ortağın vekaleten olmak üzere toplam 1404 ortağın hazirun listesini imzaladığını, 8. maddenin görüşülmesi sırasında toplantı nisabının tespit edilmediğini, beyaz liste ile seçime giren yönetim ve denetim kurulu asil ve yedek üyelerinin 335 oy, yeşil liste ile seçime giren yönetim ve denetim kurulu asil ve yedek üyelerinin ise 281 oy aldığını,

buna göre toplam 661 ortağın katılımı ile oylama yapıldığını, ancak ana sözleşmenin 33. maddesi uyarınca kooperatifin 3944 ortağın en az 1/4'ü olan 986 ortağın şahsen veya temsilen seçim sırasında hazır bulunması gerekirken, bu toplantı nisabına ulaşılamadığını, ayrıca 986 ortağın yarısından bir fazlası olan 494 kabul oyu ile karar alınması gerekirken karar nisabına da ulaşılamadığını, bu nedenle genel kurulun yönetim ve denetim kurulu üyelerinin seçimine dair kararının mutlak butlanla batıl olduğunu,

ayrıca Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/1119 Esas sayılı dosyasında verilen karar ile bir önceki genel kurulda yapılan seçim yok hükmünde sayıldığından, aynı yönetim ve denetim kurullarının yeniden seçilmesinin hukuken mümkün olmadığını ileri sürerek 8. maddenin yok hükmünde olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacı toplantıya katılmadığından ve muhalefetini tutanağa geçirmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, toplantıya 1404 ortağın katıldığını ve toplantı nisabının sağlandığını, 1000 ortak sayısını aşan kooperatiflerde her bir ortağın 9 ortağı temsilen oy kullanabileceğini, ancak organ seçiminin de bir ortağın ancak bir ortağı temsil edebileceğini, organ seçimine ilişkin 8 no.lu kararda toplantı ve karar nisabına aykırılık bulunmadığını, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/1119 Esas sayılı dosyasında verilen kararın kesinleşmediği gibi, başka bir genel kurul kararına ilişkin davada verilen kararın bu davaya dayanak olamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, yönetim ve denetim kurulu seçimine ilişkin oylamadan önce toplantı yeter sayısı ile ilgili sayım yapılmadığı, bu nedenle bir önceki maddede toplantıya katılanların sayısının esas alınacağı, buna göre toplantıya katılan 1374 ortağın yarısından bir fazlası olan 688 karar nisabına ulaşılamadığı, bu nedenle 8 no.lu kararın mutlak butlan ile batıl olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 8 no.lu kararın mutlak butlan ile hükümsüz olduğunun tespitine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi tarafından, kooperatifin toplam ortak sayısı 3944 olup, toplantı nisabının 986 olduğu, gündemin ilk yedi maddesinin görüşülmesi sırasında toplantı nisabı sağlanmış ise de, kooperatif denetim kurulunun asil ve yedek üyelerinin seçimine ilişkin 8. maddenin görüşülmesi sırasında, oylamadan önce salonda bulunan üye sayısı tespit edilmeyip, sonuçta 616 oy kullanıldığı,

bu durumda, oylama sırasında toplam 616 ortağın bulunduğunun kabulü gerektiğinden, her alınan karar için bulunması gereken toplantı nisabına (986) bu maddenin görüşülmesi sırasında ulaşılamadığı, mahkemece bu nedenle 8 no.lu kararın mutlak butlanla batıl olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken, genel kurulun 7 no.lu kararındaki ortak sayısını esas alarak toplantı nisabının bulunduğu, ancak karar nisabının bulunmadığı yönündeki gerekçesi doğru görülmediği gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı gerekçesi düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesine,

davanın kabulü ile 04.05.2019 tarihli genel kurul toplantısında alınan 8 no.lu kararın mutlak butlanla batıl olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekilince süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 48. maddesi "Genel Kurulda her ortak yalnız bir oya sahiptir. (Ek fıkra:03.06.2010 - 5983 S.K./1.mad) Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri hariç olmak üzere, ortak sayısı 500'den fazla olan kooperatiflerin ve üst kuruluşlarının genel kurul toplantılarındaki yönetim ve denetim kurulu belirleme seçimleri, gizli oy açık tasnif esasına göre yapılır.

Kooperatiflerin organ seçimlerinde her ortak, en fazla bir ortağı temsilen oy kullanabilir.

Anasözleşmelerin bu fıkraya aykırı hükümleri uygulanmaz" hükmünde yer alan kooperatif organ seçiminde her ortak en fazla bir ortağı temsilen oy kullanabilir kuralı nedeniyle 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 49. maddesinde öngörülen üye sayısı 1000'in üstünde olan kooperatiflerde anasözleşme ile her ortağın en çok 9 olmak üzere birden fazla başka ortağı temsil edebileceği hükmü, kooperatif organ seçimlerinde uygulanamayacaktır.

Bu nedenle anılan kural toplantı yeter sayısını etkileyen bir kuraldır. Organ seçimine ilişkin karar yeter sayısı toplantı nisabını da etkilemekte, organ seçimine ilişkin madde yönünde ayrı bir toplantı nisabı oluşmakta, elinde birden fazla vekaleti olan bir üye en fazla iki üye olarak kabul edilmektedir.

Bu belirlemelere göre, toplantı yeter sayısının mevcut olması halinde karar nisabı toplantıya asaleten ve vekaleten katılanların yarısından bir fazlasıdır. Organ seçimi dışında asaleten katılan ortakların birden fazla iki, üç, dört, beş, altı, yedi, sekiz ve son olarak dokuz ortağı temsilen kooperatif genel kurulunda bulunabileceğine göre toplantı yeter sayısı belirlenirken asaleten ve vekaleten kullanılan toplam oy sayıları dikkate alınacaktır.

Somut uyuşmazlıkta asaleten katılan üye sayısı hazirun cetveline göre toplantının başında 412 kişidir. Toplantı devam ederken toplantı tutanağına göre toplantının divan heyeti seçimine ilişkin ilk maddelerinde 1404 kişinin oy kullandığı 5 no.lu gündem maddesinde 1356 kişinin oy kullandığı dava konusu 8. maddeden bir önceki madde olan 7. maddede ise 1374 kişinin oy kullandığı anlaşılmaktadır.

Kooperatifler Kanunu 48. maddeye göre organ seçiminde bir kişi en fazla bir kişiye vekaleten oy kullanabileceğine göre toplantı boyunca asaleten hazır bulunan üyelerin toplantı salonundan hiç ayrılmadan toplantının devam ettiğinin kabulü halinde dahi organ seçimine ilişkin toplantı yeter sayısı asaleten katılanların 2 katı olan 824 sayısıdır. Yine bu kabule göre karar yeter sayısı ise 824 sayısının yarısından bir fazlası olan 413 sayısıdır.

Dosya kapsamı, toplantı tutanağı ve bilirkişi raporuna göre organ seçimine ilişkin 8. maddenin görüşülmesinde ayrı bir yoklama yapılmamış, kaç üyenin asaleten, kaç üyenin vekaleten oy kullandığı tespit edilmemiştir. Ancak Dairemizin yerleşik içtihatlarına göre genel kurul toplantısı sırasında üyelerin toplantı salonunu terk etmeleri ve görüşülen maddede ayrı bir asaleten ve vekaleten oy kullanan sayısının tespit edilmemesi halinden bu oylamanın ayrı ayrı tespit edildiği önceki gündem maddelerindeki asaleten ve vekaleten kullanılan oyların sayısı dikkate alınır.

Buna göre organ seçimine ilişkin 8. madddeden bir önceki madde olan 7. maddede denetim kurulu ibrası 7 red oyuna 1367 kabul oyu almıştır. Toplam oy sayısı 1374 olmaktadır. Bu durum toplantının başında bulunan 1404 toplam oy sayısının toplantı boyunca korunamadığını üyelerin bir kısmının toplantıdan ayrıldığını göstermektedir.

Dava konusu Genel Kurul Gündemi'nin 8. maddesinin görüşülmesinde çekimser oy kullanan olup olmadığı belirtilmeksizin, seçilen yönetim kurulunun 338 kabul 281 ret oyu aldığı toplam 616 oy kullanıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda gerek toplantı nisabının gerekse başlangıçtaki hazirun cetvelinde bulunan 824 sayısı aynen korunmuş olsa dahi bunun yarısından bir fazlası olan 413 sayısının asaleten bulunmadığı dolayısıyla dava konusu organ seçimine ilişkin maddede gerek toplantı gerekse karar nisabının oluşmadığı anlaşılmaktadır.

Dairemizin organ seçimine ilişkin toplantılarda Kooperatifler Kanunu'nun 48. maddesindeki kural gereğince bir kişinin en fazla bir kişiye vekalet edebileceği kuralı gereğince toplantı nisabının en fazla toplantıya asaleten katılanların iki katı olacağına ilişkin yerleşik içtihat ve uygulaması da aynı yöndedir. (Yargıtay Kapatılan 23. Hukuk Dairesi 06.10.2015 tarihli, 2014/664 E., 2015/6310 K., Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 14.12.2022 tarihli, 2022/127 E., 2022/5843 K., Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 24.06.2024 tarihli, 2023/1626 E., 2024/2239 K. sayılı ilamları)

Buna göre organ seçimine ilişkin kararda hem toplantı yeter sayısı hem de karar yeter sayısı bulunmadığından, istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında 04.05.2019 tarihli genel kurulda alınan 8 no.lu kararın mutlak butlanla batıl olduğunun tespitine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan davalının tüm temyiz itirazlarının reddiyle kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.