Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/1994 K.2025/2201

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri ile dava dışı ... Çevresi Turizm Geliştirme Çev. Kor. ve Temizliği, Yatırım Hizm. Alt Yapı Tesis Yapma İşletme Birliği' nin 21.08.2012 tarihinde ... Çevre Birliği Katı Atık Bertaraf Tesisi İnşaatı Sözleşmesi imzaladıklarını, dava dışı ...

İşletme Birliği tarafından tesisin yapılacağı yer ile ilgili ağaç kesim işlemlerinin zamanında yapılmamasından dolayı müvekkili şirketler tarafından birliğe 15.11.2012 tarihli yazı ile bu durumun bildirildiğini ve birlikten sözleşmenin revize edilerek ek süre verilmesinin talep edildiğini, dava dışı birlik tarafından Giresun Orman Bölge Müdürlüğü-...'ne söz konusu sahadaki ağaçların ne zaman kesileceğinin sorulduğunu ve Giresun Orman Bölge Müdürlüğü-...'nün 19.11.2012 tarihli cevabi yazısı ile 15.12.2012 tarihinde sahadaki kesim işlemenin bitirileceğinin bildirildiğini,

davalı ...'nce verilen bu cevabi yazıya istinaden 29.11.2012 tarihli yazı ile müvekkillerine 3 ay süre uzatımı verilerek işin bitim tarihi olarak 03.12.2013 tarihinin bildirildiğini, müvekkili şirketlerce 03.12.2012 tarihinde işe başlamak üzere yine sahaya gidildiğini, ancak sahanın halen hazır olmadığının görüldüğünü, taraflarınca ...

Çevre Birliği'ne Ünye Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/161 Esas, 2019/417 Karar sayılı ilamı ile zarar ve mahrum kalınan kâr payı için ilgili mevzuat hükümlerine göre dava açıldığını, açılan dava sırasında alınan 3'lü bilirkişi raporuna göre müvekkillerinin zararı olan 393.900,00 TL' nin tazmin edilmesi gerektiğini, anılan davada mahrum kalınan kâr payı taleplerinin kabul edilmediğini, gerekçesinin de huzurdaki davanın davalısı ...'nün yeri teslim etmemesinden kaynaklanan kusurunun gösterildiğini, bu ilam için istinaf ve temyiz yoluna başvurulduğunu,

kesinleştiğini ve dolayısıyla müvekkili şirketlerin mahrum kaldığı kâr payının sorumlusunun huzurdaki davalı ... olduğunun da kesinleştiğini, müvekkili şirketlerin oluşan 393.900,00 TL mahrum kalınan kâr payının davalı idareden alınarak taraflarına verilmesini, yargılama giderleri ve karşı taraf vekalet ücretinin davalı taraftan tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı taraf ile müvekkili kurum arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığını, söz konusu davanın müvekkil kurum ile herhangi bir ilgisi bulunmadığını, davacıların sorumluluğun kendilerine ait olduğuna ilişkin iddiasının Ünye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi' nde görülen 2019/161 Esas ve 2019/417 Karar sayılı dosyaya dayandığını, dosyanın 19.06.2019 tarihinde karara çıktığını, karardan sonraki iki yıllık ve on yıllık süre içerisinde dava açılmadığını, Ünye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 2019/161 Esas ve 2019/417 Karar sayılı dosyasında verilen kararı kabul etmediklerini,

dava konusu arazinin Orman Bölge Müdürlüğü'nün 11.10.2012 tarih ve 87 sayılı olurları ile Ünye Belediye Başkanlığı ... Çevre Birliği adına katı atık bertaraf düzenli depolama tesisi izni çerçevesinde saha teslim tesellüm tutanağı ile 31.10.2012 tarihinde izin isteyen kuruma teslim edildiğini, sonra izin verilen alan ile ilgili tüm sorumlulukların izin alan kuruma geçtiğini, davanın hukuki temelden yoksun olarak açıldığını haksız ve mesnetsiz davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının hukuka aykırı bir davranışından söz edebilmek için kanun gereği kendisine yüklenen bir sorumluluğunu ifa etmemesi veya mevzuatın çizmiş olduğu sınırlar dahilinde imzalamış olduğu sözleşme hükümlerini yerine getirmemesi veya kanun veya sözleşme kapsamında bir yükümlülüğünü yerine getirirken kusuru ile (hizmet kusuru) bir kimseye zarar vermesi gerektiği, davacılar ile dava dışı ...

Çevresi Turizm Geliştirme ... Birliği arasında imzalanan 22.08.2012 tanzim tarihli sözleşmenin tarafının davalı olmayıp, sözleşme kapsamında davacıların davalıdan yoksun kalınan kâr talebinde bulunmasının mümkün olmadığı, davalı tarafından davacılara yöneltilen icrai bir eylem söz konusu olmadığından icrai hizmet kusuru nedeni ile davacıların davalıdan yoksun kalınan kâr talebinde bulunmasının da mümkün olmadığı, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın madde 123;

''İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir.'' hükmü gereğince idarenin görevleri kanunla düzenlenmekte olup 6831 sayılı Orman Kanunu (hususen ormana yapılacak tesislerle ilgili 17 ve 18. maddelerinde) ve Orman Kanunu'nun 17. ve 18. Maddelerinin Uygulama Yönetmeliği (yönetmeliğin 12. maddesinde davalı idarenin izin makamı olduğu kanundaki düzenlemeye koşut olarak tekrar edilmektedir) ile 3234 sayılı Orman Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun ve bu kanuna dayanarak çıkartılan 24.01.2011 tarihli,

27825 Resmi Gazete Sayılı Orman Genel Müdürlüğü Taşra Teşkilatı Kuruluş ve Görev Yönetmeliği'nde idareye sözleşmeye konu alanın kesimi hususunda bir yetki ve sorumluluk yüklenmediği, bu nedenle davalı idarenin ihmal sureti ile de olsa kanundan kaynaklı bir görevini yerine getirmediğinin söylenemeyeceği ve dolayısı ile hukuka aykırı bir davranışının varlığından bahsedilemeyeceği, bu bağlamda davacıların talep etmiş oldukları yoksun kalınan kâr talebi ile davalı idarenin bir sorumluluğunun olmadığı,

Ünye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/161 Esas ve 2019/417 Karar sayılı hükmünün gerekçe kısmında her ne kadar ''...tesisin inşa edileceği alanın hazır (hale) getirilmesi ayrı bir idare olan ...'nün yetkisinde kaldığı...'' belirtilmiş ise de sözleşmenin tarafı olmayan ve kanunen kendisine böyle bir yükümlülük yüklenmeyen davalı idarenin ne için sözleşmeye konu alanın hazır hale getirilmesinde yetkili olduğu gerekçelendirilmediği gibi ilamların gerekçe kısmının mahkemeleri bağlamayacağı, davacılar vekilinin dava dilekçesinde belirttiği gibi yoksun kalınan kârdan,

Ünye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/161 Esas ve 2019/417 Karar sayılı kararının derecattan geçerek kesinleşmesi nedeni ile, davalının sorumlu olduğunun kesinleştiği iddiasının yersiz olduğu, davalı ... tarafından dava dışı ... Çevresi Turizm Geliştirme ... Birliği'nin 19.11.2012 tarihli yazı ile ...

Orman İşletme Şefliği'nin izin irtifak çalışmaları programında bulunan sözleşmeye konu alanın 15.12.2012 tarihinde ağaçların üretiminin (kesim işleri) tamamlanacağını bildirmesinin davalıyı davacıya karşı yükümlü hale getirmeyeceği gibi (zira kendisi izin makamıdır), dava dışı ... Çevresi Turizm Geliştirme ... Birliği' nin Ordu Valiliği'ne yazdığı M.52.6.CÇT.0.06.01-38 Sayı ve 02.05.2013 tarihli yazılarında alanın ağaç kesim işlerinin davalı ...

Şefliği tarafından 15.12.2012 tarihinde tamamlandığını bildirmiş olup davalının davacıya karşı hukuken herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı, davanın sübut bulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; ilk derece mahkemesi tarafından verilen karardaki gerekçenin açıkça hukuk ve yasaya aykırı olduğunu, her ne kadar ilk derece mahkemesi tarafından Orman Kanunu'nun 17 ve 18. maddeleri ve bu maddelerin uygulama yönetmeliklerinde davalı idarenin görev ve yetkisine giren bir durum olmadığı ve davalı idarenin izin makamı olduğu belirtilmişse de.

Ünye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/161 Esas 2019/417 Karar sayılı ilamı incelendiğinde ...'nün 19.11.2012 tarihli yazısı ile "davaya konu yerde olağanüstü (İzin İrtifak) çalışmaları programında bulunan ve Birliğe 49 yıllığına tahsis edilen 755-756 no'lu bölmelerdeki 422.600 m³ dikili ağaçların vahidi fiyat usulü ile 07.11.2012 tarihinde üretimine başlanmış olup.

15.12.2012 tarihinde bitirileceği" ' nin dava dışı idareye bildirdiğini, yani ilk derece mahkemesinin aksine davaya konu iş için yer teslimini 15.12.2012 tarihine kadar bitireceğini davalı kurumun taahhüt ettiğini, davalının bu yazısından sonra dava dışı sözleşmenin tarafı idarenin ek süre uzatımı yaptığını, akabinde davalı ...'nün yer teslimini sağlayamaması üzerine söz konusu işin süresiz durdurulduğunu, ortada kanundan kaynaklı bir görevin yerine getirilememesi durumunun zaten mevcut olduğunu, bu mevcut olmasa dahi fiili olarak davalı idarenin o tarihte 755-756 no'lu parselleri kullandığının açık olduğunu,

ilk derece mahkemesinin ret kararında Orman Kanunu'nun 17. ve 18. maddelerinden bahsetmekte ise de; davalı tarafın vermiş olduğu cevabi yazıda da görüleceği üzere dava konusu yerde o tarihte davalı tarafça istihsal işlemlerinin yapılmakta olup.

6831 sayılı Orman Kanunu'nun 2896 sayılı Kanunla değiştirilen 27' nci maddesi ile 40' ıncı maddesinde bu işlerin görev ve yetkisinin davalı idarede bulunduğunu, müvekkil şirketlerin davalı tarafın haksız fiil eylemi ile, bu haksız fiil eyleminin de gerek ...'nün 19.11.2012 tarih ve 01/8513 sayılı yazısı ve gerekse Ünye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/161 Esas, 2019/417 Karar sayılı ilamı dosyasında alınan 25.03.2016 tarihli 3'lü bilirkişi raporu içeriğinden kolaylıkla anlaşıldığını, çok mağdur olduklarını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalının kusuru ile davacılar ile dava dışı yüklenici şirket arasındaki sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle yoksun kalınan kâra yönelik tazminat istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR