Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/2265 K.2024/4804

1- İlk Derece Mahkemesince, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi uyarınca davalı kurum bünyesinde çalışan işçilerin asgari ücret fiyat farkının davalı idare tarafından ödenmediğinden bahisle her bir hakediş dönemi bakımından ayrı ayrı hesaplanarak davanın kabulü ile toplam 1.227.810,20-Türk Lirası asgari ücret fiyat farkı alacağının 1.000,00-Türk lirası'nın dava tarihinden, kalan 1.226.810,20- Türk Lirasının ise ıslah tarihi olan 16/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir.

2-İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi tarafından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisine davanın kabulü ile toplam 1.227.810,20-Türk Lirası asgari ücret fiyat farkı alacağının 1.000,00-Türk Lirasının dava tarihinden, kalan 1.226.810,20- Türk Lirasının ise ıslah tarihi olan 16/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

3- Bu karara karşı süresinde davalı vekili tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı asıl ve birleşen davasında davalı idare ile aralarında düzenlenen 13.02.2015 tarihli sözleşme ile 01.03.2015-31.12.2016 tarihleri arasında yemek malzeme hizmet dahil üretim dağıtım hizmet alımı işini üstlendiğini, çalışılan dönem ile ilgili asgari ücret artışından kaynaklanan fiyat farklarının ödenmediğini belirterek davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın kabulü ile 1.227.810 Türk Lirası'nın davalıdan tahsiline karar verilmiş, Davalının istinaf talebi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı avans faizi başlangıcı yönünden kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kamu İhale Sözleşmelere Kanunu’nun “fiyat farkı verilebilmesi”başlıklı 8/1 maddesinde, sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir.”hükmü bulunmakta olup, bu madde hükmüne göre yapım işleri, hizmet alım ve mal alım sözleşmeleri ile ilgili ayrı ayrı olmak üzere ilk kez 24.12.2002 tarihli 2002/5037, 2002/5038, 2002/5039 sayılı “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen (yapım,mal alım,hizmet alım) Alımlarda Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar” çıkarılmış, bu esaslar 31.08.2013 tarihinde çıkarılan 2013/5215, 2013/5216,

2013/5217 sayılı “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen (Mal,yapım,hizmet) Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar” Hakkında Kararın 11. maddesine göre yürürlükten kaldırılmış,

bu kararlar ile belirlenen yeni esaslar son olarak 24.02.2022 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan “24.02.2022 tarihli 5202 sayılı 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar" ve "4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar" ile "4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esasların yürürlüğe konulmasına” ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı ile son

şeklini alarak uygulanmaya devam edilmektedir.

Yapım, alım ve hizmet alım sözleşmeleri yönünden hükümleri benzer olmakla beraber, eldeki dosyada ihtilaf, “hizmet alım sözleşmesi”nden kaynaklandığından inceleme ve değerlendirme “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar” üzerinden yapılması gerekmekte olup, bu esasların, 7.1 maddesinde “Bu Esaslara tâbi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir.” hükmü bulunmakta olup,

8. maddede ise “İdari şartnamesi ile sözleşmesinde fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işlerde, 4735 sayılı Kanun'un 10 ncu maddesinde belirtilen mücbir sebepler ya da idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, uzatılan süre içinde ve bu süreye göre revize edilen iş programına uygun olarak gerçekleştirilen iş kalemleri ya da iş grupları için fiyat farkı hesaplanır.” hükmü bulunmaktadır.

Her iki hüküm birlikte incelendiğinde fiyat farkının verilebilmesi için öncelikle yapılacak işlerin idari şartname ve sözleşmelerinde “bu esaslara göre” fiyat farkının verilebileceğine ilişkin hüküm bulunması, fiyat farkı öngörülmemiş ise 4735 sayılı Kanun'un 10 ncu maddesinde belirtilen mücbir sebepler ya da idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması gerekmektedir.

Ülkemizde ve Dünyada hammadde temininde ve tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıklar ile girdi fiyatlarındaki beklenmeyen artışlar nedeniyle Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na geçici 3, 4, 5, 6 ve 7. maddeler eklenmiş olup geçici 3. maddede “elektrik alım sözleşmeleri” için fiyat farkı düzenlemesi,

geçici 4. maddede “imalat girdilerinin fiyatlarında beklenmeyen artışlar meydana gelmesi nedeniyle” fesih, tasfiye veya devire ilişkin esaslar düzenlenmiş,geçici 5 ve 6. maddelerde ise yine bu maddelerde “belirtilen tarihler arasındaki” mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine “için ihale dokümanında fiyat farkı verilmesine ilişkin hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın” fiyat farkı verilmesi,fesih, tasfiye veya devir yapılabilmesine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.

Geçici 7. maddede ise “Yapım işlerine ek fiyat farkı ve süre uzatımı verilmesi”ne ilişkin düzenleme yapılmıştır.

Geçici 3. madde “ek fiyat farkına ilişkin esaslar” ile ilgili olarak 20.06.2018 tarihli 2018/11993 nolu Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmiş, bu esaslar 30.06.2018 tarihli 30.464 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmış, geçici 5.madde ile ilgili esaslar 23.02.2022 tarihli 5203 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenmiş bu esaslar 24.02.2022 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanmış, Geçici 6. maddeye ilişkin esaslar ise 5546 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenmiş bu esaslar 13.05.2022 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanmıştır. Geçici 5. maddeye göre “1/7/2021 ile 31/12/2021” tarihleri arasında,geçici 6. maddede ise “1/1/2022 ile 31/3/2022 tarihleri arasında” yapılan hizmet için esaslarda belirtilen ilkelere göre fiyat farkı verilmesi kabul edilmiştir.

Uyuşmazlığa konu hizmet alım sözleşmesi ile ilgili olan KİSK geçici 5 ve 6. maddelerine göre ihale dokümanında fiyat farkı verilmesine ilişkin hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın fiyat farkı verilmesi için “hizmetin” “madde metninde belirlenen tarihler” arasında gerçekleşmesi koşulu bulunmaktadır.

Somut olayda; taraflar arasındaki 13.02.2015 tarihli sözleşmede hizmet dönemi 01.03.2015-31.12.2016 tarihleri arası olarak belirlenmiş, 14. maddede ise fiyat farkı verilmeyeceği, ancak mücbir sebep veya idareden kaynaklanan nedenlerle süre uzatımı verilirse “yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar” dikkate alınarak fiyat farkının hesaplanacağı kabul edilmiştir. Dosya kapsamına göre süre uzatıldığına ilişkin bir belge ya da tartışma bulunmamaktadır. Bu durumda davacının sözleşmenin 14. maddedesinde kararlaştırıldığı şekilde “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar”ın 7.1 ve 8. maddesine göre fiyat farkı talebinde bulunması mümkün değildir.

KİSK geçici 5. ve 6. maddesinde belirlenen tarihlere göre yapılan inceleme yönünden ise, çalışılan dönem bu maddelerde belirlenen tarihler arasında olmadığından davacının bu madde kapsamları yönünden de talepte bulunamayacağı açık olup, mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilemesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.