Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/2365 K.2025/1196

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili yüklenici şirket ile dava dışı arsa sahipleri arasında Serik 2. Noterliği’nin 09.12.2015 tarihli ve 18642 yevmiye sayılı kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, davalı mimarın hazırladığı projelerin onaylanarak bina yapımına başlanıldığını, müvekkili şirket tarafından zeminde kot farkının bulunması sebebiyle bodrum kiler odalarının mevcut projede gösterilenden farklı bir cepheye kaydırılmak zorunda kalındığını,

davalı ile şifahi görüşmelerinde yapılan bu değişikliklerin söz konusu binanın bitim aşamasına gelindiğinde bir tadilat projesi ile çözülebileceğini yönündeki sözüne güvenerek müvekkilinin inşaatın yapımını söz konusu değişikliklerle orantılı olarak devam ettirildiğini, fakat aralarındaki husumetten dolayı tadilat projesinin düzenlenmediğini, noter aracılığı ile ihtarname gönderildiğini, ancak bugüne dek olumlu bir sonuç alınmadığını,

binaya iskan alınabilmesi için yapının mimari projesinde değişiklik yapma gereksiniminin hasıl olduğunu ileri sürerek tadilat projesi yapılması için başka bir mimarla anlaşmak üzere 6098 sayılı TBK'nın 113. maddesi gereği nama ifaya izin verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu yapıda proje müellifliği dışında şantiye şefi olarak da görevlendirildiğini, davacı şirketin projeye aykırı olarak inşaata devam etmesi nedeniyle müvekkilinin 21.04.2017 tarihinde şantiye şefliği görevinden istifa ettiğini, karşı tarafın ücret ödememek için eldeki davayı açtığını, davacının mimarlık eseri olan yapıda müvekkilinin iznini almadan, mevzuata aykırı değişiklikler yaptığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.06.2020 tarihli kararı ile dava konusu yapının bodrum katında yapılan değişikliğin kot farkı nedeniyle teknik zorunluluktan kaynaklandığı, alınan raporda bodrum katındaki sığınak ve otopark alanları haricinde yapılacak değişikliklerin tadilat projesi ile giderilmesi mümkün olmadığı gibi davalı proje müellifinin projesini bozacağı belirtilse de davacının talebinin bodrum katındaki alanlar ile ilgili olduğu, yapılan değişikliğin zorunlu olduğu, dairelerin balkonlarında ve dubleks dairelerdeki projeye aykırı yapılan imalâtların takdirinin 3194 sayılı Yasa gereğince idarede olduğu, davalı tarafından tadilat projesi düzenlenmemesinin TMK'nın 2. maddesine aykırılık oluşturduğu gerekçeleri ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 16.06.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 16.03.2022 tarihli kararı ile davacı şirket tarafından sığınak ve otopark alanları haricinde projeye aykırı olarak emsal artışına sebep olan imalâtlar yapıldığı, bu imalâtların tadilat projesi ile de düzelemeyeceği, yapının bir bütün olarak imâr planına aykırı olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 16.03.2022 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesince, onaylı mimarı tadilat projeleri hakkında yapılacak değerlendirmelerin ve söz konusu izinsiz imalâtların 3194 sayılı Yasa'ya aykırılık oluşturması nedeniyle tadilat projesine bağlanması suretiyle yasal hale getirilmiş sayılıp sayılmayacağı hususunun takdirin idari makamlara ait olduğu, mahkemece imâra aykırılık konusunda Belediye’den gerekli araştırma yapılmadığı, Belediye’ye müzekkere yazılarak dava konusu imara aykırılıkların giderilip giderilemeyeceğini sorulması ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyulmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bodrum kattaki değişikliklerin tadilat projesi ile düzeltilebileceğinin açıkça belirtildiğini, alınan raporda yapılan fiili değişikliklerin yapılacak olan fiili bir tadilat ile eski hale yani mevcut projeye uygun hale getirilip getirilmeyeceği hususu tam olarak açıklanmadığını, otopark ve sığınak dışındaki alanların yapılacak olan fiili tadilat ile eski hale getirilip getirilmeyeceği yani projeye uygun hale getirme imkanının olup olmadığının Belediye’den sorulmadığını, çatı arası piyeslerin imalât aşamasında olduğu ve imalâtlar tamamlandıktan sonra değerlendirileceğinin belirtildiği,

bu hususun idari bir işlem olduğu ve idarenin tasarrufunda olduğu hususunun gözden kaçırıldığını, yapılacak olan tadilatlarla binanın mevcut projeye uygun hale getirilme imkanı her zaman mümkün olduğundan nama ifaya izin davasını etkilemeyeceğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalının müellifi olduğu mimari projeye göre inşa edilen binada davacı tarafça gerçekleştirilen ve onaylı asıl projede mevcut olmayan izinsiz imalatlarla ilgili olarak 3194 sayılı İmar Kanunu gereğince idari mercilere sunulmak istenilen tadilat projesi düzenlemeyi reddeden davalı yerine Türk Borçlar Kanunu’nun 113. maddesi uyarınca başka bir mimarla anlaşmak üzere davacıya izin verilmesine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Serik Belediye Başkanlığı’nın 02.06.2023 tarihli yazısında söz konusu ada parsele ait yapının bodrum katındaki mahallerin mevcut haliyle tanımsız olduğu, tadilat projesinin belediye tarafından incelendikten sonra değerlendirilebileceği belirtilmiştir.

Bu yazı sonrasında alınan bilirkişi raporunda ruhsatlı projesine aykırı olarak yapılan kısımlardan bodrum yapı emsalinin aşmaması nedeniyle bu katın tadilat projesi ile düzeltilerek yasal hale getirilebileceği, ancak normal katlardaki tüm dairelerin açık balkonlarının kapalı hale getirilerek mutfaklara ilave edilmesi ile dubleks dairelerin üst katında yapılan apartmanın ortak alanı olan çatı aralarının dairelere katılarak dairelerin büyütülmesi aykırılıklarının 1/1000 ölçekli imar planı ile belirlenen yapı emsal alanını geçmesi nedeniyle tadilat projesi ile düzeltilemeyeceği,

yapının bodrum kat hariç diğer katlardaki aykırılıkların ruhsat eki projesine uygun hale getirilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir. Bozma sonrası alınan Belediye yazısından ve bilirkişi raporundan anlaşılacağı üzere bodrum kat dışındaki aykırılıkların imalat ile bodrum kattaki aykırılığın ise tadilat projesi ile giderilebileceği anlaşıldığından bodrum kat ile ilgili davacıya nama ifaya izin verilmesi gerekirken davanın tamamen reddi doğru olmamıştır.

VI. KARAR