Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/2378 K.2025/2826

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ...

Mahalleleri 2016 yılı kanalizasyon işini 12.07.2016 tarihinde davalılardan oluşan iş ortaklığına ihale ettiğini, 6.490.000,00 TL bedelle 03.08.2016 tarihinde sözleşme imzalandığını, davalıların iş programına uymadığını ve işi tamamlamadıklarını, işin bitirilmesi için müvekkilince gönderilen yazılara uyulmadığını, davalılara sözleşme, YİGŞ 47. maddesi ve KİSK 20/a. maddesi gereği işi tamamlaması için 23.06.2017 tarihinde ihtarname gönderildiğini, ancak işin yeniden başlatılmadığını ve eksikliklerin tamamlanmadığını bu nedenle müvekkili kurumun 02.08.2017 tarihli yönetim kurulu kararı ile sözleşmeyi feshettiğini,

işin kalan kısmının ikmali için yeniden ihale yapıldığını ve işin 3.388.524,00 TL bedelle dava dışı firmaya ihale edildiğini, ikinci ihalenin birim fiyatlarındaki artıştan dolayı ciddi fark oluştuğunu, daha fazla ödeme yapılmak zorunda kalınarak zarara uğranıldığını, feshe davalının sebebiyet vermesi nedeniyle idarenin uğradığı tüm zararının karşılanması gerektiğini belirterek,

ikmal ihalesi ilan giderleri dahil olmak üzere sözleşmenin feshi ve yeniden ihale nedeniyle tespit edilecek her türlü zarar ve ziyana karşılık fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 60.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamış, yargılama aşamasında davanın reddi talep edilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından, 2016 Yılı ... Mahalleleri Kanalizasyon İnşaatı İşinin 12.07.2016 tarihinde en uygun teklifi veren davalılara verildiği ve fakat işin eksik yapılması ve uyarılara rağmen tamamlanmaması nedeniyle sözleşmenin feshi ve yeniden yapılan ihale nedeniyle tespit edilecek her türlü zarar ve ziyanın davalılardan tazmininin talep edildiği, ancak dosyaya alınan her üç heyet raporunda da davacının işbu ihalenin feshinden sebep menfi bir zararının yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre oluşmamış olduğunun belirlendiği ve davacının menfi zarar talep edemeyeceğinin vurgulandığı, raporların birbirini teyit ettiği ve hüküm kurmaya elverişli oldukları gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; mahkemece istikrar kazanmış Yargıtay uygulamalarına göre hesap yapılmadığı, kalan iş yönünden ilk ihaledeki en iyi ikinci teklifteki miktar ile makul süre içerisinde aynı koşullar ve yöntemle yapılan ya da yapılması gereken ikinci ihaledeki bedel arasındaki fark olarak hesaplama yapılması gerekmesine rağmen hesaplamanın bu şekilde yapılmadığı, mahkemece Yargıtay kararlarına aykırı olarak kalan iş yönünden değil sözleşmenin bütünü yönünden yapılan hesaplamaya göre karar verildiği,

raporlar arasında çelişki olup son raporda, önceki 2 raporun aksine, ihalelerin aynı şart ve koşullarda yapılma şartının gerçekleşmediğinin belirtildiği, bu tespit doğru olmamakla birlikte çelişkili rapora göre karar verilemeyeceği, taraflarınca yapılan hesaplamanın doğru olduğu, mahkemece emsal ilamlara aykırı hesaplama sonucu verilen kararın hatalı olduğu, kararın bozulması gerektiği beyan edilmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki eser sözleşmesinin feshi nedeniyle menfi zarar istemine ilişkindir.

Davacı iş sahibi idare açtığı davasında davalının sözleşmede kararlaştırılan edimini yerine getirmediğini bu nedenle sözleşmenin feshedildiğini kalan işin ikinci kez ihaleye çıkarılması nedeniyle idarenin zarara uğradığını belirterek idare zararının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Dosya kapsamından davalıların sözleşmedeki edimlerini yerine getirmedikleri, bu nedenle sözleşmenin davacı tarafından haklı nedenle feshedildiği anlaşılmaktadır.

İş sahibi tarafından sözleşmenin haklı olarak feshi halinde kesin teminat gelir kaydedilir ve iş genel hükümlere göre tasfiye edilir. Bu durumda iş sahibi 6098 sayılı TBK'nın 125. maddesi gereğince olumsuz (menfi) zararını talep edebilir.

Sözleşmenin ifa edileceğine güvenmekten doğan zarar olarak tanımlanabilecek olumsuz zarar kavramına; sözleşmenin kurulması ve işin görülmesi için yapılan masraflar ile daha elverişli koşullarda sözleşme yapma fırsatının kaçırılmış olmasından doğan zararlar girer. Dolayısıyla davacının eldeki davada iki ihale bedeli arasındaki farktan kaynaklanan zararlarını talep etmeye hakkı bulunmaktadır.

Dairemizin bilirkişilerce emsal alınan Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi'nin 17.04.20 14... /3301 Esas sayılı içtihadı da dahil olmak üzere tüm içtihatlarında belirtildiği gibi hesaplanacak menfi zarar, haklı olarak sözleşmeyi fesheden idarenin bu fesihten itibaren makul süre içerisinde aynı koşullar ve yöntemle ikinci ihaleyi yapması, bu ihalede çıkan en iyi teklif ile ilk ihaledeki ikinci en iyi fiyat arasındaki farkın bulunması şeklinde hesaplanmalıdır.

Burada aynı koşullar denilmesindeki amaç ihale yönteminin ve sürecinin kanunda belirtilen şekilde aynı olması örneğin ilk ihale pazarlık usulü ise ikincinin de pazarlık suretiyle olması şeklindedir. İkinci ihale farklı bir usulle yapılsa dahi bilirkişilerce ikinci ihalenin ilk ihale ile aynı usulle yapılmış olsaydı zarar doğup doğmayacağının hesaplanması gerekecektir.

Yine ikinci ihalenin makul süreden sonra yapılmış olması halinde de ikinci ihale için makul ihale tarihinin belirlenip bu tarihteki fiyatların belirlenerek hesap yapılması gerekir. (Emsal Yargıtay 15... /3290 E., 2018/4875 K., 5.12.2018 tarihli. 15... /2422 E., 2017/3170 K., 27.9.2017 tarihli ilamları)

Somut olayda ilk bilirkişi raporunda doğru olarak ikinci ihalenin makul sürede yapıldığı belirtilmiştir. Ancak bilirkişilerce ikinci ihalede azalan ve artan işler olması nedeniyle ihalenin aynı koşullarda olmadığı gerekçesiyle kendi yöntemlerine göre yeni bir revize keşif özeti çıkarılarak davacı idarenin zararı olmadığı belirtilmiş, sonraki bilirkişilerce de bu gerekçe kabul edilerek idarenin zararı oluşmadığı kabul edilmiş ve bu raporlara göre hüküm kurulmuş ise de bu hüküm yukarıda açıklanan nedenlerle doğru olmamıştır.

Mahkemece yapılması gereken iş oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyeti ile yukarıda açıklandığı şekilde inceleme yaptırılmak suretiyle davacı idarenin zararının olup olmadığının hesaplattırılıp sonucuna göre hüküm kurulmasından ibaret olup yanılgılı yorum ile karar verilmesi doğru olmamış bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR