Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/2445 K.2025/3074

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ile aralarındaki eser sözleşmesi gereğinin davalı tarafından yerine getirilmediğini buna rağmen davalı tarafından takip yapıldığını eski yönetim tarafından itiraz edilmeyerek takibin kesinleştiğini belirterek, bu takip dolayısıyla menfi tespit, fazla yapılan ödemenin istirdatı ve sözleşmede kararlaştırılan cezai şartı talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sitenin ödeme edimlerini zamanında yerine getirmediğini, işin yapılarak teslim edildiğini, eski ve yeni yönetim arasındaki anlaşmazlıklardan kaynaklı bu davanın açıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile menfi tespit ve ceza-i şart alacağı talebinin kabulüne ve istirdat talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraflar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde: a. Bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğunu, çelişki giderilmeden karar verildiğini, b. Dava dilekçesinde belirtilen cezai şartın aslında işin yeniden yaptırılma bedeli olduğunu, beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit ve alacak istemine ilişkindir. 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.1 6100 sayılı HMK hükümlerine göre; mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir (266/1).

Taraflar, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilirler (281/1).

Mahkeme, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için bilirkişiden, yeni sorular düzenlemek suretiyle ek rapor alabileceği gibi, tayin edeceği duruşmada, sözlü olarak açıklamalarda bulunmasını da kendiliğinden isteyebilir (281/2). Mahkeme, gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabilir (281/3).

Hâkim, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir (HMK 282/1).

2.2.Raporu serbestçe değerlendirme yetkisi, hakimin, bilirkişinin yerine geçerek hakimlik mesleği dışında özel ve teknik bilgi gerektiren bir durumda şahsi bilgisi ile karar verebileceği anlamına gelmez. HGK'nın 04.02.2009 tarihli, 2008/4-823 Esas, 2009/50 Karar sayılı kararında da hakimin kendisini bilirkişi veya bilirkişi kurulu yerine koyamayacağı, özel ve teknik bilgiyi gerektiren konularda şahsi bilgisi ile sonuca gidemeyeceği, o konuda bilirkişi incelemesi yaptırması gerektiği belirtilmiştir.

2.3.Bilirkişi raporları arasında çelişki olduğu ve bu çelişkinin giderilmesi teknik bilgiyi gerektirdiği takdirde, hakim bu çelişkiyi giderecek rapor almalıdır. Bu şekilde çelişkiyi gideren rapor almaksızın raporlardan birini esas alarak karar verilmesi halinde hakimin özel ve teknik bilgi gerektiren bir durumda şahsi bilgisi ile karar verdiği gibi bir sonuç ortaya çıkacaktır.

3.1.Mahkemece yargılama esnasında 2 farklı heyetten rapor alınmış olup, 05.03.2018 tarihli 1. heyet kök ve ek raporlarında davalı yüklenici tarafından imalatların ekonomik değerinin bulunmadığı belirtilmiş, hükme esas alınan 18.07.2022 tarihli 2. heyetin raporunda ise davalı yüklenicinin yaptığı imalâtın seviyesinin % 25 olduğu belirtilerek yüklenici tarafından yapılan işin bedeli bu orana göre hesaplanmıştır. Her ne kadar mahkemece 2. heyet tarafından hazırlanan rapora üstünlük tanınmış ve buna göre karar verilmiş ise de; bu heyetin raporuna neden üstünlük tanındığı kararında gerekçelendirilmemiş olup mevcut durumda raporlar arası çelişki oluşmasına rağmen bu çelişki giderilmemiştir.

3.2.Bu durumda mahkemece; yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulundan çelişki giderilecek şekilde davalı yüklenici tarafından yapılan imalatın ekonomik değerinin olup- olmadığı varsa bedelinin hesaplattırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR