Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/2881 K.2025/1973

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Samsun İli, .... İlçesi, .... Mah., ... ada, ... parsel kat:1 7 numaralı taşınmaz ve 30.000,00 TL para karşılığı, davalı yüklenici ...'den dava konusu Samsun İli, .... İlçesi, ....

Mah., ... ada, ... parsel, 2 numaralı bağımsız bölüm taşınmazı satın aldığını, dava konusu taşınmazın devrinin kendisine verileceği inancı ile taşınmazda tadilatlar yaptırarak oturduğunu, davalı yüklenici ...'nin alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla dava konusu taşınmazı arsa sahibi olan dava dışı ...'a vekaleten davalı ...'a 29.12.2017 tarihinde muvazaalı olarak devrettiğini belirterek dava konusu 1. kat, 2 no'lu bağımsız bölümün davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline, mümkün olmaması halinde 450.000,00 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, dava konusu 1. kat, 2 no'lu bağımsız bölümü arsa sahibi dava dışı ...’dan bedelini ödeyerek satın aldığını, dava konusu taşınmazda yüklenici tarafından tamamlanamayan tüm eksik işlerin ve iskân alınması için gerekli tüm bedellerin kendisi tarafından ödendiğini, davacı tarafından açılan tasarrufun iptali davasında davanın kabulü ile müvekkili davalı ...'a yapılan 29.12.2017 tarihli devre ilişkin tasarrufunun iptaline karar verildiğini, verilen kararın davacı tarafa sadece taşınmaz üzerinden haciz ve satış yetkisi verdiğini, tapu kaydının tekrar borçlu adına tescil imkanı vermediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... cevap dilekçesi sunmamış, yargılama aşamasında sunduğu beyanlarında dava konusu taşınmazı davacıya sattığını ancak taşınmazın tapusunu malzeme aldığı diğer davalı ...’ya teminat olarak verdiğini, davalı ...'nın tapuyu iade etmesi gerekirken etmediğini açıklamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı müteahhit ... ile davalı ... arasında dava konusu taşınmazın 29.12.2017 tarihli devrine ilişkin işlemin, davalı ... tarafından davacıyı zarara uğratmak amacıyla, diğer davalı ile muvazaalı şekilde ve davacının dava konusu taşınmazı davalı müteahhit ...'dan haricen satın aldığını bile bile devraldığı yönündeki iddianın ispatlanamadığı, davacı ile davalı müteahhit arasındaki anlaşmanın, diğer davalı ...'ı bağlamayacağı, davalı ...'nin beyanlarında bahsedilen inançlı işlem gereği temlik iddiası ile ilgili açılan herhangi bir dava bulunmadığından,

davalı ... yönünden ispatlayamayan davanın reddine, davacı ile davalı müteahhit ... arasında dava konusu taşınmazın devri konusunda sözleşme yapıldığı ve taşınmaz bedelinin davalı müteahhide ödendiği anlaşıldığından, davalı ... yönünden terditli talep olan tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu taşınmaza ilişkin açılan tasarrufun iptali davasında Samsun 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 18.05.2021 tarihli ve 2021/113 Esas, 2021/225 Karar sayılı kararı ile davalı ...'ya yapılan 29.12.2017 tarihli devir işleminin iptaline karar verildiğini, yargılama sırasında dinlenen davalı ... ve tanık beyanlarında dava konusu taşınmazın teminat olarak verildiğine dair beyanda bulunduğunu, yerel mahkemece eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu beyan etmektedir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu taşınmaza ilişkin taraflar arasında tasarrufun iptali davasının davacı lehine sonuçlandığından temyize konu davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, taraflar arasındaki harici satış vaadi sözleşmesi sonucu edimlerin yerine getirildiğini, taşınmazın fiilen teslim edildiğini, 3. kişiler tarafından iyiniyet iddiası olmadığı hallerde satış vaadi sözleşmesinin geçerli kabul edilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, yüklenicinin temliki suretiyle kazanılan kişisel hakka dayalı tapu iptali ve tescil ile muvazaa iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil, bu mümkün olmadığı takdirde alacak ve tazminat istemine ilişkindir.

1.Davalı ... vekilinin temyiz başvurusu yönünden; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 361/1. maddesi hükmü uyarınca bölge adliye mahkemesince verilen kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir. Temyiz dilekçesinin süresinden sonra verilmesi halinde anılan Kanun'un 366. maddesi atfı ile aynı Kanun'un 352/1-c maddesi hükmü uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen karar, davalı ...'a 17.07.2024 tarihinde tebliğ edilmiş; temyiz dilekçesi ise yasal süre geçirildikten sonra 30.12.2024 tarihinde verilmiştir. Süresinden sonra yapılan temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün ve 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtayca da bu yolda karar verilebileceğinden, süresinden sonra temyiz isteminde bulunulduğundan davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin reddi gerekmiştir.

2.Davacı ... vekilinin temyiz başvurusu yönünden; Davacı dava dilekçesinde halen ikamet ettiği bağımsız bölümü harici satış sözleşmesi ile yüklenici davalı ...’den nakit ödeme ve başka bir yerde bulunan bağımsız bölümün tapusunu devrederek satın aldığını ancak davalı yüklenicinin taşınmazın tapusunu davalı ...’ya devrettiğini belirterek tapunun iptaline olmaz ise bedelinin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun 30.09.1988 tarihli ve 1987/2 E., 1988/2 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına göre haricen taşınmaz satın alınmasında belli şartlar bulunması halinde yüklenicinin temlikine dayalı olarak bu davanın açılması ve İBK'nda belirtilen koşulların bulunması halinde temlik alanın tescil hak kazanması mümkündür.

Temliken tescile konu taşınmazın, yüklenici veya arsa maliki adına kayıtlı olmaması halinde, temlik alanın muvaaza iddiasını ileri sürerek üçüncü kişinin taşınmazı yolsuz tescille devraldığını iddia ve ispat etmesi mümkündür.

6100 Sayılı HMK'nın 33. maddesi gereğince bir davada dayanılan maddi olguları hukuksal açıdan nitelendirmek, uygulanacak yasa hükümlerini bulmak ve uygulamak, yani hukuki tavsif mahkemeye ait olduğundan,davalı ...’nin yargılama sırasında dava dışı arsa sahipleri ile yaptıkları kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre yaptığı binada dava konusu yeri davacıya sattığına ilişkin beyanın ikrar niteliğinde olduğunun kabulü ile davacının taleplerinin temliken tescil hükümlerine göre incelenmesi gerekirken mahkemece bu hususun gözden kaçırılarak bedel yönünden kabul kararı verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1-Davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin süreden REDDİNE,

2-Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,