Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/3032 K.2025/2060

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Sanayi Ticaret A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; yükleniciden bağımsız bölüm satın alarak peşinat ve bir kısım taksitleri ödediği halde taşınmazın halen arsa malikleri üzerinde göründüğü ve kendisine devrinin yapılması gerektiğinden bahisle tapu iptali ve tescil /olmadığı takdirde ödenen bedelin güncellenerek tahsili ve tüm zararlarının giderilmesi davası açılmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... Sanayi Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; kendilerine ihtarname gönderilmediğini, bu nedenle de davalı şirketin temerrüte düşmediğini, dava konusu taşınmazın üçüncü kişilere satılmadığını, halen arsa sahipleri adına kayıtlı olduğunu, kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince davalı şirketin hakedişinin beklendiğini, davacı tarafın talep etmiş olduğu menfi, müspet ve munzam zararın hukuki dayanağı bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir. Davalılar ... ve ...'e usulüne uygun tebliğ yapılmış, ancak davalılar tarafından cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacının son taksit ödemesini 29.02.2020 tarihinde yapması ve bu tarihe kadar toplam 70.000,00 + 24 x 4.000,00 = 166.000,00 TL ödemesi gerekirken, son ödemesini 10.06.2019 tarihinde yaparak 135.000,00 TL ödediği, normalde bu tarih itibariyle ödemesi gereken tutarın 130.000,00 TL olduğu, davacı tüketicinin ödemeleri ödeme planına göre aylık olarak değil daha yüksek miktarlı ve seyrek olarak yaptığı, ödemelerde ciddi gecikmelerin olmadığı,

son taksit ödeme tarihi 29.02.2020 itibariyle 166.000,00 TL ödemesi gerekirken 135.000,00 TL ödemiş olduğu, ödeme planına tam uymayan ödemeler sebebiyle satıcının eksik/geç ödemeye dair veya sözleşmenin feshine ilişkin tüketiciye herhangi bir ihtarı olmadığı, davalının dava açılmadan önce davacı tarafından tedbir kararı alınması sebebiyle ticari itibarının zedelendiği yönündeki iddiası da ispatlanamadığı, tanık beyanları nazara alındığında tespit ve dava tarihi itibariyle iskân alınmamış olsa da taşınmazın davacıya devredilmeyeceğine yönelik beyanlar sebebiyle davacının tedbir talebinde bulunmasının makul olduğu,

sözleşmenin yürürlükte olması sebebiyle sözleşme gereğince ödenmeyen 145.000,00 TL bakımından depo kararı verilmesinin yerinde olduğu, yüklenicinin ancak sözleşmede yazılı bakiye bedeli talep edebileceği, davalı arsa maliklerinin tapunun devredilmemesinde kusuru bulunmadığı için yargılama giderlerinden sorumlu olmayacakları gerekçesiyle davanın kabulüne dava konusu taşınmazın davalı .... San. Tic.

A.Ş. adına kayıtlı tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tesciline, davacı tarafından depo edilen 145.000,00 TL'nin işleyecek faizi ile birlikte karar kesinleştiğinde davalı .... San. Tic. A.Ş.'ye verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...

Sanayi Ticaret A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun kabulü ile davacı tüketici harçtan muaf ise de davalının harçtan muafiyeti bulunmadığı, 19.08.2021 tarihli bilirkişi ek raporunda dava konusu bağımsız bölümün dava tarihi itibari ile değerinin 395.000,00 TL olarak belirlendiği,

bu miktar üzerinden peşin nisbi harcın tahsiline karar verilmesi gerektiği, dava dilekçesinde gösterilen değer üzerinden harç hesabı yapılarak eksik harç tahsiline karar verilmesinin usul ve yasaya uygun düşmediği gerekçesiyle hem vekâlet ücreti hem de harç hususunda yeniden hesaplama yapılarak. "5) Alınması gerekli 26.982,45 TL karar ve ilam harcının davalı .... San. Tic.

A.Ş.'den tahsili ile hazineye gelir kaydına, 8)Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden ...Ü.T.'si gereğince hesap edilen 61.250,00 TL vekalet ücretinin davalı .... San. Tic. A.Ş.'den tahsili ile davacıya ödenmesine" şeklinde karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili temyiz dilekçesinde;

a. Satış Sözleşmesi'nin 7.1.maddesi kapsamında; "Alıcının iş bu sözleşme kapsamında bedeli ödemekte veya herhangi bir fiili ifa etmemekte temerrüde düşmüş olması ve bu temerrüdün 30 günü geçmesi halinde SATICI sözleşmeyi ihtar çekmeye hacet kalmaksızın feshedebilir" şeklinde kararlaştırıldığını o sebeple ihtara gerek kalmaksızın sözleşme feshinde haklı olduğunu,

b. Mahkemece ödemelerde gecikmeler ciddi gecikme olarak kabul edilmemiş ise de teamül gereği proje aşamasında inşaat başlamadan yükleniciden düşük bedelle daire alınmasının amacının yüklenicinin ödenecek para kapsamında inşaat yapımını gerçekleştirmesi olduğu için bedelin zamanında ödenmesinin büyük önemi olduğunun, yaşanan gecikmenin müvekkiline büyük zararlar verdiğini,

c. Mahkemece sözleşmenin yürürlükte olduğu belirtilmiş ise de Antalya .... Noterliği'nin 17820 yevmiye no'lu 08.07.2020 tarihli ihtarnamesi ile taraflar arasındaki satış sözleşmesinin fesih edildiğinin karşı tarafa ihbar edildiğini,

d. Sözleşmenin 9. maddesi kapsamında dava tarihi itibariyle tüm edimlerini yerine getirmeyen davacının tapu devrini isteme hakkı bulunmadığını,

e. Mahkemece sadece davacı tanık beyanlarına itibar edildiğini, müvekkilinin tanıklarının beyanlarının dikkate alınmadığını,

f. Taşınmazın bulunduğu yerin 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında yapılan bir proje olduğunu, kentsel dönüşüm projelerinde, diğer kat karşılığı inşaat sözleşmelerinden farklı hakedişler düzenlenebildiğini, ilgili belediyenin hakedilen taşınmazların kanun ve yönetmelik gereğince kısmen devrine karar verdiğini, belediyeden izin alınmadan taşınmaz devri yapılamayacağını, o sebeple verilen kararın bozulması gerektiğini,

g. Dava tarihinde taşınmazın arsa malikleri adına kayıtlı olduğunu hakediş ödemlerinin yapılmasının beklenildiğini, taşınmazın devredilmemesinin müvekkilinin kusurundan kaynaklanmadığını,

h. Kabul anlamına gelmemekle beraber 145.000,00 TL' nin güncellenerek yatırılması gerektiğini,

ı. İstinaf mahkemesince aleyhe bozma yasağına aykırı şekilde karar verildiğini, hem vekalet ücreti hem de yargılama giderleri noktasında aleyhe şekilde miktarların arttırıldığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, yüklenici temlikine dayalı tapu iptal ve tescil aksi halde tazminat istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... Sanayi Ticaret A.Ş. vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesince yapılan istinaf incelemesinin davalı ... Sanayi Ticaret A.Ş. vekilinin istinaf talebi doğrultusunda yapılmış olduğu ve istinaf incelemesi neticesinde yargılama harçlarına ilişkin hususların kamu düzeninden olması sebebiyle re'sen incelenmesi gerektiğinden bu yönde yapılan değerlendirmenin yerinde olduğu ancak vekâlet ücreti konusunda davalı aleyhine ilk derece mahkemesince hükmedilen bedelin üzerinde bir vekalet ücretine hükmedilerek aleyhe karar yasağına aykırı davranılmış olması doğru olmamıştır.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2. maddesi hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı ... Sanayi Ticaret A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Davalı ... Sanayi Ticaret A.Ş. vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (8) numaralı bendinde yer alan "Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden ...Ü.T.'si gereğince hesap edilen 61.250,00 TL vekalet ücretinin davalı .... San. Tic. A.Ş.'den tahsili ile davacıya ödenmesine" ibaresinin çıkartılarak yerine “Davalı .... San. Tic. A.Ş.'nin usuli kazanılmış hakkı gözetilmek suretiyle davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden ...Ü.T.'si gereğince hesap edilen 16.775,00 TL vekalet ücretinin davalı .... San. Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek halinde peşin alınan harcın ilgiliye iadesine,