Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/313 K.2024/881

Taraflar arasındaki tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ... vekili ve davalı ... vekilince temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme Kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir. Davalılar ... vekili ve ... vekilince Dairece verilen karara karşı kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin, akrabaları olan ...'ye inanarak yüklenici...İnşaat Turz. Taş. Tük. Mad. Eml. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlediklerini ve maliki oldukları 2 adet taşınmazlarını devrettiklerini, ancak yüklenici...İnşaat Turz. Taş. Tük. Mad. Eml. San. Ve Tic. Ltd. Şti.nin 1783 ada 2 parsel sayılı taşınmazı ...'ye sattığını, ...'nin de önce Mehmet Serdal'a, bu kişinin de davalı ...'e sattığını, 1783 ada 10 parsel sayılı taşınmazın da önce ...'ye daha sonra ...'e ve en son da davalı ...'ya devredildiğini, tüm satış işlemlerinin muvazaalı olduğunu ileri sürerek, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kayıtlarının iptali ile davacılar adına önceki hisseleri oranında tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, taşınmazı iyiniyetle tapuya güvenerek aldığını, davacı ...'nin kendi muvazaasına dayanamayacağını, daha önce davacıların aynı nedenle açtıkları davadan feragat ettiklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Yerel Mahkemenin 12.02.2019 tarihli ve 2018/898 Esas, 2019/223 Karar sayılı kararı ile taşınmazların davalılar arasında rızai satış ile devredildiği, mevcut arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri ile satışlar arasında bir bağ olmadığı, ispat yükünün davacılarda olduğu belirtilerek, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... vekili ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 17.10.2023 tarih ve 2023/2273 Esas, 2023/3332 Karar sayılı ilamında; Davalılar ... ve ... vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine, Çerkezköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.02.2023 tarih, 2021/210 Esas ve 2023/54 Karar sayılı kararının hüküm fıkrasının;

3. bendinin hüküm fıkrasından çıkarılmasına ve yerine 3. bent olarak, "Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 111.730,43- TL nispi harçtan peşin alınan 148,50 TL ile tamamlama yolu ile alınan 20.467,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 91.114,93-TL'nin 58.769,13 TL'sinin davalı ...'ten, 32.345,80 TL'sinin davalı ...'dan tahsili ile hazineye irat kaydına,"

4. bendinin hüküm fıkrasından çıkarılmasına ve yerine 4. bent olarak, "Bozma öncesi ve sonrası davacı tarafından yapılan 21,15-TL başvuru harcı, 148,50 TL peşin harç, alınan 20.467,00 TL tamamlama harcı, 792,80 TL posta/tebligat masrafı toplamı 21.429,35 TL yargılama giderinin 7.607,42 TL'sinin davalı ...'dan, 13.821,93 TL'sinin davalı ...'ten alınarak, davacılara ödenmesine,"

5. bendinin hüküm fıkrasından çıkarılmasına ve yerine 5. bent olarak, "Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükteki A.A.Ü.T. gereğince takdir olunan 103.646,77 TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'ten, 62.991,42 TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak, davacılara ödenmesine, ibarelerinin yazılmasına, kararın bu şekliyle hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar ... vekili ve ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

1. Davalı ... vekili karar düzeltme dilekçesinde özetle; hükme esas alınan sulh anlaşmasının geçersiz olduğunu, muvazaa iddialarının ispatlanamamış olduğunu, yokluklarında karar verildiğini beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili karar düzeltme dilekçesinde özetle; harç ücretinin yanlış takdir edildiği, bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği, taraflarınca iradi olarak feshedilmiş olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi hakkında hüküm kurulduğu, sırf akrabalık ilişkisinin muvazaayı ispata yeterli olmadığı, taşınmazı bedeli mukabilinde satın aldıkları, davanın yazılı delil ile ispatı gerektiği, satış için davacılar vekilince tapu kaydındaki tedbirin kaldırılmış olduğu ve re'sen dikkate akınacak nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3 ncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun (1086 sayılı Kanun) 428 nci maddesi ile 439 ncu maddesinin ikinci fıkrası, 297 nci maddesi , 298 nci maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı TBK 470-486 maddeleri. 24.02.2010 tarihli 2010/1-86 Esas ve 2010/108 Karar sayılı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

3. Değerlendirme 1.Taraflar arasındaki uyuşmazlık sözleşme tarihine göre uygulanması gereken 818 sayılı mülga Borçlar Kanunu 355 ve devamı maddelerde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup taraflar arasında Düzenleme Şeklinde Yapılmış Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi bulunmaktadır.

2.Adil yargılanma hakkı Anayasa'mızın 36/1. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenmiştir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin bazı kararları ile Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuruya ilişkin bazı kararlarında gerekçeli karar hakkının adil yargılanma hakkının somut görünümlerinden olduğu belirtilmiştir. Anayasa'nın 141/3. maddesine göre bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır.

Adil yargılanma hakkının sağlanması kapsamında kararların gerekçeli olmasıyla ilgili kamu düzenine ilişkin hükümlere 6100 sayılı HMK'da da yer verilmiştir.

HMK 297. maddeye göre hükümde tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri yer almalı ve sonuç kısmında da taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

HMK'nın 298/2. maddede ise gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz hükmü mevcuttur.

HGK'nın 24.02.2010 tarihli 2010/1-86 Esas ve 2010/108 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere; "yasanın aradığı anlamda oluşturulacak kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar; kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak; kısaca, maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir.

Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtay’ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur.”

Kısa karar ile gerekçeli kararın çelişkili olması halinde yasaya uygun biçimde, gerekçeyi içeren bir hüküm olduğundan söz edilemez. Kararın gerekçesi ile hüküm fıkrası ve kısa karar arasında çelişki yaratılması; yukarıda açıklanan ve Anayasa ile teminat altına alınan yargılamanın açıklığı, adil yargılanma hakkı prensibine ve kararların gerekçeli olması gerektiğine dair anayasa ve yasa hükümlerine de açıkça aykırı olacaktır.

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; mahkemenin gerekçesinde davaya konu Tekirdağ ili Kapaklı ilçesi, Kapaklı Mahallesi 1783 Ada 2 parsel ile ilgili davacıların talebini kabul ettiği ve taşınmazın tapu kaydının tümden iptaline ve davacılar adına hisseli olarak tesciline karar verilmesi kanaati oluştuğu ancak hükmün "Dava konusu .....mahallesi 1783 Ada 2 Parsel sayılı taşınmazda davalı ...'e ilişkin tapu kaydının iptali ile,

1/24 hissenin davacı ... 'nin adına, 1/8 hissenin davacı ...'nin adına, 1/6 hissenin davacı ...adına, 1/6 hissenin davacı ...'nin mirasçıları ... ve ...'nin miras payları oranında tapuya kayıt ve tesciline" şeklinde kurulduğu, burada belirtilen davacıların hisseleri toplandığında tapunun 1/2 payının iptal edildiği sonucuna ulaşıldığı, tüm tapu hakkında hüküm kurulmadığı 1/2 hissenin boşta kaldığı, hükmün bu şekilde infazının mümkün olmadığı bu haliyle ...nın 297.maddesine aykırılık oluştuğu bunun da kamu düzeni ile ilgili olduğu anlaşıldığından, Dairemizin 17.10.2023 tarih ve 2023/2273 Esas, 2023/3332 Karar sayılı kararının kaldırılmasına,

mahkeme kararın resen inceleme ile bozulmasına, davalıların karar düzeltme itirazlarının bozma sebebine göre şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Dairemizin 17.10.2023 tarih ve 2023/2273 Esas, 2023/3332 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, Mahkeme kararının re'sen BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalılar vekilinin karar düzeltme itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

Davalılardan peşin alınan karar düzeltme harcının istenildiğinde iadesine,