Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/3136 K.2025/3759

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen kararı taraflar vekillerince ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı yüklenici vekili dava dilekçesinde; davalı idare ile 08.07.2010 tarihinde imzalanan ''Edirne ...'' ... Kapısı yolunda ... inşaatı ... işini üstlendiğini, sözleşmenin davalı iş sahibince 19.11.2012 tarihinde feshedildiğini, 12 no.lu hakedişte güncel indeksin hatalı uygulanması suretiyle fiyat farklarında eksik ödenen bedelin ve 13 no.lu kesin hesap hakedişinde yapılan kesintinin hukuka aykırı olması sebebiyle KDV'si ile birlikte temerrüt tarihlerinden itibaren avans faiziyle davalı iş sahibinden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı iş sahibi vekili cevap dilekçesinde; davacının alacağı olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkeme bozma ilamına uyarak verilen 05.03.2019 tarihli ve 2018/460 Esas, 2019/78 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne; 414.380,48 TL’nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, hüküm altına alınan alacağın 150.362,03 TL’sine 23.12.2011 tarihinden itibaren, 264.018,45 TL’sine 29.01.2013 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar vermiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı vekilince temyiz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi'nin 14.02.2020 tarihli ve 2019/2809 Esas, 2020/466 Karar sayılı kararıyla; mahkemece ihtilâf konusu olup davanın dayanağı olan 12 no.lu ara hakediş,

13 no.lu hesap kesme hakedişlerinin ekleri ve idareye verilen itiraz dilekçeleri asılları ile itiraz dilekçelerinin davalı iş sahibince alınması ile ilgili evrak kayıt belgeleri ya da defterinin tasdikli suretlerinin davalı iş sahibinden getirilerek gerekirse bu konuda bilirkişi kurulundan ek rapor da alınarak davacının 12... no.lu hakedişlere itirazı olup olmadığı ile yapılan itirazların ...

İşleri Genel Şartnamesi'ndeki şekli ve usullere uygun ve geçerli olup olmadığı değerlendirilip sonucuna uygun bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin yukarıda ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı yüklenici tarafından 12 no.lu hakediş aynen kabul edilmiş sayıldığından bundan kaynaklı taleplerinin reddine.

13 no.lu hakedişe ilişkin itirazların ise şekle ve usule uygun olduğu anlaşıldığından zikredilen hakedişte indeksin yanlış uygulanması sonucu davacı yükleniciye 2.239,38 TL eksik ödemede bulunulduğu ve aşınma tabakası yüzey düzgünsüzlüğünde istenilen kriterin sağlanamamasındaki kusur ve sorumluluğun davalı idarede olduğu anlaşıldığından asfalt betonu aşınma tabakası yapılması imalâtları için hakedişten yapılan 264.018,45 TL kesintinin haksız olduğu tespit edilmekle davanın kısmen kabulüne, 2.239,38 TL (KDV dahil)'nin 23.12.2011 tarihinden itibaren,

264.018,45 TL (KDV DAHİL)'nin 29.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ... İşleri Genel Şartnamesi'nin "Geçici Hakediş Raporları" başlıklı 39 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (e) bendinin iptali talebi ile açılan davada, Danıştay 13. Dairesi tarafından alınan 06.06.2023 tarihli ve E:2023/403, K:2023/2899 sayılı karar ile "dava konusu işlemin iptali" yönünde hüküm tesis edilmiş ve ... İşleri Genel Şartnamesi'nin 39. maddesinin dördüncü fıkrasının (e) bendi iptal edildiğini, bu nedenle ilgili maddenin huzurdaki davada uygulama alanı bulamayacağını, davalarının hem 12. hakediş hem de 13. hakediş yönünden kabulüne karar verilmesi gerektiği beyan etmektedir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde; 13 no.lu hakediş yönünden yapılan incelemede, 02.05.2012 tarihli “Değerlendirme Dışı Kesimler” konulu tutanak dikkate alınarak “Aşınma Tabakasında Yapılacak Düzgünsüzlük Kesintisi Hesabı” ve ekleri tutanaklarında belirtildiği üzere çelik grid uygulamasının yapıldığı kesimlerden herhangi bir kesinti yapılmadığını, yapılan kesintinin hukuka uygun olduğunu, fiyat farkında uygulanan indeksin hatalı olmadığını, davacı taraf lehine en fazla dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilebileceğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

1.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla ve özellikle Danıştay 12. Dairesi'nin 28.10.2008 tarihli ve 2008/4343 E., 2008/5507 K. sayılı kararında da bahsedildiği üzere, verilen iptal kararı ile iptali istenen idari işlemin tesis edildiği andan itibaren ortadan kalkacağı ve o işlemin tesisinden önceki hukuki duruma dönüleceği,

ancak hukuka aykırılığı nedeniyle yargı kararı ile iptal edilen genel düzenleyici işlemin iptali ile bu genel düzenleyici işleme dayanarak tesis edilen bireysel işlemlerin uzun süre uygulanması, bu süre içerisinde kişilerin elde ettiği kazanımlarım geri alınmasının mümkün olmadığı durumlarda idari istikrar ilkesi ve kazanılmış hak kavramlarına aykırılık oluşturabilecek olması nedeniyle somut olay kapsamında değerlendirme yapılması gerektiğine de işaret edilmiş olmasına,

somut olayda taraflar arasında özel hukuk sözleşmesi imzalanmış olup, ...’in ilgili hükmünün artık idari bir düzenleyici işlem formundan çıkıp, sözleşmenin bir hükmü hâline gelmiş; dolayısıyla sözleşmenin bir normu hâline gelen ...’in ilgili hükmünün taraflar arasında uygulanmaya devam edilecek olmasına, bu kapsamda davacı tarafından sözleşme kapsamında düzenlenen 12 no.lu hakedişe usulüne uygun olarak itiraz edilmemiş olmasına göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı vekilinin 13 no.lu hakedişe yönelik itirazlarının değerlendirilmesinde;

Dosya kapsamında bulunan ve hükme dayanak yapılan bozma öncesi alınan 08.01.2016 tarihli, 26.04.2016 tarihli ek bilirkişi raporu ve bozma sonrası alınan 24.03.2022 tarihli ek raporları incelendiğinde; bilirkişiler, asfalt tabakası işine ilişkin davacı yüklenicinin davalı idareye işin “... Uygulaması” ile yapılabileceğini bildirdiğini buna rağmen davalı idarece işe “...” uygulamasıyla devam edilmesi bildirildiğinden ... İşleri Genel Şartnamesi’nin 14. maddesi gereğince aşınma tabakası yüzey düzgünsüzlüğünde istenilen kriterin sağlanamamasındaki kusur ve sorumluluğun davalı idareye ait olacağını belirtilmişlerdir.

Davalı idare tarafından verilen bilirkişi raporuna itiraz dilekçelerinde, 13 no.lu hakedişte yapılan kesintilerin 02.05.2021 tarihli tutanakta belirtildiği üzere çelik gridlere ilişkin olmadığını beyan etmiş olmasına rağmen bu itirazı bilirkişilerce karşılanmadığı gibi, dosya kapsamında yapılan incelemede 02.05.2012 tarihli tutanakta düzgünsüzlük ölçümleri değerlendirme dışı kesimler listelenmiş ve bu listede çelik gridli alanların da olduğu görülmüş, ilgili tutanağın son cümlesinde tablodaki kesimlerde herhangi bir kesintinin yapılmaması karar altına alınmıştır.

Yine dosya kapsamında mevcut aşınma tabakası düzgünsüzlük kesintisine ait genel icmal tablosu incelendiğinde, 02.05.2012 tarihli değerlendirme dışı kesimler konulu tutanak dikkate alınarak düzenlendiği yazılmıştır.

Ayrıca bilirkişi raporunda; taraflar arasında imzalanan durum tespit tutanağında, söz konusu imalatın eksik ve kusurlu yapıldığına ilişkin bir ibare bulunmadığını belirtmiş ise de dosya kapsamında bulunan durum tespit tutanağında yapılmayan ana iş kalemleri başlığı altında 1. ve 2. maddelerde bir kısım yol kesimlerinin asfalt beton aşınma tabakası yazılmıştır.

Tüm bu hususlar değerlendirildiğinde; mahkemece yapılacak iş; davalı idarenin yukarıda açıklanan itirazlarını karşılayacak şekilde hükme esas alınan bilirkişi raporunu düzenleyen heyetten ek rapor alınarak sonucuna göre uygun bir karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile davanın kısmen kabulüne dair karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR