Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/3161 K.2025/3563

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen 2019/293 E. sayılı davalarda taraf vekilleri ve 2021/315 E. sayılı davada davacı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ... ile davalı şirket arasında imzalanan 16.09.2015 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında davacıya dairelerinin en geç 31.03.2018 tarihinde iskânı alınmış olarak teslim edilmesi aksi halde her bir daire için rayiç bedelden az olmamak üzere 1.500,00 TL kira ödemesi yapılması kararlaştırıldığını, davalının iskân ruhsatını 08.10.2018 tarihinde alabildiğini ve iskân alınmasına rağmen dairelerde eksiklikler bulunduğunu, davacı arsa sahibinin kendisine verilecek dairelerden on tanesini davacı ...'a, üç tanesini davacı ...'e ve bir tanesini de davacı ...'a devrettiğini,

davacılar tarafından 31.03.2018 tarihinden iskân ruhsatının alındığı 08.10.2018 tarihine kadar aylık 1.500,00 TL'den ödenmesi gereken kira bedellerinin tahsili için davacılar tarafından ayrı ayrı davalı hakkında ilâmsız icra takipleri yapıldığını,

ancak davalının bu takiplere haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek davalının takiplere yaptığı itirazının iptali ile ayrıca 31.03.2018 tarihinden iskân ruhsatının alındığı 08.10.2018 tarihine kadar emsal kiralar aylık 1.500,00 TL'den fazla olduğundan bu döneme ilişkin fark kira bedeli ile 08.10.2018 iskân tarihinden dairelerin fiilen kiraya verilebildikleri 31.12.2018 tarihine kadar emsal kira bedelinin ve dairelerdeki eksik ve ayıplı işler bedeli ile ortak alanlardaki eksik ve ayıplı işler bedelinin davacıların arsa payı oranında davalılardan tahsilini talep etmiştir.

2.Birleşen 2019/293 E. sayılı davada davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 16.09.2015 tarihinde imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca davacı şirket tarafından inşa edilen davalı arsa sahibinin dairelerine konfor ve kullanımı arttırma maksadıyla sözleşmede bulunmayan imalâtlar yapıldığını, mahkeme aracılığıyla yapılan tespitte 313.500,00 TL olarak hesaplanan fazla imalât bedelinin tahsili için davalı hakkında Konya 8. İcra Müdürlüğü'nün 2019/3286 E. sayılı dosyasında ilâmsız icra takibi yapıldığını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek davalının itirazının iptaline, takibin devamına karar verilmesinin talep etmiştir.

3.Birleşen 2021/315 E. sayılı davada davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 16.09.2015 tarihinde imzalanan sözleşme uyarınca .... İli, .... İlçesi, ..... Mahallesi, 21439 ada, 8 parsel sayılı taşınmaz üzerine davacı şirket tarafından yapılan inşaatın tamamlanarak iskân ruhsatının alındığını, sözleşmenin ifayla sonuçlanmasından sonra davalının isteği ile davacı tarafından balkon ve odalarda onaylı projede yer almayan balkon çıkmaları yapılmak suretiyle odaların ve mutfağın alanın genişletildiğini, yapılan bu imalâtlar nedeniyle dairelerde değer artışı olduğunu ileri sürerek bu imalâtın yapım bedelinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davacı arsa sahibine tüm dairelerinin fiilen 01.08.2018 tarihinde teslim edildiğini ve bir kısım dairelerini kiraya verdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen 2019/293 E. sayılı davada davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu yapılan imalâtların tamamının sözleşme kapsamında davalı yüklenicinin kendi dairelerine de yapmış olduğu imalâtlar olduğunu, sözleşmede tüm dairelerin yüklenici ve arsa sahibine ait olması gözetilmeksizin birlikte ve aynı şekilde yapılacağının ve aralarında kalite farklılığının olmayacağının ve yüklenicinin yararlı tadilatları ve malzeme değişikliklerini arsa sahibinin yazılı muvafakati ile yapabileceğinin kararlaştırıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada Bölge Adliye Mahkemesinin karar gerekçesinin aynen kabul edildiği, kaldırma kararında belirtildiği üzere sözleşmenin 6/4. maddesi uyarınca iskân ruhsatının alınması ile hukuki teslim gerçekleştiğinden iskân ruhsatının alınmasından sonraki döneme ilişkin kira talebinde bulunulmayacağı, davacıların dairelerindeki eksik imalâtların bedelinin bilirkişilerce belirlendiği; birleşen davalarda ise 2019/293 E. sayılı dosyada talep edilen led aydınlatma imalâtı dışında tüm imalâtların davacı yüklenici tarafından kendi dairelerine de yapıldığı,

sadece arsa sahiplerinin dairelerine yapılan led aydınlatmaların bedelinin istenebileceği gerekçeleriyle asıl ve birleşen 2021/315 E. sayılı davanın reddine, birleşen 2019/293 E. sayılı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacılar-birleşen 2019/293 E. sayılı dosyada davalılar vekili ile asıl davada davalı birleşen davalarda davacı vekili tarafından katılma yoluyla istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile teslim tarihi olarak kararlaştırılan 31.03.2018 tarihinden iskân ruhsatının alındığı 08.10.2018 tarihine kadar daire başına aylık 1.500,00 TL gecikme tazminatından ve dairlerde eksik yapıldığı bilirkişi raporu ile tespit edilen imalâtların bedelinden davalı yüklenicinin sorumlu olduğunun kabulü doğru

olduğu gibi iskân ruhsatının alınması hukuki teslim olduğundan iskân ruhsatının düzenlendiği tarihten sonrası için kira alacağına hükmedilmemesinin de doğru olduğu ancak, taraflar arasındaki sözleşmenin 9. maddesinden daire başına belirlenen 1.500,00 TL gecikme tazminatının emsal kiralardan az olmaması halinde istenebileceği aksi halde emsal kira bedelinin istenebileceği anlaşılmakla teslim tarihi ile iskân ruhsatının alındığı tarih arasındaki dönem için emsal kiranın 1.500,00 TL'den fazla olduğu anlaşılmakla icra dosyalarında talep edilmeyen aradaki farkın da davacılara ödenmesi gerekirken reddine karar verilmesinin doğru olmadığı,

birleşen davalarda ise ortak alanlara yapılan fazla imalâtlardan yüklenici de yararlanacağından ve 2019/293 E. sayılı dosyada talep edilen led aydınlatma imalâtı dışında tüm imalâtların davacı yüklenici tarafından kendi dairelerine de yapıldığından davalıdan istenemeyeceği, sadece led aydınlatma bedelinden davalının sorumlu olduğu gerekçeleriyle asıl dava yönünden 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen 2019/293 E. sayılı davanın kısmen kabulüne, birleşen 2021/315 E. sayılı davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Asıl davada davacılar ve birleşen 2019/293 E. sayılı davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; iskân ruhsatı 08.10.2018 tarihinde alınmış olmasına rağmen 31.12.2018 tarihine kadar eksiklikler nedeniyle kiraya verilemeyen daireler olduğunu, eksik imalâtların mahkemece hüküm altına alınmasının da bu durumun kanıtı olduğunu, ayrıca taraflar arasındaki sözleşmenin 7. maddesi kapsamında yazılı bildirimde bulunmayan davalı şirket aleyhine ....

Noterliği'nin 22.01.2019 tarih ve 2100 yevmiye numaralı ihtarnamesinde 31.12.2018 tarihinden önce kiraya verildiği belirtilenler hariç diğer daireler için iskân tarihinden 31.12.2018 tarihine kadar emsal kira bedeline hükmedilmesi gerektiğini, birleşen davada bedeline hükmedilen led aydınlatma imalâtının sözleşmenin eki teknik şartname gereği yapıldığını, teknik şartnamede davacıya verilecek dairelerin davalının yapmış olduğu bir diğer proje olan ..... örnek daire kataloğundaki gibi görsellik ve malzeme kalitesinde olacağının açıkça belirtildiğini,

davacının kendi dairesine led aydınlatma yapmamasının davalıların dairelerine yapma zorunluluğunu ortadan kaldırmadığını, sözleşme dışı imalât olduğunun kabulü halinde ise 6098 sayılı TBK'nın 78. maddesi uyarınca kendi isteği ile bu imalâtları yapan davacı yüklenicinin imalât bedelini isteyemeyeceği gibi, led aydınlatma imalâtının zorunlu ve faydalı değil, lüks imalât olduğunu, bu sebeple de bedel talep edilemeyeceğini beyan etmektedir.

2.Asıl davada davalı-birleşen davalarda davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacı arsa sahiplerinin yararına yapılan tüm işlerin bedelinin yükleniciye ödenmesi gerektiğini, davacıların yapılan bu imalâtları kullanmakta olduklarını, balkon çıkmalarının projeden ve sözleşmeden ayrı olarak iskân ruhsatı alındıktan sonra yapıldığını ve artık ayrı bir sözleşmenin konusu olduğundan ve taşınmazda değer artışı sağladığından bedelinin ödenmesi gerektiğini, iskân ruhsatı alındığı tarihte fiili teslimin de gerçekleştiğini, davacıların dairelerini kullanmaya başladıklarını, bazı dairelerin dava tarihinde kiraya verilmiş olduklarını, iskân tarihinden sonraki dönem için kira tazminatı verilmesinin doğru olmadığını beyan etmektedir

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Asıl ve birleşen davalarda uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanmakta olup; asıl davada 6098 sayılı TBK'nın 125. maddesi kapsamında gecikme tazminatı ile eksik iş bedelinin, birleşen davalarda fazla imalât bedelinin tahsili istenmektedir.

1.Asıl davada davacılar vekilinin temyiz istemi ile davalı şirket vekilinin davacılar ..., ... ve ... yönünden kurulan hükümlere ilişkin temyiz istemi ve birleşen 2019/293 E. sayılı davada taraf vekillerinin temyiz istemi yönünden; Miktar veya değeri temyiz kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması halinde anılan Kanun'un 366. maddesi atfı ile aynı Kanun'un 352/1-b. maddesi hükmü uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Asıl davada dava konusu edilen gecikme tazminatı ve eksik iş bedeli yönünden, davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan, her bir davacı yönünden ayrı ayrı kabul edilen ve reddedilen miktara göre temyiz kesinlik sınırı belirlenecek olup; mahkemece hüküm altına alınan ve davalı vekili tarafından temyize konu edilen miktarlar davacı ... yönünden 181.924,00 TL, davacı ... yönünden 62.692,00 TL ve davacı ... ... yönünden 15.756,00 TL;

reddedilen ve davacılar vekili tarafından temyize konu edilen miktarlar ise davacı ... yönünden 16.080,00 TL, davacı ... yönünden 5.280,00 TL, davacı ... yönünden 1.560,00 TL ve davacı ... ... yönünden 480,00 TL olmakla Konya Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi olan 2024 tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL'nin altında kalmaktadır.

Birleşen 2019/293 E. sayılı davada mahkemece hüküm altına alınan ve davalı vekili tarafından temyize konu edilen miktar 64.500,00 TL, reddedilen ve davacı vekili tarafından temyize konu edilen miktar ise 249.000,00 TL olup; Konya Bölge Adliye Mahkemesi'nin karar tarihi olan 2024 tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL'nin altında kalmaktadır.

2. Asıl davada davalı şirket vekilinin davacı ... yönünden kurulan hükme ilişkin temyiz istemi yönünden; Davalı şirket vekili temyizinde, iskân tarihinden sonrasına ilişkin gecikme tazminatına hükmedilmesinin doğru olmadığını itiraz olarak ileri sürmüş ise de iskân ruhsatının alındığı 08.10.2018 tarihinden dairelerin fiilen kiraya verildiği belirtilen 31.12.2018 tarihine kadar olan dönem için davacı tarafından talep edilen gecikme tazminatının Bölge Adliye Mahkemesince reddedildiği anlaşılmakla davacının bu konudaki temyiz itirazında hukuki yararı bulunmamaktadır.

3. Birleşen 2021/315 E. sayılı davada davacı şirketin temyiz istemi yönünden;

Konya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 13.03.2023 tarihli ve 2022/122 E., 2023/111 K. sayılı davanın reddine dair verilen kararının davacı yüklenici şirkete 19.04.2023 tarihinde tebliğ edildiği, davacı şirketin karara karşı süresinde istinaf yoluna başvurmadığı.

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı asıl ve birleşen 2019/293 E. sayılı dosya yönünden asıl davada davacılar-birleşen 2019/293 E. sayılı dosyada davalı ... tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine asıl davada davalı-birleşen 2019/293 E. sayılı davada davacı yüklenicinin katılma yoluyla istinaf başvurusunda bulunurken karşı tarafın istinafa getirmediği birleşen 2021/315 E. sayılı dava yönünden de istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Birleşen 2021/315 E. sayılı dosya yönünden karşı taraf davalının istinaf başvurusu bulunmadığına göre bu dosyanın davacı tarafından katılma yoluyla istinaf edilmesi mümkün değildir.

Bu dosya yönünden İlk Derece Mahkemesi kararı kesinleşmiş olup, Bölge Adliye Mahkemesinin bu dosya yönünden davacının istinaf başvurusunun süresinde yapılmadığından dolayı reddine karar vermesi gerekirken, işin esasına girerek inceleme yapması doğru olmadığından kamu düzenine ilişkin bu husus nedeniyle kararın resen bozulması gerekmektedir.

VI. KARAR

Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle asıl davada davacılar vekilinin temyiz istemi ile davalı şirket vekilinin davacılar ..., ... ve ... yönünden kurulan hükümlere ilişkin temyiz isteminin ve birleşen 2019/293 E. sayılı davada taraf vekillerinin temyiz isteminin, kararların miktar itibariyle kesin olması nedeniyle REDDİNE,

2. bentte açıklanan nedenlerle asıl davada davalı şirket vekilinin davacı ... yönünden kurulan hükme ilişkin temyiz isteminin hukuki yarar yokluğundan REDDİNE, 3. bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan Konya Bölge Adliye Mahkemesinin birleşen 2021/315 E. sayılı davada verdiği kararın re'sen BOZULMASINA, Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edenlere iadesine,